เล่ม ๑๕ — สังยุตตนิกาย สคาถวรรค ข้อ 636

เนื้อความทั้งข้อ

[๖๓๖] พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ชนพาลกล่าวคำหยาบด้วยวาจา ย่อมสำคัญว่าชนะทีเดียว แต่ ความอดกลั้นได้เป็นความชนะของบัณฑิตผู้รู้แจ้งอยู่ ผู้ใด โกรธตอบบุคคลผู้โกรธแล้ว ผู้นั้นเป็นผู้ลามกกว่าบุคคลผู้ โกรธแล้ว เพราะการโกรธตอบนั้น บุคคลไม่โกรธตอบบุคคล ผู้โกรธแล้ว ย่อมชื่อว่าชนะสงครามอันบุคคลชนะได้โดยยาก ผู้ใดรู้ว่า ผู้อื่นโกรธแล้ว เป็นผู้มีสติสงบอยู่ได้ ผู้นั้นชื่อว่า ย่อมประพฤติประโยชน์แก่ทั้งสองฝ่าย คือแก่ตนและแก่ผู้อื่น เมื่อผู้นั้นรักษาประโยชน์อยู่ทั้งสองฝ่าย คือของตนและของ ผู้อื่น ชนทั้งหลายผู้ไม่ฉลาดในธรรม ย่อมสำคัญบุคคลนั้นว่า เป็นคนเขลา ดังนี้ ฯ

sn7.3:2.1 #

ชยํ เว มญฺญติ พาโล✎ ร่าง

“Jayaṁ ve maññati bālo,

“‘Ha! I won!’ thinks the fool,

อ้างอิงสยามรัฐ 15.240

sn7.3:2.2 #

วาจาย ผรุสํ ภณํ✎ ร่าง

vācāya pharusaṁ bhaṇaṁ;

when speaking with harsh words.

sn7.3:2.3 #

ชยญฺเจวสฺส ตํ โหติ✎ ร่าง

Jayañcevassa taṁ hoti,

The victory for one who understands

sn7.3:2.4 #

ยา ติติกฺขา วิชานโต✎ ร่าง

yā titikkhā vijānato.

is that very endurance.

sn7.3:3.1 #

ตสฺเสว เตน ปาปิโย✎ ร่าง

Tasseva tena pāpiyo,

When you get angry at an angry person

sn7.3:3.2 #

โย กุทฺธํ ปฏิกุชฺฌติ✎ ร่าง

yo kuddhaṁ paṭikujjhati;

you just make things worse for yourself.

sn7.3:3.3 #

กุทฺธํ อปฺปฏิกุชฺฌนฺโต✎ ร่าง

Kuddhaṁ appaṭikujjhanto,

When you don’t get angry at an angry person

sn7.3:3.4 #

สงฺคามํ เชติ ทุชฺชยํ✎ ร่าง

saṅgāmaṁ jeti dujjayaṁ.

you win a battle hard to win.

sn7.3:4.1 #

อุภินฺนมตฺถํ จรติ✎ ร่าง

Ubhinnamatthaṁ carati,

When you know that the other is angry,

sn7.3:4.2 #

อตฺตโน จ ปรสฺส จ✎ ร่าง

attano ca parassa ca;

you act for the good of both

sn7.3:4.3 #

ปรํ สงฺกุปิตํ ญตฺวา✎ ร่าง

Paraṁ saṅkupitaṁ ñatvā,

yourself and the other

sn7.3:4.4 #

โย สโต อุปสมฺมติ✎ ร่าง

yo sato upasammati.

if you’re mindful and stay calm.

sn7.3:5.1 #

อุภินฺนํ ติกิจฺฉนฺตานํ✎ ร่าง

Ubhinnaṁ tikicchantānaṁ,

People inexpert in Dhamma

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 23.191

sn7.3:5.2 #

อตฺตโน จ ปรสฺส จ✎ ร่าง

attano ca parassa ca;

consider one who heals both

sn7.3:5.3 #

ชนา มญฺญนฺติ พาโลติ✎ ร่าง

Janā maññanti bāloti,

oneself and the other

sn7.3:5.4 #

เย ธมฺมสฺส อโกวิทาติ ฯ✎ ร่าง

ye dhammassa akovidā”ti.

to be a fool.”