เนื้อความทั้งข้อ
[๕๙๗] เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสอย่างนี้แล้ว นายทหารม้าร้องไห้ น้ำตา
ไหล พระผู้มีพระภาคตรัสว่า แน่ะนาย เราได้ห้ามท่านอย่างนี้แล้วมิใช่หรือว่า
อย่าเลยนาย ของดข้อนี้เสียเถิด อย่าถามเราถึงข้อนี้เลย เขาทูลว่า ข้าแต่พระองค์
ผู้เจริญ ข้าพระองค์มิได้ร้องไห้ถึงข้อที่พระผู้มีพระภาคตรัสกะข้าพระองค์หรอก แต่
ว่าข้าพระองค์ถูกทหารม้าทั้งอาจารย์และปาจารย์ก่อนๆ ล่อลวงให้หลงสิ้นกาลนาน
ว่า ทหารม้าคนใดอุตสาหะพยายามในสงคราม คนอื่นฆ่าผู้นั้นซึ่งกำลังอุตสาหะ
พยายามให้ถึงความตาย ทหารม้าผู้นั้นเมื่อตายไป ย่อมเข้าถึงความเป็นสหายของ
เทวดาเหล่าสรชิต ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระธรรมเทศนาของพระองค์แจ่มแจ้ง
นัก ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระธรรมเทศนาของพระองค์แจ่มแจ้งนัก พระผู้มี-
*พระภาคทรงประกาศธรรมโดยอเนกปริยาย ดุจหงายของที่คว่ำ เปิดของที่ปิด
บอกทางให้แก่คนหลงทาง หรือส่องไฟในที่มืดด้วยหวังว่า คนมีจักษุจักได้เห็นรูป
ฉะนั้น ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์นี้ขอถึงพระผู้มีพระภาคกับทั้งพระธรรม
และภิกษุสงฆ์ว่าเป็นสรณะ ขอพระผู้มีพระภาคโปรดทรงจำข้าพระองค์ว่าเป็นอุบาสก
ผู้ถึงพระรัตนตรัยเป็นสรณะ จนตลอดชีวิต ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป ฯ
เอวํ วุตฺเต อสฺสาโรโห คามณี ปโรทิ อสฺสูนิ
ปวตฺเตสิ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ vutte, assāroho gāmaṇi parodi, assūni pavattesi.
อ้างอิงสยามรัฐ 18.384 · ฉัฏฐสังคายนา 26.299
เอตํ โข ตฺยาหํ คามณิ นาลตฺถํ✎ ร่าง
“Etaṁ kho tyāhaṁ, gāmaṇi, nālatthaṁ:
อลํ คามณิ
ติฏฺฐเตตํ มา มํ เอตํ ปุจฺฉีติ ฯ✎ ร่าง
‘alaṁ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṁ; mā maṁ etaṁ pucchī’”ti.
นาหํ ภนฺเต เอตํ โรทามิ ยํ มํ
ภควา เอวมาห ฯ✎ ร่าง
“Nāhaṁ, bhante, etaṁ rodāmi yaṁ maṁ bhagavā evamāha.
อปิ จาหํ ภนฺเต ปุพฺพเกหิ อาจริยปาจริเยหิ
อสฺสาโรเหหิ ทีฆรตฺตํ นิกโต วญฺจิโต ปลุทฺโธ✎ ร่าง
Api cāhaṁ, bhante, pubbakehi ācariyapācariyehi assārohehi dīgharattaṁ nikato vañcito paluddho:
โย
โส อสฺสาโรโห สงฺคาเม อุสฺสหติ วายมติ ตเมนํ อุสฺสหนฺตํ
วายมนฺตํ ปเร หนนฺติ ปริยาปาเทนฺติ โส กายสฺส เภทา ปรํ
มรณา สรชิตานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชตีติ ฯ✎ ร่าง
‘yo so assāroho saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare hananti pariyāpādenti, so kāyassa bhedā paraṁ maraṇā parajitānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjatī’”ti.
อภิกฺกนฺตํ
ภนฺเต ฯเปฯ✎ ร่าง
“Abhikkantaṁ, bhante …pe…
อชฺชตคฺเค ปาณุเปตํ สรณงฺคตนฺติ ฯ✎ ร่าง
ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
“From this day forth, may the Buddha remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”
—
Saṁyutta Nikāya 42.6
Linked Discourses 42.6
—
1. Gāmaṇivagga
1. Chiefs