—
So yenaññataro puriso kiṁsukassa dassāvī tenupasaṅkameyya. Upasaṅkamitvā taṁ purisaṁ evaṁ vadeyya:
They’d go up to someone who had seen a parrot tree and ask them,
—
‘kīdiso, bho purisa, kiṁsuko’ti?
‘My man, what’s a parrot tree like?’
—
So evaṁ vadeyya:
They’d say,
เสยฺยถาปิ✎ ร่าง
‘kāḷako kho, ambho purisa, kiṁsuko—seyyathāpi jhāmakhāṇū’ti.
‘A parrot tree is blackish, like a charred stump.’
—
Tena kho pana, bhikkhu, samayena tādisovassa kiṁsuko yathāpi tassa purisassa dassanaṁ.
Now, at that time a parrot tree may well have been just as that person saw it.
ภิกฺขุ ปุริสสฺส กึสุโก อทิฏฺฐปุพฺโพ อสฺส ฯ
โส เยนญฺญตโร ปุริโส กึสุกสฺส ทสฺสาวี เตนุปสงฺกเมยฺย อุปสงฺกมิตฺวา
ตํ ปุริสํ เอวํ วเทยฺย✎ ร่าง
Atha kho so, bhikkhu, puriso asantuṭṭho tassa purisassa pañhaveyyākaraṇena, yenaññataro puriso kiṁsukassa dassāvī tenupasaṅkameyya; upasaṅkamitvā taṁ purisaṁ evaṁ vadeyya:
Not content with that answer, that person would go up to a series of other people and receive the following answers:
อ้างอิงPTS 4.194 · สยามรัฐ 18.241 · ฉัฏฐสังคายนา 26.193 · พุทธชยันตี 16.372
กีทิโส โภ ปุริส กึสุโกติ ฯ โส เอวํ วเทยฺย
กาฬโก โข อมฺโภ ปุริส กึสุโก เสยฺยถาปิ ฌามขาณูติ ฯ เตน โข ปน
ภิกฺขุ สมเยน ตาทิโสวสฺส กึสุโก ยถา ๑- ตสฺส ปุริสสฺส ทสฺสนํ ฯ
อถ โข โส ภิกฺขุ ปุริโส อสนฺตุฏฺโฐ ตสฺส ปุริสสฺส ปญฺหาเวยฺยากรเณน
เยนญฺญตโร ปุริโส กึสุกสฺส ทสฺสาวี เตนุปสงฺกเมยฺย อุปสงฺกมิตฺวา
ตํ ปุริสํ เอวํ วเทยฺย กีทิโส อมฺโภ ปุริส กึสุโกติ ฯ✎ ร่าง
‘kīdiso, bho purisa, kiṁsuko’ti?
โส เอวํ วเทยฺย✎ ร่าง
So evaṁ vadeyya:
โลหิตโก โข อมฺโภ ปุริส กึสุโก เสยฺยถาปิ มํสเปสีติ ฯ✎ ร่าง
‘lohitako kho, ambho purisa, kiṁsuko—seyyathāpi maṁsapesī’ti.
‘A parrot tree is reddish, like a scrap of meat.’
เตน โข ปน
ภิกฺขุ สมเยน ตาทิโสวสฺส กึสุโก ยถาปิ ตสฺส ปุริสสฺส ทสฺสนํ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana, bhikkhu, samayena tādisovassa kiṁsuko yathāpi tassa purisassa dassanaṁ.
อถ โข โส ภิกฺขุ ปุริโส อสนฺตุฏฺโฐ ตสฺส ปุริสสฺส ปณฺหาเวยฺยากรเณน
เยนญฺญตโร ปุริโส กึสุกสฺส ทสฺสาวี เตนุปสงฺกเมยฺย อุปสงฺกมิตฺวา
ตํ ปุริสํ เอวํ วเทยฺย✎ ร่าง
Atha kho so bhikkhu puriso asantuṭṭho tassa purisassa pañhaveyyākaraṇena, yenaññataro puriso kiṁsukassa dassāvī tenupasaṅkameyya; upasaṅkamitvā taṁ purisaṁ evaṁ vadeyya:
กีทิโส โภ ปุริส กึสุโกติ ฯ✎ ร่าง
‘kīdiso, bho purisa, kiṁsuko’ti?
โส เอวํ วเทยฺย✎ ร่าง
So evaṁ vadeyya:
โอจีรกชาโต ๒- โข อมฺโภ ปุริส กึสุโก อาทิณฺณสิปาฏิโก
เสยฺยถาปิ สิรีโสติ ฯ✎ ร่าง
‘ocīrakajāto kho, ambho purisa, kiṁsuko ādinnasipāṭiko—seyyathāpi sirīso’ti.
‘A parrot tree has flaking bark and burst pods, like a lebbeck tree.’
เตน โข ปน ภิกฺขุ สมเยน ตาทิโสวสฺส
กึสุโก ยถาปิ ตสฺส ปุริสสฺส ทสฺสนํ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana, bhikkhu, samayena tādisovassa kiṁsuko, yathāpi tassa purisassa dassanaṁ.
อถ โข โส ภิกฺขุ ปุริโส
อสนฺตุฏโฐ ตสฺส ปุริสสฺส ปญฺหาเวยฺยากรเณน เยนญฺญตโร
ปุริโส กึสุกสฺส ทสฺสาวี เตนุปสงฺกเมยฺย อุปสงฺกมิตฺวา
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. ยถาปิ ฯ ๒ ยุ. โอทีรกชาโต ฯ
ตํ ปุริสํ เอวํ วเทยฺย✎ ร่าง
Atha kho so bhikkhu puriso asantuṭṭho tassa purisassa pañhaveyyākaraṇena, yenaññataro puriso kiṁsukassa dassāvī tenupasaṅkameyya; upasaṅkamitvā taṁ purisaṁ evaṁ vadeyya:
กีทิโส โภ ปุริส กึสุโกติ ฯ✎ ร่าง
‘kīdiso, bho purisa, kiṁsuko’ti?
โส เอวํ
วเทยฺย✎ ร่าง
So evaṁ vadeyya:
พหลปตฺตปลาโส สณฺฑจฺฉาโย ๑- โข อมฺโภ ปุริส กึสุโก
เสยฺยถาปิ นิโคฺรโธติ ฯ✎ ร่าง
‘bahalapattapalāso sandacchāyo kho, ambho purisa, kiṁsuko—seyyathāpi nigrodho’ti.
‘A parrot tree has luxuriant, shady foliage, like a banyan.’
เตน โข ปน ภิกฺขุ สมเยน ตาทิโสวสฺส
กึสุโก ยถาปิ ตสฺส ปุริสสฺส ทสฺสนํ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana, bhikkhu, samayena tādisovassa kiṁsuko, yathāpi tassa purisassa dassanaṁ.
Now, at each of those times a parrot tree may well have been just as those people saw them.
เอวเมว โข ภิกฺขุ ยถา
ยถา อธิมุตฺตานํ เตสํ สปฺปุริสานํ ทสฺสนํ สุวิสุทฺธํ โหติ ๒-
ตถา ตถา โข เฉเกหิ ๓- สปฺปุริเสหิ พฺยากตํ ฯ✎ ร่าง
Evameva kho, bhikkhu, yathā yathā adhimuttānaṁ tesaṁ sappurisānaṁ dassanaṁ suvisuddhaṁ hoti tathā tathā kho tehi sappurisehi byākataṁ.
In the same way, those true persons each answered according to what they were focused on when their vision was well purified.