เนื้อความทั้งข้อ
[๑๘๔] ดูกรภิกษุทั้งหลาย โดยที่แท้ อริยสาวกผู้ได้สดับย่อมมีญาณ
หยั่งรู้ในเรื่องนี้โดยไม่ต้องเชื่อผู้อื่นว่า เมื่อสิ่งนี้มี สิ่งนี้จึงมี เพราะสิ่งนี้เกิดขึ้น
สิ่งนี้จึงเกิดขึ้น เมื่ออวิชชามี สังขารจึงมี เมื่อสังขารมี วิญญาณจึงมี เมื่อ
วิญญาณมี นามรูปจึงมี เมื่อนามรูปมี สฬายตนะจึงมี เมื่อสฬายตนะมี ผัสสะ
จึงมี เมื่อผัสสะมี เวทนาจึงมี เมื่อเวทนามี ตัณหาจึงมี เมื่อตัณหามี อุปาทาน
จึงมี เมื่ออุปาทานมี ภพจึงมี เมื่อภพมี ชาติจึงมี เมื่อชาติมี ชราและมรณะ
จึงมี อริยสาวกนั้นย่อมรู้ประจักษ์อย่างนี้ว่า โลกนี้ย่อมเกิดขึ้นอย่างนี้ ฯ
อถ โข ภิกฺขเว สุตวโต อริยสาวกสฺส อปรปฺปจฺจยา
ญาณเมเวตฺถ โหติ✎ ร่าง
Atha kho, bhikkhave, sutavato ariyasāvakassa aparappaccayā ñāṇamevettha hoti:
Rather, a learned noble disciple has only knowledge about this that is independent of others:
อ้างอิงสยามรัฐ 16.95 · ฉัฏฐสังคายนา 24.71
อิมสฺมึ สติ อิทํ โหติ อิมสฺสุปฺปาทา
อิทํ อุปฺปชฺชติ✎ ร่าง
‘imasmiṁ sati idaṁ hoti, imassuppādā idaṁ uppajjati.
‘When this exists, this comes to be; due to the arising of this, this arises.
อวิชฺชาย สติ สงฺขารา โหนฺติ✎ ร่าง
Avijjāya sati saṅkhārā honti;
When ignorance exists, choices come to be.
สงฺขาเรสุ สติ
วิญฺญาณํ โหติ✎ ร่าง
saṅkhāresu sati viññāṇaṁ hoti;
When choices exist consciousness comes to be.
วิญฺญาเณ สติ นามรูปํ โหติ✎ ร่าง
viññāṇe sati nāmarūpaṁ hoti;
When consciousness exists name and form come to be.
นามรูเป สติ
สฬายตนํ โหติ✎ ร่าง
nāmarūpe sati saḷāyatanaṁ hoti;
When name and form exist the six sense fields come to be.
สฬายตเน สติ ผสฺโส โหติ✎ ร่าง
saḷāyatane sati phasso hoti;
When the six sense fields exist contact comes to be.
ผสฺเส สติ เวทนา
โหติ✎ ร่าง
phasse sati vedanā hoti;
When contact exists feeling comes to be.
เวทนาย สติ ตณฺหา โหติ✎ ร่าง
vedanāya sati taṇhā hoti;
When feeling exists craving comes to be.
ตณฺหาย สติ อุปาทานํ โหติ✎ ร่าง
taṇhāya sati upādānaṁ hoti;
When craving exists grasping comes to be.
อุปาทาเน สติ ภโว โหติ✎ ร่าง
upādāne sati bhavo hoti;
When grasping exists continued existence comes to be.
ภเว สติ ชาติ โหติ✎ ร่าง
bhave sati jāti hoti;
When continued existence exists rebirth comes to be.
ชาติยา สติ
ชรามรณํ โหตีติ ฯ✎ ร่าง
jātiyā sati jarāmaraṇaṁ hotī’ti.
When rebirth exists old age and death come to be.’
โส เอวํ ปชานาติ✎ ร่าง
So evaṁ pajānāti:
They understand:
เอวมยํ โลโก สมุทยตีติ ฯ✎ ร่าง
‘evamayaṁ loko samudayatī’ti.
‘That is how this world originates.’