เนื้อความทั้งข้อ
[๕๙๖] ดูกรภิกษุทั้งหลาย เรากำหนดใจด้วยใจแล้ว ย่อมรู้บุคคลบางคน
ในโลกนี้ อย่างนี้ว่า แม้เพราะเหตุมารดา ท่านผู้นี้ก็ไม่จงใจพูดมุสา แต่สมัย
ต่อมา เราเห็นเขาถูกลาภสักการะและชื่อเสียงครอบงำ ย่ำยีจิตแล้ว ก็กล่าวมุสา
ทั้งที่รู้ได้ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ลาภสักการะและชื่อเสียง ทารุณ เผ็ดร้อน หยาบ
คาย เป็นอันตรายแก่การบรรลุธรรมอันเกษมจากโยคะ ซึ่งไม่มีธรรมอื่นยิ่งไปกว่า
ภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้นแหละ เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ว่า เราทั้งหลาย
จักละลาภสักการะและชื่อเสียงที่เกิดขึ้นแล้วเสีย และลาภสักการะและชื่อเสียงที่
ยังไม่เกิดขึ้น ก็จักไม่ครอบงำจิตของพวกเราตั้งอยู่ไม่ได้ ภิกษุทั้งหลาย พวกเธอ
พึงศึกษาอย่างนี้แหละ ฯ
อิธาหํ ภิกฺขเว เอกจฺจํ ปุคฺคลํ เอวํ เจตสา เจโต
ปริจฺจ ปชานามิ✎ ร่าง
Idhāhaṁ, bhikkhave, ekaccaṁ puggalaṁ evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi:
When I’ve comprehended the mind of a certain individual, I understand:
น วายมายสฺมา มาตุปิ เหตุ สมฺปชานมุสา
ภาเสยฺยาติ✎ ร่าง
‘na cāyamāyasmā mātupi hetu sampajānamusā bhāseyyā’ti.
‘This venerable would not tell a deliberate lie even for the sake of their mother.’
ตเมนํ ปสฺสามิ อปเรน สมเยน ลาภสกฺการสิโลเกน
อภิภูตํ ปริยาทินฺนจิตฺตํ สมฺปชานมุสา ภาสนฺตํ ฯ✎ ร่าง
Tamenaṁ passāmi aparena samayena lābhasakkārasilokena abhibhūtaṁ pariyādiṇṇacittaṁ sampajānamusā bhāsantaṁ.
But some time later I see them tell a deliberate lie because their mind is overcome and overwhelmed by possessions, honor, and popularity.
เอวํ ทารุโณ
โข ภิกฺขเว ลาภสกฺการสิโลโก กฏุโก ผรุโส อนฺตรายิโก
อนุตฺตรสฺส โยคกฺเขมสฺส อธิคมาย ฯ✎ ร่าง
Evaṁ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya.
So grim are possessions, honor, and popularity—bitter and harsh, an obstacle to reaching the supreme sanctuary from the yoke.
ตสฺมาติห ภิกฺขเว เอวํ
สิกฺขิตพฺพํ✎ ร่าง
Tasmātiha, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ:
So you should train like this:
อุปฺปนฺนํ ลาภสกฺการสิโลกํ ปขหิสฺสาม✎ ร่าง
‘uppannaṁ lābhasakkārasilokaṁ pajahissāma.
‘We will give up arisen possessions, honor, and popularity, and we won’t let them occupy our minds.’
น จ โน
อุปฺปนฺโน ลาภสกฺการสิโลโก จิตฺตํ ปริยาทาย ฐสฺสตีติ ฯ✎ ร่าง
Na ca no uppanno lābhasakkārasiloko cittaṁ pariyādāya ṭhassatī’ti.
เอวญฺหิ โว ภิกฺขเว สิกฺขิตพฺพนฺติ ฯ✎ ร่าง
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti.
That’s how you should train.”
—
Saṁyutta Nikāya 17.38–43
Linked Discourses 17.38–43
—
4. Catutthavagga
Chapter Four