‹ กลับ
อุปเสนสูตร
เล่ม ๑๘ — สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค · ข้อ 77 · สํ.สฬา. ๑๘/๘๘๕ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๗๗] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคและท่านพระสารีบุตร ท่านพระ อุปเสนะ อยู่ที่ป่าชื่อสีตวัน ใกล้เงื้อมสัปปโสณฑิกะ ใกล้พระนครราชคฤห์ สมัยนั้นแล อสรพิษตัวหนึ่งได้ตกลงที่กายของท่านพระอุปเสนะ ครั้งนั้นแล ท่านพระอุปเสนะเรียกภิกษุทั้งหลายว่า จงมาเถิด ผู้มีอายุ จงยกกายเรานี้ขึ้นสู่เตียง แล้วนำออกไปในภายนอก ก่อนที่กายนี้จะเรี่ยรายในที่นี้แล ประดุจกำแกลบ เมื่อท่านพระอุปเสนะกล่าวอย่างนี้แล้ว ท่านพระสารีบุตรได้กล่าวกะท่านพระ อุปเสนะว่า ความที่กายของท่านพระอุปเสนะเป็นอย่างอื่น หรือความแปรปรวนแห่ง อินทรีย์ของท่านพระอุปเสนะ เราทั้งหลายยังไม่เห็นเลย เมื่อเป็นเช่นนี้ ท่านพระ อุปเสนะยังพูดอย่างนี้ว่า จงมาเถิด ผู้มีอายุ จงยกกายเรานี้ขึ้นสู่เตียงแล้วนำไป ภายนอก ก่อนที่กายนี้จะเรี่ยราย ณ ที่นี้ ประดุจกำแกลบเล่า ท่านพระอุปเสนะ กล่าวว่า ดูกรท่านพระสารีบุตร ผู้ใดพึงมีความตรึกอย่างนี้ว่า เราเป็นจักษุ หรือ จักษุเป็นของเรา ฯลฯ เราเป็นใจ หรือใจเป็นของเรา ความที่กายเป็นอย่างอื่น หรือความแปรปรวนแห่งอินทรีย์พึงมีแก่ผู้นั้นแน่นอน ดูกรท่านพระสารีบุตร เรา มิได้มีความตรึกอย่างนี้ว่า เราเป็นจักษุ หรือจักษุเป็นของเรา ฯลฯ เราเป็นใจ หรือใจเป็นของเรา ความที่กายจักกลายเป็นอย่างอื่น หรือความแปรปรวนแห่ง อินทรีย์จักมีแก่เรานั้น ได้อย่างไร ฯ สา. จริงอย่างนั้น ท่านพระอุปเสนะได้ถอนอหังการ มมังการและมานา นุสัยได้เด็ดขาดเป็นเวลานานมาแล้ว ฉะนั้น ท่านพระอุปเสนะจึงไม่มีความตรึก อย่างนั้น ฯ ครั้งนั้นแล ภิกษุเหล่านั้นยกกายของท่านพระอุปเสนะขึ้นสู่เตียง นำไป ภายนอก กายของท่านพระอุปเสนะเรี่ยรายในที่นั้นเองประดุจกำแกลบ ฉะนั้น ฯ
เทียบรายประโยค (33 ประโยค)
sn35.69:1.1 #
เอกํ สมยํ ภควา อายสฺมา จ สารีปุตฺโต อายสฺมา จ อุปเสโน ราชคเห วิหรนฺติ สีตวเน สปฺปโสณฺฑิกปพฺภาเร ฯ✎ ร่าง
Ekaṁ samayaṁ āyasmā ca sāriputto āyasmā ca upaseno rājagahe viharanti sītavane sappasoṇḍikapabbhāre.
At one time the venerables Sāriputta and Upasena were staying near Rājagaha in the Cool Grove, under the Snake’s Hood Grotto.
อ้างอิงสยามรัฐ 18.49
sn35.69:1.2 #
เตน โข ปน สมเยน อายสฺมโต อุปเสนสฺส กาเย อาสีวิโส ปติโต โหติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena āyasmato upasenassa kāye āsīviso patito hoti.
Now at that time a viper fell on Upasena’s body.
sn35.69:1.3 #
อถ โข อายสฺมา อุปเสโน ภิกฺขู อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Atha kho āyasmā upaseno bhikkhū āmantesi:
He addressed the mendicants,
sn35.69:1.4 #
เอถ เม อาวุโส อิมํ กายํ มญฺจกํ อาโรเปตฺวา พหิทฺธา นีหรถ✎ ร่าง
“etha me, āvuso, imaṁ kāyaṁ mañcakaṁ āropetvā bahiddhā nīharatha.
