‹ กลับ
สัลลัตถสูตร
เล่ม ๑๘ — สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค · ข้อ 370 · สํ.สฬา. ๑๘/๕๕๗๒ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๓๗๐] ดูกรภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนนายขมังธนู พึงยิงบุรุษด้วย ลูกศร ยิงซ้ำบุรุษนั้นด้วยลูกศรดอกที่ ๒ อีก ก็เมื่อเป็นอย่างนี้ บุรุษนั้นย่อมเสวย เวทนาเพราะลูกศร ๒ อย่าง คือ ทางกายและทางใจ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ปุถุชน ผู้ไม่ได้สดับ ก็ฉันนั้นเหมือนกัน อันทุกขเวทนาถูกต้องแล้ว ย่อมเศร้าโศก ร่ำไร รำพัน ทุบอกคร่ำครวญ ย่อมถึงความงมงาย เขาย่อมเสวยเวทนา ๒ อย่าง คือ เวทนาทางกายและเวทนาทางใจ อนึ่ง เขาเป็นผู้มีความขัดเคืองเพราะทุกขเวทนา นั้น ปฏิฆานุสัยเพราะทุกขเวทนานั้น ย่อมนอนตามเขาผู้มีความขัดเคืองเพราะ ทุกขเวทนา เขาเป็นผู้อันทุกขเวทนาถูกต้องแล้ว ย่อมเพลิดเพลินกามสุข ข้อนั้น เพราะเหตุอะไร เพราะปุถุชนผู้ไม่ได้สดับ ย่อมไม่รู้อุบายเครื่องสลัดออกจาก ทุกขเวทนานอกจากกามสุข และเมื่อเขาเพลิดเพลินกามสุขอยู่ ราคานุสัยเพราะ สุขเวทนานั้นย่อมนอนเนื่อง เขาย่อมไม่รู้เหตุเกิด ความดับ คุณ โทษ และอุบาย เป็นเครื่องสลัดออกแห่งเวทนาเหล่านั้น ตามความเป็นจริง เมื่อเขาไม่รู้เหตุเกิด ความดับ คุณ โทษ และอุบายเป็นเครื่องสลัดออกแห่งเวทนาเหล่านั้น ตาม ความเป็นจริง อวิชชานุสัยเพราะอทุกขมสุขเวทนาย่อมนอนเนื่อง เขาย่อมเสวยสุข เวทนา เป็นผู้ประกอบด้วยกิเลสเสวยสุขเวทนานั้น ย่อมเสวยทุกขเวทนา เป็น ผู้ประกอบด้วยกิเลสเสวยทุกขเวทนานั้น และย่อมเสวยอทุกขมสุขเวทนา เป็น ผู้ประกอบด้วยกิเลสเสวยอทุกขมสุขเวทนานั้น ดูกรภิกษุทั้งหลาย ปุถุชนผู้ไม่ได้ สดับนี้ เราเรียกว่า เป็นผู้ประกอบด้วยชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัสและอุปายาส เรากล่าวว่า เป็นผู้ประกอบด้วยทุกข์ ฯ
เทียบรายประโยค (14 ประโยค)
sn36.6:1.8 #
เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว ปุริสํ สลฺเลน วิชฺเฌยฺยุํ✎ ร่าง
Seyyathāpi, bhikkhave, purisaṁ sallena vijjheyya.
It’s like a person who is struck with an arrow,
sn36.6:1.9 #
ตเมนํ ทุติเยน สลฺเลน อนุเวธํ วิชฺเฌยฺยุํ✎ ร่าง
Tamenaṁ dutiyena sallena anuvedhaṁ vijjheyya.
only to be struck with a second arrow.
sn36.6:1.10 #
เอวํ หิ โส ภิกฺขเว ปุริโส เทฺว สลฺเลน ๕- เวทนา เวทยติ กายิกญฺจ เจตสิกญฺจ ฯ✎ ร่าง
Evañhi so, bhikkhave, puriso dvisallena vedanaṁ vedayati.
That person experiences the feeling of two arrows.
sn36.6:1.11 #
เอวเมว โข ภิกฺขเว อสฺสุตวา ปุถุชฺชโน ทุกฺขาย เวทนาย ผุฏฺโฐ สมาโน โสจติ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. ทุกฺขมทฺทกฺขิ ฯ ๒ ยุ. เวทิยติ ฯ เอวมุปริปิ ฯ ๓ ม. อธิปฺปยาโส ฯ@ยุ. อธิปฺปาโยโส ฯ ๔ ม. วิชฺเฌยฺย ฯ ๕ ม. ทฺวิสลฺเลน เวทนํ ฯ ยุ. เทฺว@สลฺเล เวทนา ฯ กิลมติ ปริเทวติ อุรตฺตาฬี กนฺทติ สมฺโมหํ อาปชฺชติ✎ ร่าง
Evameva kho, bhikkhave, assutavā puthujjano dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno socati kilamati paridevati urattāḷiṁ kandati sammohaṁ āpajjati.
In the same way, when an unlearned ordinary person experiences painful physical feelings they sorrow and wail and lament, beating their breast and falling into confusion.
sn36.6:1.12 #
โส เทฺว เวทนา เวทยติ✎ ร่าง
So dve vedanā vedayati—
They experience two feelings:
sn36.6:1.13 #
กายิกญฺจ เจตสิกญฺจ ฯ✎ ร่าง
kāyikañca, cetasikañca.
physical and mental.
sn36.6:1.14 #
ตสฺสาเยว โข ปน ทุกฺขาย เวทนาย✎ ร่าง
Tassāyeva kho pana dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno paṭighavā hoti.
When they’re touched by painful feeling, they resist it.
sn36.6:1.15 #
Tamenaṁ dukkhāya vedanāya paṭighavantaṁ, yo dukkhāya vedanāya paṭighānusayo, so anuseti.
The underlying tendency for aversion towards painful feeling underlies that.
sn36.6:1.16 #
So dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno kāmasukhaṁ abhinandati.
When touched by painful feeling they look forward to enjoying sensual pleasures.
sn36.6:1.17 #
Taṁ kissa hetu?
Why is that?
sn36.6:1.18 #
Na hi so, bhikkhave, pajānāti assutavā puthujjano aññatra kāmasukhā dukkhāya vedanāya nissaraṇaṁ,
Because an unlearned ordinary person doesn’t understand any escape from painful feeling apart from sensual pleasures.
sn36.6:1.19 #
tassa kāmasukhañca abhinandato, yo sukhāya vedanāya rāgānusayo, so anuseti.
Since they look forward to enjoying sensual pleasures, the underlying tendency to greed for pleasant feeling underlies that.
sn36.6:1.20 #
So tāsaṁ vedanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ nappajānāti.
They don’t truly understand feelings’ origin, disappearance, gratification, drawback, and escape.
sn36.6:1.21 #
Tassa tāsaṁ vedanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ appajānato, yo adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayo, so anuseti.
The underlying tendency to ignorance about neutral feeling underlies that.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๑๘ — สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน