เล่ม ๑๖ — สังยุตตนิกาย นิทานวรรค ข้อ 338

เนื้อความทั้งข้อ

[๓๓๘] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็ความต่างแห่งผัสสะบังเกิดขึ้นเพราะอาศัย ความต่างแห่งธาตุ ความต่างแห่งธาตุบังเกิดขึ้นเพราะอาศัยความต่างแห่งผัสสะหา มิได้ เป็นไฉน จักขุสัมผัสบังเกิดขึ้นเพราะอาศัยจักขุธาตุ จักขุธาตุบังเกิดขึ้นเพราะ อาศัยจักขุสัมผัสหามิได้ ฯลฯ มโนสัมผัสบังเกิดขึ้นเพราะอาศัยมโนธาตุ มโนธาตุ บังเกิดขึ้นเพราะอาศัยมโนสัมผัสหามิได้ ความต่างแห่งผัสสะบังเกิดขึ้นเพราะอาศัย ความต่างแห่งธาตุ ความต่างแห่งธาตุบังเกิดขึ้นเพราะอาศัยความต่างแห่งผัสสะ หามิได้ อย่างนี้แล ฯ

sn14.3:2.1 #

กตมญฺจ ภิกฺขเว ธาตุนานตฺตํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ ผสฺสนานตฺตํ โน ผสฺสนานตฺตํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ ธาตุนานตฺตํ ฯ✎ ร่าง

Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṁ paṭicca uppajjati phassanānattaṁ, no phassanānattaṁ paṭicca uppajjati dhātunānattaṁ?

And how does diversity of elements give rise to diversity of contacts, while diversity of contacts doesn’t give rise to diversity of elements?

sn14.3:2.2 #

จกฺขุธาตุํ ภิกฺขเว ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ จกฺขุสมฺผสฺโส โน จกฺขุสมฺผสฺสํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ จกฺขุธาตุ ฯเปฯ✎ ร่าง

Cakkhudhātuṁ, bhikkhave, paṭicca uppajjati cakkhusamphasso, no cakkhusamphassaṁ paṭicca uppajjati cakkhudhātu …pe…

The eye element gives rise to eye contact. Eye contact doesn’t give rise to the eye element. …

sn14.3:2.3 #

มโนธาตุํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ มโนสมฺผสฺโส โน มโนสมฺผสฺสํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ มโนธาตุ ฯ✎ ร่าง

manodhātuṁ paṭicca uppajjati manosamphasso, no manosamphassaṁ paṭicca uppajjati manodhātu.

The mind element gives rise to mind contact. Mind contact doesn’t give rise to the mind element.

sn14.3:2.4 #

เอวํ โข ภิกฺขเว ธาตุนานตฺตํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ ผสฺสนานตฺตํ โน ผสฺสนานตฺตํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ ธาตุนานตฺตนฺติ ฯ✎ ร่าง

Evaṁ kho, bhikkhave, dhātunānattaṁ paṭicca uppajjati phassanānattaṁ, no phassanānattaṁ paṭicca uppajjati dhātunānattan”ti.

That’s how diversity of elements gives rise to diversity of contacts, while diversity of contacts doesn’t give rise to diversity of elements.”

sn14.3:2.5 #

ตติยํ ฯ✎ ร่าง

Tatiyaṁ.

sn14.4:0.1 #

—

Saṁyutta Nikāya 14.4

Linked Discourses 14.4

sn14.4:0.2 #

—

1. Nānattavagga

1. Diversity