เล่ม ๑๖ — สังยุตตนิกาย นิทานวรรค ข้อ 341

เนื้อความทั้งข้อ

[๓๔๑] พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของท่าน- *อนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคตรัสเรียก ภิกษุทั้งหลาย ... แล้วได้ตรัสว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ความต่างแห่งผัสสะบังเกิดขึ้น เพราะอาศัยความต่างแห่งธาตุ ความต่างแห่งเวทนาบังเกิดขึ้นเพราะอาศัยความต่าง แห่งผัสสะ ความต่างแห่งผัสสะบังเกิดขึ้นเพราะอาศัยความต่างแห่งเวทนาหามิได้ ความต่างแห่งธาตุบังเกิดขึ้นเพราะอาศัยความต่างแห่งผัสสะหามิได้ ก็ความต่างแห่ง ธาตุเป็นไฉน จักขุธาตุ ฯลฯ มโนธาตุ นี้เราเรียกว่า ความต่างแห่งธาตุ ฯ

sn14.5:1.1 #

สาวตฺถิยํ วิหรติ ... ตตฺร โข ภควา✎ ร่าง

Sāvatthiyaṁ viharati.

At Sāvatthī.

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 24.127

sn14.5:1.2 #

ธาตุนานตฺตํ ภิกฺขเว ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ ผสฺสนานตฺตํ ผสฺสนานตฺตํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ เวทนานานตฺตํ โน เวทนานานตฺตํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ ผสฺสนานตฺตํ โน ผสฺสนานตฺตํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ ธาตุนานตฺตํ ฯ✎ ร่าง

“Dhātunānattaṁ, bhikkhave, paṭicca uppajjati phassanānattaṁ, phassanānattaṁ paṭicca uppajjati vedanānānattaṁ, no vedanānānattaṁ paṭicca uppajjati phassanānattaṁ, no phassanānattaṁ paṭicca uppajjati dhātunānattaṁ.

“Mendicants, diversity of elements gives rise to diversity of contacts. Diversity of contacts gives rise to diversity of feelings. Diversity of feelings doesn’t give rise to diversity of contacts. Diversity of contacts doesn’t give rise to diversity of elements.

sn14.5:1.3 #

กตมญฺจ ภิกฺขเว ธาตุนานตฺตํ ฯ✎ ร่าง

Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṁ?

And what is the diversity of elements?

sn14.5:1.4 #

จกฺขุธาตุ ฯเปฯ มโนธาตุ ฯ✎ ร่าง

Cakkhudhātu …pe… manodhātu—

The eye element, ear element, nose element, tongue element, body element, and mind element.

sn14.5:1.5 #

อิทํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ธาตุนานตฺตํ ฯ✎ ร่าง

idaṁ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṁ.

This is called the diversity of elements.