เนื้อความทั้งข้อ
[๓๕๑] พ. ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน รูปเที่ยง
หรือไม่เที่ยง?
ภิ. ไม่เที่ยง พระเจ้าข้า.
พ. ก็สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์หรือเป็นสุขเล่า?
ภิ. เป็นทุกข์ พระเจ้าข้า.
พ. ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา พึงเกิดมีทิฏฐิอย่างนี้ว่า
ตนก็อันนั้น โลกก็อันนั้น เรานั้นละโลกนี้ไปแล้ว จักเป็นผู้เที่ยง ยั่งยืน มั่นคง มีความไม่
เปลี่ยนแปลงเป็นธรรมดา เพราะไม่อาศัยสิ่งนั้นบ้างหรือ?
ภิ. ไม่ใช่เช่นนั้น พระเจ้าข้า.
พ. เวทนา ... สัญญา ... สังขาร ... วิญญาณ เที่ยงหรือไม่เที่ยง?
ภิ. ไม่เที่ยง พระเจ้าข้า.
พ. ก็สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์หรือเป็นสุขเล่า?
ภิ. เป็นทุกข์ พระเจ้าข้า.
พ. ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา พึงเกิดมีทิฏฐิอย่างนี้ว่า
ตนก็อันนั้น โลกก็อันนั้น เรานั้นละโลกนี้ไปแล้ว จักเป็นผู้เที่ยง ยั่งยืน มั่นคง มีความไม่
เปลี่ยนแปลงเป็นธรรมดา เพราะไม่อาศัยสิ่งนั้นบ้างหรือ?
ภิ. ไม่ใช่เช่นนั้น พระเจ้าข้า.
พ. ดูกรภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกผู้ได้สดับแล้ว เห็นอยู่อย่างนี้ ฯลฯ กิจอื่นเพื่อความ
เป็นอย่างนี้มิได้มี.
ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว✎ ร่าง
Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
What do you think, mendicants?
อ้างอิงพุทธชยันตี 15.328
รูปํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ
วาติ ฯ✎ ร่าง
rūpaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
Is form permanent or impermanent?”
อนิจฺจํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“Aniccaṁ, bhante”.
“Impermanent, sir.”
ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ
วาติ ฯ✎ ร่าง
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
“But if it’s impermanent, is it suffering or happiness?”
ทุกฺขํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“Dukkhaṁ, bhante”.
“Suffering, sir.”
ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ อปิ
นุ ตํ อนุปาทาย เอวํ ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺเชยฺย✎ ร่าง
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, api nu taṁ anupādāya evaṁ diṭṭhi uppajjeyya:
“But by not grasping what’s impermanent, suffering, and perishable, would the view arise:
โส อตฺตา โส โลโก
โส เปจฺจ ภวิสฺสามิ นิจฺโจ ธุโว สสฺสโต อวิปริณามธมฺโมติ ฯ✎ ร่าง
‘so attā, so loko, so pecca bhavissāmi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo’”ti?
‘The self and the cosmos are one and the same. After death I will be that, permanent, everlasting, eternal, and imperishable’?”
โน เหตํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“No hetaṁ, bhante”.
“No, sir.”
เวทนา ฯเปฯ✎ ร่าง
“Vedanā …
“Is feeling …
สญฺญา ฯ✎ ร่าง
saññā …
perception …
สงฺขารา ฯ✎ ร่าง
saṅkhārā …
choices …
วิญฺญาณํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วาติ ฯ✎ ร่าง
viññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
consciousness permanent or impermanent?”
อนิจฺจํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“Aniccaṁ, bhante”.
“Impermanent, sir.”
ยํ
ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วาติ ฯ✎ ร่าง
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
“But if it’s impermanent, is it suffering or happiness?”
ทุกฺขํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“Dukkhaṁ, bhante”.
“Suffering, sir.”
ยํ
ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ อปิ นุ ตํ อนุปาทาย เอวํ ทิฏฺฐิ
อุปฺปชฺเชยฺย✎ ร่าง
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, api nu taṁ anupādāya evaṁ diṭṭhi uppajjeyya:
“But by not grasping what’s impermanent, suffering, and perishable, would the view arise:
โส อตฺตา โส โลโก โส เปจฺจ ภวิสฺสามิ นิจฺโจ
ธุโว สสฺสโต อวิปริณาธมฺโมติ ฯ✎ ร่าง
‘so attā so loko, so pecca bhavissāmi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo’”ti?
‘The self and the cosmos are one and the same. After death I will be that, permanent, everlasting, eternal, and imperishable’?”
โน เหตํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“No hetaṁ, bhante”.
“No, sir.”
เอวํ
ปสฺสํ ฯเปฯ✎ ร่าง
“Evaṁ passaṁ …pe…
“Seeing this …
นาปรํ อิตฺถตฺตายาติ ปชานาตีติ ฯ✎ ร่าง
nāparaṁ itthattāyāti pajānātī”ti.
They understand: ‘… there is nothing further for this place.’”
—
Saṁyutta Nikāya 22.153
Linked Discourses 22.153
—
15. Diṭṭhivagga
15. Views