เนื้อความทั้งข้อ
[๖๒๑] ครั้นท่านพระราหุลนั่งเรียบร้อยแล้ว พระผู้มีพระภาคได้ตรัสถาม
ท่านว่า ดูกรราหุล เธอจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน จักษุเที่ยงหรือไม่เที่ยง ฯ
ท่านพระราหุลกราบทูลว่า ไม่เที่ยง พระเจ้าข้า ฯ
พ. ก็สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์หรือเป็นสุขเล่า ฯ
รา. เป็นทุกข์ พระเจ้าข้า ฯ
พ. ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา ควรหรือหนอ
ที่จะตามเห็นสิ่งนั้นว่า นั่นของเรา นั่นเป็นเรา นั่นเป็นตัวตนของเรา ฯ
รา. ไม่ควรตามเห็นอย่างนั้น พระเจ้าข้า ฯ
พ. โสต ... ฆานะ ... ชิวหา ... กาย ... ใจ เที่ยงหรือไม่เที่ยง ฯ
รา. ไม่เที่ยง พระเจ้าข้า ฯ
พ. ก็สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์หรือเป็นสุขเล่า ฯ
รา. เป็นทุกข์ พระเจ้าข้า ฯ
พ. ก็สิ่งใดไม่เที่ยงเป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา ควรหรือหนอ
ที่จะตามเห็นสิ่งนั้นว่า นั่นของเรา นั่นเป็นเรา นั่นเป็นตัวตนของเรา ฯ
รา. ไม่ควรตามเห็นอย่างนั้น พระเจ้าข้า ฯ
เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข อายสฺมนฺตํ ราหุลํ ภควา
เอตทโวจ ตํ กึ มญฺญสิ ราหุล✎ ร่าง
“Taṁ kiṁ maññasi, rāhula,
“What do you think, Rāhula?
จกฺขุํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วาติ ฯ✎ ร่าง
cakkhuṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
Is the eye permanent or impermanent?”
อนิจฺจํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“Aniccaṁ, bhante”.
“Impermanent, sir.”
ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วาติ ฯ✎ ร่าง
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
“But if it’s impermanent, is it suffering or happiness?”
ทุกฺขํ
ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“Dukkhaṁ, bhante”.
“Suffering, sir.”
ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ กลฺลํ นุ ตํ
สมนุปสฺสิตุํ✎ ร่าง
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
“But if it’s impermanent, suffering, and perishable, is it fit to be regarded thus:
เอตํ มม เอโสหมสฺมิ เอโส เม อตฺตาติ ฯ✎ ร่าง
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?
‘This is mine, I am this, this is my self’?”
โน เหตํ
ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“No hetaṁ, bhante”.
“No, sir.”
โสตํ✎ ร่าง
“Sotaṁ …pe…
“… the ear …
ฆานํ✎ ร่าง
ghānaṁ …
the nose …
ชิวฺหา✎ ร่าง
jivhā …
the tongue …
กาโย✎ ร่าง
kāyo …
the body …
มโน ... นิจฺโจ
วา อนิจฺโจ วาติ ฯ✎ ร่าง
mano nicco vā anicco vā”ti?
Is the mind permanent or impermanent?”
อนิจฺโจ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“Anicco, bhante”.
“Impermanent, sir.”
ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ
สุขํ วาติ ฯ✎ ร่าง
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
“But if it’s impermanent, is it suffering or happiness?”
ทุกฺขํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“Dukkhaṁ, bhante”.
“Suffering, sir.”
ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ
กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ✎ ร่าง
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
“But if it’s impermanent, suffering, and perishable, is it fit to be regarded thus:
เอตํ มม เอโสหมสฺมิ เอโส เม
อตฺตาติ ฯ✎ ร่าง
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?
‘This is mine, I am this, this is my self’?”
โน เหตํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“No hetaṁ, bhante”.
“No, sir.”