เนื้อความทั้งข้อ
[๑๘๑] พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรปัญจสิขะ รูปที่จะพึงรู้แจ้งด้วย
จักษุ ฯลฯ ธรรมารมณ์ที่จะพึงรู้แจ้งด้วยใจ อันน่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ
น่ารัก ชักให้ใคร่ ชวนให้กำหนัด มีอยู่ หากภิกษุเพลิดเพลิน หมกมุ่น
พัวพันธรรมารมณ์นั้น เมื่อเธอเพลิดเพลิน หมกมุ่น พัวพันธรรมารมณ์นั้นอยู่
วิญญาณอันอาศัยตัณหานั้นย่อมมี อุปาทานอันอาศัยตัณหานั้นย่อมมี ภิกษุยังมี
อุปาทาน ยังไม่ปรินิพพาน ดูกรปัญจสิขะ เหตุปัจจัยนี้แล เป็นเครื่องให้สัตว์
บางพวกในโลกนี้ ไม่ปรินิพพานในปัจจุบัน ฯ
สนฺติ จ ๓- โข ปญฺจสิข จกฺขุวิญฺเญยฺยา รูปา ฯเปฯ
สนฺติ โข ปญฺจสิข มโนวิญฺเญยฺยา ธมฺมา อิฏฺฐา กนฺตา มนาปา
ปิยรูปา กามูปสญฺหิตา รชนิยา✎ ร่าง
santi kho, pañcasikha, manoviññeyyā dhammā, iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā.
ideas known by the mind, which are likable, desirable, agreeable, pleasant, sensual, and arousing.
ตญฺเจ ภิกฺขุ อภินนฺทติ อภิวทติ
อชฺโฌสาย ติฏฺฐติ✎ ร่าง
Tañce bhikkhu abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati.
If a mendicant approves, welcomes, and keeps clinging to them,
ตสฺส ตํ อภินนฺทโต อภิวทโต อชฺโฌสาย
ติฏฺฐโต ตนฺนิสฺสิตํ วิญฺญาณํ โหติ ตทุปทานํ ฯ✎ ร่าง
Tassa taṁ abhinandato abhivadato ajjhosāya tiṭṭhato tannissitaṁ viññāṇaṁ hoti tadupādānaṁ.
their consciousness has that as support and fuel for grasping.
สอุปาทาโน
@เชิงอรรถ: ๑ ม. คนฺธพฺพเทวปุตฺโต ฯ ๒ ยุ. อิติสทฺโท นตฺถิ ฯ ๓ ม. ยุ. จสทฺโท นตฺถิ ฯ
ปญฺจสิข ภิกฺขุ โน ปรินิพฺพายติ ฯ✎ ร่าง
Saupādāno, pañcasikha, bhikkhu no parinibbāyati.
A mendicant with fuel for grasping does not become extinguished.
อยํ โข ปญฺจสิข เหตุ อยํ
ปจฺจโย เยน มิเธกจฺเจ สตฺตา ทิฏฺเฐ ว ธมฺเม โน ปรินิพฺพายนฺติ ฯ✎ ร่าง
Ayaṁ kho, pañcasikha, hetu, ayaṁ paccayo yena m’idhekacce sattā diṭṭheva dhamme no parinibbāyanti.
That’s the cause, that’s the reason why some sentient beings are not fully extinguished in this very life.