เนื้อความทั้งข้อ
[๒๑๓] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ต้นไม้อ่อนยืนต้นอยู่ บุรุษพึงพรวนดิน
ใส่ปุ๋ย รดน้ำเสมอๆ ก็เมื่อเป็นอย่างนี้ ต้นไม้อ่อนนั้น มีอาหารอย่างนั้น มีเชื้อ
อย่างนั้น พึงถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ แม้ฉันใด ภิกษุทั้งหลาย เมื่อภิกษุ
เห็นความพอใจเนืองๆ ในธรรมทั้งหลายอันเป็นปัจจัยแห่งสังโยชน์อยู่ ตัณหา-
*ย่อมเจริญ ฉันนั้นเหมือนกัน เพราะตัณหาเป็นปัจจัย จึงมีอุปาทาน ฯลฯ ความ
เกิดขึ้นแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ ย่อมมีด้วยประการอย่างนี้ ฯ
เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว ตรุโณ รุกฺโข✎ ร่าง
Seyyathāpi, bhikkhave, taruṇo rukkho.
Suppose there was a sapling.
อ้างอิงสยามรัฐ 16.108 · ฉัฏฐสังคายนา 24.80
ตสฺส ปุริโส
กาเลน กาลํ มูลานิ ปลิสชฺเชยฺย ๑- กาเลน กาลํ ปํสุํ ทเทยฺย
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ปลิมชฺเชยฺย ฯ
กาเลน กาลํ อุทกํ ทเทยฺย✎ ร่าง
Tassa puriso kālena kālaṁ mūlāni palimajjeyya kālena kālaṁ paṁsuṁ dadeyya, kālena kālaṁ udakaṁ dadeyya.
And from time to time someone would clear around the roots, supply soil, and water it.
เอวญฺหิ โส ภิกฺขเว ตรุโณ รุกฺโข
ตทาหาโร ตทุปาทาโน วุฑฺฒึ วิรูฬฺหึ เวปุลฺลํ อาปชฺเชยฺย✎ ร่าง
Evañhi so, bhikkhave, taruṇo rukkho tadāhāro tadupādāno vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjeyya.
Fed and fuelled by that, the sapling would grow, increase, and mature.
เอวเมว
โข ภิกฺขเว สญฺโญชนิเยสุ ธมฺเมสุ อสฺสาทานุปสฺสิโน วิหรโต
ตณฺหา ปวฑฺฒติ✎ ร่าง
Evameva kho, bhikkhave, saṁyojaniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati.
In the same way, there are things that tighten the fetters. When you concentrate on the gratification provided by these things, your craving grows.
ตณฺหาปจฺจยา อุปาทานํ ฯเปฯ✎ ร่าง
Taṇhāpaccayā upādānaṁ …pe…
Craving is a requirement for grasping. …
เอวเมตสฺส
เกวลสฺส ทุกฺขกฺขนฺธสฺส สมุทโย โหติ ฯ✎ ร่าง
evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
That is how this entire mass of suffering originates.