เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๒๗๓] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็อนิจจสัญญา อันบุคคลเจริญแล้วอย่างไร? กระทำให้
มากแล้วอย่างไร? จึงครอบงำกามราคะทั้งปวง ฯลฯ ถอนขึ้นซึ่งอัสมิมานะได้หมด. อนิจจ-
*สัญญา อันบุคคลเจริญแล้วอย่างนี้ กระทำให้มากแล้วอย่างนี้ว่า รูปดังนี้ ความเกิดแห่งรูปดังนี้
ความดับแห่งรูปดังนี้. เวทนาดังนี้ ... สัญญาดังนี้ ... สังขารดังนี้ ... วิญญาณดังนี้ ความเกิดขึ้น
แห่งวิญญาณดังนี้ ความดับแห่งวิญญาณดังนี้ ย่อมครอบงำกามราคะทั้งปวงได้ ฯลฯ ถอนขึ้น
ซึ่งอัสมิมานะได้ทั้งหมด. ดูกรภิกษุทั้งหลาย อนิจจสัญญา อันบุคคลเจริญแล้ว กระทำให้มากแล้ว
อย่างนี้แล ย่อมครอบงำกามราคะทั้งปวงได้ ย่อมครอบงำรูปราคะทั้งปวงได้ ย่อมครอบงำภวราคะ
ทั้งปวงได้ ย่อมครอบงำอวิชชาทั้งปวงได้ ย่อมถอนขึ้นซึ่งอัสมิมานะได้หมด.
๑. นทีสูตร ๖. สามุททกสูตร
๒. ปุปผสูตร ๗. คัททูลสูตรที่ ๑
๓. เผณปิณฑสูตร ๘. คัททูลสูตรที่ ๒
๔. โคมยสูตร ๙. นาวาสูตร
๕. นขสิขสูตร ๑๐. สัญญาสูตร.
๑. อุปายวรรค ๒. อรหันตวรรค ๓. ขัชชนิยวรรค ๔. เถรวรรค
๕. ปุปผวรรค รวม ๕ วรรค ทุติยปัณณาสก์ก็เรียกในขันธสังยุตนั้น.
▴ ย่อ
กถํ ภาวิตา จ ภิกฺขเว อนิจฺจสญฺญา กถํ พหุลีกตา
สพฺพํ กามราคํ ปริยาทิยติ ฯเปฯ สพฺพํ อสฺมิมานํ สมูหนติ ฯ✎ ร่าง
Kathaṁ bhāvitā ca, bhikkhave, aniccasaññā kathaṁ bahulīkatā sabbaṁ kāmarāgaṁ pariyādiyati …pe… sabbaṁ asmimānaṁ samūhanati?
And how is the perception of impermanence developed and cultivated so that … it eradicates all conceit ‘I am’?
อ้างอิง PTS 3.157 · สยามรัฐ 17.191 · ฉัฏฐสังคายนา 25.141
อิติ รูปํ อิติ รูปสฺส สมุทโย อิติ รูปสฺส อตฺถงฺคโม✎ ร่าง
‘Iti rūpaṁ, iti rūpassa samudayo, iti rūpassa atthaṅgamo;
‘Such is form, such is the origin of form, such is the ending of form.
อิติ
เวทนา ฯ✎ ร่าง
iti vedanā …
Such is feeling …
อิติ สญฺญา ฯ✎ ร่าง
iti saññā …
Such is perception …
อิติ สงฺขารา ฯ✎ ร่าง
iti saṅkhārā …
Such are choices …
อิติ วิญฺญาณํ อิติ
วิญฺญาณสฺส สมุทโย อิติ วิญฺญาณสฺส อตฺถงฺคโมติ ฯ✎ ร่าง
iti viññāṇaṁ, iti viññāṇassa samudayo, iti viññāṇassa atthaṅgamo’ti—
Such is consciousness, such is the origin of consciousness, such is the ending of consciousness.’
เอวํ
ภาวิตา โข ภิกฺขเว อนิจฺจสญฺญา เอวํ พหุลีกตา สพฺพํ กามราคํ
ปริยาทิยติ สพฺพํ รูปราคํ ปริยาทิยติ สพฺพํ ภวราคํ ปริยาทิยติ
สพฺพํ อวิชฺชํ ปริยาทิยติ สพฺพํ อสฺมิมานํ สมูหนตีติ ฯ✎ ร่าง
evaṁ bhāvitā kho, bhikkhave, aniccasaññā evaṁ bahulīkatā sabbaṁ kāmarāgaṁ pariyādiyati, sabbaṁ rūparāgaṁ pariyādiyati, sabbaṁ bhavarāgaṁ pariyādiyati, sabbaṁ avijjaṁ pariyādiyati, sabbaṁ asmimānaṁ samūhanatī”ti.
That’s how the perception of impermanence is developed and cultivated so that it eliminates all desire for sensual pleasures, for rebirth in the realm of luminous form, and for rebirth in a future life. That’s how it eliminates all ignorance and eradicates all conceit ‘I am’.”
ปุปฺผวคฺโค ปญฺจโม ฯ✎ ร่าง
Pupphavaggo pañcamo.
ตสฺสุทฺทานํ ฯ✎ ร่าง
Tassuddānaṁ
นที ปุปฺผญฺจ เผณญฺจ✎ ร่าง
Nadī pupphañca pheṇañca,
โคมยญฺจ นขสิขํ✎ ร่าง
gomayañca nakhāsikhaṁ;
สามุทฺทกํ เทฺว จ คทฺทูลา✎ ร่าง
Suddhikaṁ dve ca gaddulā,
นาวสญฺญาย เต ทสาติ ๑- ฯ✎ ร่าง
vāsījaṭaṁ aniccatāti.
มชฺฌิมปณฺณาสโก สมตฺโต ฯ✎ ร่าง
Majjhimapaṇṇāsako samatto.
ตสฺส มชฺฌิมปณฺณาสกสฺส วคฺคุทฺทานํ✎ ร่าง
Tassa majjhimapaṇṇāsakassa vagguddānaṁ
อุปาโย อรหนฺโต จ✎ ร่าง
Upayo arahanto ca,
ขชฺชนิเถรสวฺหยํ✎ ร่าง
khajjanī therasavhayaṁ;
ปุปฺผวคฺเคน ปณฺณาส✎ ร่าง
Pupphavaggena paṇṇāsa,
ทุติโย ๓- เตน ปวุจฺจติ ฯ
--------------
@เชิงอรรถ: ๑ ม. สุทฺธิกํ เทฺว จ คทฺทูลา วาสิชฏํ อนิจฺจตาติ ฯ ๒ ยุ. ขชฺชนิเถรสมฺภยํ ฯ@๓ ม. ยุ. ทุติโย เตน วุจฺจตีติ ฯ
ขนฺธ✎ ร่าง
dutiyo tena vuccatīti.
สํยุตฺตสฺส จุลฺลปณฺณาสเก อนฺตวคฺโค ปฐโม✎ ร่าง
Saṁyutta Nikāya 22.103
Linked Discourses 22.103