เอกํ สมยํ ภควา ราชคเห วิหรติ เวฬุวเน กลนฺทกนิวาเป ฯ✎ ร่าง
Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
At one time the Buddha was staying near Rājagaha, in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 26.42 · พุทธชยันตี 16.86
อถ โข อายสฺมา สมิทฺธิ เยน ภควา ฯเปฯ✎ ร่าง
Atha kho āyasmā samiddhi yena bhagavā …pe…
Then Venerable Samiddhi went up to the Buddha …
ภควนฺตํ
เอตทโวจ✎ ร่าง
bhagavantaṁ etadavoca:
and said to him:
มาโร มาโรติ ภนฺเต วุจฺจติ✎ ร่าง
“‘māro, māro’ti, bhante, vuccati.
“Sir, they speak of this thing called ‘Māra’.
กิตฺตาวตา นุ โข
ภนฺเต มาโร วา อสฺส มารปญฺญตฺติ วาติ ฯ✎ ร่าง
Kittāvatā nu kho, bhante, māro vā assa mārapaññatti vā”ti?
How do we define Māra or what is known as Māra?”
ยตฺถ โข สมิทฺธิ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. นาชฺโฌสาย ฯ สพฺพตฺถ อีทิสเมว ฯ ๒ ม. วิหรโต ฯ ๓ ม. ยุ. วิหาสิ ฯ@๔ ยุ. ว ฯ
อตฺถิ จกฺขุ อตฺถิ รูปา อตฺถิ จกฺขุวิญฺญาณํ อตฺถิ จกฺขุวิญฺญาณวิญฺญาตพฺพา
ธมฺมา อตฺถิ ตตฺถ มาโร วา มารปญฺญตฺติ
วา ฯ✎ ร่าง
“Yattha kho, samiddhi, atthi cakkhu, atthi rūpā, atthi cakkhuviññāṇaṁ, atthi cakkhuviññāṇaviññātabbā dhammā, atthi tattha māro vā mārapaññatti vā.
“Samiddhi, where there is the eye, sights, eye consciousness, and things knowable by eye consciousness, there is Māra or what is known as Māra.
อ้างอิงPTS 4.39 · สยามรัฐ 18.47
อตฺถิ โสตํ อตฺถิ สทฺทา อตฺถิ โสตวิญฺญาณํ อตฺถิ
โสตวิญฺญาณวิญฺญาตพฺพา ธมฺมา อตฺถิ ตตฺถ มาโร วา
มารปญฺญตฺติ วา ฯ✎ ร่าง
Atthi sotaṁ, atthi saddā, atthi sotaviññāṇaṁ, atthi sotaviññāṇaviññātabbā dhammā, atthi tattha māro vā mārapaññatti vā.
Where there is the ear, sounds, ear consciousness, and things knowable by ear consciousness, there is Māra or what is known as Māra.
อตฺถิ ฆานํ อตฺถิ คนฺธา อตฺถิ ฆานวิญฺญาณํ
อตฺถิ ฆานวิญฺญาณวิญฺญาตพฺพา ธมฺมา อตฺถิ ตตฺถ มาโร วา
มารปญฺญตฺติ วา ฯ✎ ร่าง
Atthi ghānaṁ, atthi gandhā, atthi ghānaviññāṇaṁ, atthi ghānaviññāṇaviññātabbā dhammā, atthi tattha māro vā mārapaññatti vā.
Where there is the nose, smells, nose consciousness, and things knowable by nose consciousness, there is Māra or what is known as Māra.
อตฺถิ ชิวฺหา อตฺถิ รสา อตฺถิ ชิวฺหาวิญฺญาณํ
อตฺถิ ชิวฺหาวิญฺญาณวิญฺญาตพฺพา ธมฺมา อตฺถิ ตตฺถ
มาโร วา มารปญฺญตฺติ วา ฯ✎ ร่าง
Atthi jivhā, atthi rasā, atthi jivhāviññāṇaṁ, atthi jivhāviññāṇaviññātabbā dhammā, atthi tattha māro vā mārapaññatti vā.
Where there is the tongue, tastes, tongue consciousness, and things knowable by tongue consciousness, there is Māra or what is known as Māra.
อตฺถิ กาโย อตฺถิ โผฏฺฐพฺพา
อตฺถิ กายวิญฺญาณํ อตฺถิ กายวิญฺญาณวิญฺญาตพฺพา ธมฺมา
อตฺถิ ตตฺถ มาโร วา มารปญฺญตฺติ วา ฯ✎ ร่าง
Atthi kāyo, atthi phoṭṭhabbā, atthi kāyaviññāṇaṁ, atthi kāyaviññāṇaviññātabbā dhammā, atthi tattha māro vā mārapaññatti vā.
Where there is the body, touches, body consciousness, and things knowable by body consciousness, there is Māra or what is known as Māra.
อตฺถิ มโน อตฺถิ
ธมฺมา อตฺถิ มโนวิญฺญาณํ อตฺถิ มโนวิญฺญาณวิญฺญาตพฺพา
ธมฺมา อตฺถิ ตตฺถ มาโร วา มารปญฺญตฺติ วา ฯ✎ ร่าง
Atthi mano, atthi dhammā, atthi manoviññāṇaṁ, atthi manoviññāṇaviññātabbā dhammā, atthi tattha māro vā mārapaññatti vā.
Where there is the mind, ideas, mind consciousness, and things knowable by mind consciousness, there is Māra or what is known as Māra.