เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๒๑๑] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ต้นไม้ใหญ่ยืนต้นอยู่อย่างนั้น ทีนั้นบุรุษ
เอาจอบและภาชนะมา ตัดต้นไม้นั้นที่โคนต้นแล้ว ขุดลงไป ครั้นขุดลงไปแล้ว
คุ้ยเอารากใหญ่เล็กแม้เท่าก้านแฝกขึ้น ฯลฯ หรือลอยในแม่น้ำมีกระแสอันเชี่ยว
เมื่อเป็นอย่างนี้ ต้นไม้ใหญ่นั้นถูกตัดเอารากขึ้นแล้ว ทำให้เป็นดังตาลยอดด้วน
ถึงความไม่มี ไม่เกิดอีกต่อไป แม้ฉันใด ภิกษุทั้งหลาย เมื่อภิกษุเห็นโทษ
เนืองๆ ในธรรมทั้งหลายอันเป็นปัจจัยแห่งอุปาทานอยู่ ตัณหาย่อมดับ ฉันนั้น
เหมือนกัน เพราะตัณหาดับ อุปาทานจึงดับ ฯลฯ ความดับแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้
ย่อมมีด้วยประการอย่างนี้ ฯ
▴ ย่อ
เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว มหา รุกฺโข✎ ร่าง
Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho.
Suppose there was a great tree.
อถ ปุริโส
อาคจฺเฉยฺย กุทฺทาลปิฏกํ อาทาย✎ ร่าง
Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṁ ādāya.
Then a person comes along with a spade and basket.
โส ตํ รุกฺขํ มูเล ฉินฺเทยฺย
มูเล เฉตฺวา ปลิขเนยฺย ปลิขนิตฺวา มูลานิ อุทฺธเรยฺย ฯเปฯ✎ ร่าง
So taṁ rukkhaṁ mūle chindeyya, mūle chetvā palikhaṇeyya, palikhaṇitvā mūlāni uddhareyya …pe…
They’d cut the tree down at the roots, dig them up, and pull them out, down to the fibers and stems.
นทิยา วา สีฆโสตาย ปวาเหยฺย✎ ร่าง
nadiyā vā sīghasotāya pavāheyya.
They’d cut the tree apart, cut up the parts, and chop it into splinters. They’d dry the splinters in the wind and sun, burn them with fire, and reduce them to ashes. Then they’d winnow the ashes in a strong wind, or glide them down a swift stream.
เอวญฺหิ โส ภิกฺขเว มหา
รุกฺโข อุจฺฉินฺนมูโล อสฺส ตาลาวตฺถุกโต อนภาวงฺคโต
อายตึ อนุปฺปาทธมฺโม✎ ร่าง
Evañhi so, bhikkhave, mahārukkho ucchinnamūlo assa tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo.
In this way the great tree is cut off at the root, made like a palm stump, obliterated, and unable to arise in the future.
เอวเมว โข ภิกฺขเว อุปาทานิเยสุ
ธมฺเมสุ อาทีนวานุปสฺสิโน วิหรโต ตณฺหา นิรุชฺฌติ✎ ร่าง
Evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati.
In the same way, there are things that fuel grasping. When you concentrate on the drawbacks of these things, your craving ceases.
ตณฺหานิโรธา อุปาทานนิโรโธ ฯเปฯ✎ ร่าง
Taṇhānirodhā upādānanirodho …pe…
When craving ceases, grasping ceases. …
เอวเมตสฺส เกวลสฺส
ทุกฺขกฺขนฺธสฺส นิโรโธ โหตีติ ฯ✎ ร่าง
evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī”ti.
That is how this entire mass of suffering ceases.”
—
Saṁyutta Nikāya 12.57
Linked Discourses 12.57
—
6. Dukkhavagga
6. A Tree