เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๖๓๕] พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรราหุล รูปอย่างใดอย่างหนึ่ง ที่
เป็นอดีตก็ดี ที่เป็นอนาคตก็ดี ที่เป็นปัจจุบันก็ดี ที่เป็นภายในก็ดี ที่เป็นภาย
นอกก็ดี หยาบก็ดี ละเอียดก็ดี เลวก็ดี ประณีตก็ดี อยู่ในที่ไกลก็ดี อยู่ในที่
ใกล้ก็ดี รูปทั้งหมดนั้น อันอริยสาวกเห็นแล้วด้วยปัญญาอันชอบตามความเป็น
จริงอย่างนี้ว่า นั่นไม่ใช่ของเรา นั่นไม่เป็นเรา นั่นไม่ใช่ตัวตนของเรา ดังนี้
ย่อมเป็นผู้หลุดพ้นไปเพราะไม่ถือมั่น [ขันธ์ทั้งห้าก็ควรทำอย่างนี้]
เวทนาอย่างใดอย่างหนึ่ง ... สัญญาอย่างใดอย่างหนึ่ง ... สังขารเหล่าใด
เหล่าหนึ่ง ... วิญญาณอย่างใดอย่างหนึ่ง ที่เป็นอดีตก็ดี ที่เป็นอนาคตก็ดี ที่
เป็นปัจจุบันก็ดี ที่เป็นภายในก็ดี ที่เป็นภายนอกก็ดี หยาบก็ดี ละเอียดก็ดี
เลวก็ดี ประณีตก็ดี อยู่ในที่ไกลก็ดี อยู่ในที่ใกล้ก็ดี วิญญาณทั้งหมดนั้น
อันอริยสาวกเห็นแล้วด้วยปัญญาอันชอบ ตามความเป็นจริงอย่างนี้ว่า นั่นไม่ใช่
ของเรา นั่นไม่เป็นเรา นั่นไม่ใช่ตัวตนของเรา ดังนี้ ย่อมเป็นผู้หลุดพ้นไป
เพราะไม่ถือมั่น ดูกรราหุล เมื่อบุคคลรู้อยู่เห็นอยู่อย่างนี้แล มนัสจึงจะ
ปราศจากอหังการ มมังการ และมานะในกายที่มีใจครองนี้ และในสรรพนิมิต
ภายนอก ก้าวล่วงส่วนแห่งมานะด้วยดี สงบระงับ พ้นวิเศษแล้ว ดังนี้ ฯ
๑. จักขุสูตร ๒. รูปสูตร
๓. วิญญาณสูตร ๔. สัมผัสสสูตร
๕. เวทนาสูตร ๖. สัญญาสูตร
๗. เจตนาสูตร ๘. ตัณหาสูตร
๙. ธาตุสูตร ๑๐. ขันธสูตร
๑๑. อนุสยสูตร ๑๒. อปคตสูตร
▴ ย่อ
ยงฺกิญฺจิ ราหุล รูปํ อตีตานาคตปจฺจุปฺปนฺนํ
อชฺฌตฺตํ วา พหิทฺธา วา โอฬาริกํ วา สุขุมํ วา หีนํ วา
ปณีตํ วา ยํ ทูเร สนฺติเก วา สพฺพํ รูปํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ
น เมโส อตฺตาติ เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทิสฺวา
อนุปาทา วิมุตฺโต โหติ ฯ
[ปญฺจนฺนํ ขนฺธานํ เอวํ กาตพฺพํ]
ยากาจิ เวทนา✎ ร่าง
Yā kāci vedanā …pe…
When one truly sees any kind of feeling …
อ้างอิง สยามรัฐ 16.297
ยากาจิ สญฺญา✎ ร่าง
yā kāci saññā …
perception …
เยเกจิ สงฺขารา✎ ร่าง
ye keci saṅkhārā …
choices …
ยงฺกิญฺจิ
วิญฺญาณํ อตีตานาคตปจฺจุปฺปนฺนํ อชฺฌตฺตํ วา พหิทฺธา วา
โอฬาริกํ วา สุขุมํ วา หีนํ วา ปณีตํ วา ยํ ทูเร สนฺติเก วา สพฺพํ
วิญฺญาณํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส อตฺตาติ เอวเมตํ
ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทิสฺวา อนุปาทา วิมุตฺโต โหติ ฯ✎ ร่าง
yaṁ kiñci viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā, sabbaṁ viññāṇaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya disvā anupādā vimutto hoti.
When one truly sees any kind of consciousness at all—past, future, or present; internal or external; solid or subtle; inferior or superior; far or near: all consciousness—with right understanding: ‘This is not mine, I am not this, this is not my self,’ one is freed by not grasping.
เอวํ
โข ราหุล ชานโต เอวํ ปสฺสโต อิมสฺมิญฺจ สวิญฺญาณเก กาเย
พหิทฺธา จ สพฺพนิมิตฺเตสุ อหงฺการมมงฺการมานาปคตํ มานสํ
โหติ วิธา สมติกฺกนฺตํ สนฺตํ สุวิมุตฺตนฺติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ kho, rāhula, jānato evaṁ passato imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānāpagataṁ mānasaṁ hoti vidhā samatikkantaṁ santaṁ suvimuttan”ti.
That’s how to know and see so that the heart is rid of I-making, mine-making, and conceit for this conscious body and externally for all signs; and going beyond discrimination, it’s peaceful and well freed.”
ทฺวาทสมํ ฯ✎ ร่าง
Dvādasamaṁ.
ทุติยวคฺโค ทุติโย ฯ✎ ร่าง
Dutiyo vaggo.
ตสฺส อุทฺทานํ✎ ร่าง
Tassuddānaṁ
จกฺขุํ รูปญฺจ วิญฺญาณํ✎ ร่าง
Cakkhu rūpañca viññāṇaṁ,
อ้างอิง PTS 2.254
สมฺผสฺโส เวทนาย จ✎ ร่าง
Samphasso vedanāya ca;
สญฺญา จ เจตนา ตณฺหา✎ ร่าง
Saññā sañcetanā taṇhā,
ธาตุ ขนฺเธน เต ทส✎ ร่าง
Dhātu khandhena te dasa;
อนุสยํ อปคตญฺเจว✎ ร่าง
Anusayaṁ apagatañceva,
วคฺโค เตน ปวุจฺจตีติ ฯ✎ ร่าง
Vaggo tena pavuccatīti.
ราหุลสํยุตฺตํ ฉฏฺฐํ สมตฺตํ ฯ
----------
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. สญฺญา สญฺเจตนา ตณฺหา ฯ
ลกฺขณ✎ ร่าง
Rāhulasaṁyuttaṁ samattaṁ.
The Linked Discourses with Rāhula are complete.
สํยุตฺตํ✎ ร่าง
Saṁyutta Nikāya 19.1
Linked Discourses 19.1
ปฐมวคฺโค ป✎ ร่าง
1. Paṭhamavagga
Chapter One
ฐโ✎ ร่าง
Aṭṭhisutta
A Skeleton
ม✎ ร่าง
Evaṁ me sutaṁ—
So I have heard.
อ้างอิง สยามรัฐ 16.298 · ฉัฏฐสังคายนา 24.231 · พุทธชยันตี 14.390