“Come, reverends, lift this body onto a cot and carry it outside
sn35.69:1.5 #
ปุรายํ กาโย อิเธว วิกิรติ✎ ร่าง
Purāyaṁ kāyo idheva vikirati;
before it’s scattered right here
sn35.69:1.6 #
เสยฺยถาปิ ภุสมุฏฺฐีติ ฯ✎ ร่าง
seyyathāpi bhusamuṭṭhī”ti.
like a handful of hay.”
sn35.69:2.1 #
เอวํ วุตฺเต อายสฺมา สารีปุตฺโต อายสฺมนฺตํ อุปเสนํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Evaṁ vutte, āyasmā sāriputto āyasmantaṁ upasenaṁ etadavoca:
When he said this, Sāriputta said to him,
อ้างอิงPTS 4.41 · ฉัฏฐสังคายนา 26.44
sn35.69:2.2 #
น โข ปน มยํ ปสฺสาม อายสฺมโต อุปเสนสฺส กายสฺส วา อญฺญถตฺตํ อินฺทฺริยานํ วา วิปริณาโม ฯ✎ ร่าง
“na kho pana mayaṁ passāma āyasmato upasenassa kāyassa vā aññathattaṁ indriyānaṁ vā vipariṇāmaṁ.
“But we don’t see any impairment in your body or deterioration of your faculties.
sn35.69:2.3 #
อถ ปนายสฺมา อุปเสโน เอวมาห✎ ร่าง
Atha ca panāyasmā upaseno evamāha:
Yet you say:
sn35.69:2.4 #
เอถ เม อาวุโส อิมํ กายํ มญฺจกํ อาโรเปตฺวา พหิทฺธา นีหรถ✎ ร่าง
‘etha me, āvuso, imaṁ kāyaṁ mañcakaṁ āropetvā bahiddhā nīharatha.
‘Come, reverends, lift this body onto a cot and carry it outside
sn35.69:2.5 #
ปุรายํ กาโย อิเธว วิกิรติ✎ ร่าง
Purāyaṁ kāyo idheva vikirati;
before it’s scattered right here
sn35.69:2.6 #
เสยฺยถาปิ ภุสมุฏฺฐีติ ฯ✎ ร่าง
seyyathāpi bhusamuṭṭhī’”ti.
like a handful of hay.’”
sn35.69:2.7 #
ยสฺส นูน อาวุโส สารีปุตฺต เอวมสฺส✎ ร่าง
“Yassa nūna, āvuso sāriputta, evamassa:
“Reverend Sāriputta, there may be an impairment in body or deterioration of faculties for someone who thinks:
sn35.69:2.8 #
อหํ จกฺขุนฺติ วา มม จกฺขุนฺติ วา ฯเปฯ✎ ร่าง
‘ahaṁ cakkhūti vā mama cakkhūti vā …pe…
‘I am the eye’ or ‘the eye is mine.’
sn35.69:2.9 #
อหํ ชิวฺหาติ วา ฯเปฯ✎ ร่าง
ahaṁ jivhāti vā mama jivhāti vā …
Or ‘I am the ear … nose … tongue … body …’
sn35.69:2.10 #
อหํ มโนติ วา มม มโนติ วา✎ ร่าง
ahaṁ manoti vā mama mano’ti vā.
Or ‘I am the mind’ or ‘the mind is mine.’
sn35.69:2.11 #
ตสฺส อาวุโส สารีปุตฺต สิยา กายสฺส วา อญฺญถตฺตํ อินฺทฺริยานํ วา วิปริณาโม ฯ✎ ร่าง
Tassa, āvuso sāriputta, siyā kāyassa vā aññathattaṁ indriyānaṁ vā vipariṇāmo.
sn35.69:2.12 #
มยฺหญฺจ โข อาวุโส สารีปุตฺต น เอวํ โหติ✎ ร่าง
Mayhañca kho, āvuso sāriputta, na evaṁ hoti:
But I don’t think like that.
sn35.69:2.13 #
อหํ จกฺขุนฺติ วา มม จกฺขุนฺติ วา ฯเปฯ✎ ร่าง
‘ahaṁ cakkhūti vā mama cakkhūti vā …pe…
sn35.69:2.14 #
อหํ ชิวฺหาติ วา มม ชิวฺหาติ วา ฯเปฯ✎ ร่าง
ahaṁ jivhāti vā mama jivhāti vā …pe…
sn35.69:2.15 #
อหํ มโนติ วา มม มโนติ วา✎ ร่าง
ahaṁ manoti vā mama manoti vā’.
sn35.69:2.16 #
ตสฺส มยฺหญฺจ โข อาวุโส สารีปุตฺต กึ กายสฺส วา อญฺญถตฺตํ ภวิสฺสติ อินฺทฺริยานํ วา วิปริณาโมติ ฯ✎ ร่าง
Tassa mayhañca kho, āvuso sāriputta, kiṁ kāyassa vā aññathattaṁ bhavissati, indriyānaṁ vā vipariṇāmo”ti.
So why would there be an impairment in my body or deterioration of my faculties?”
sn35.69:3.1 #
ตถา หิ ปนายสฺมโต อุปเสนสฺส ทีฆรตฺตํ อหงฺการมมงฺการมานานุสยา สุสมูหตา✎ ร่าง
Tathā hi panāyasmato upasenassa dīgharattaṁ ahaṅkāramamaṅkāramānānusayo susamūhato.
“That must be because Venerable Upasena has long ago totally eradicated I-making, mine-making, and the underlying tendency to conceit.
อ้างอิงสยามรัฐ 18.50 · พุทธชยันตี 16.92
sn35.69:3.2 #
ตสฺมา อายสฺมโต อุปเสนสฺส น เอวํ โหติ✎ ร่าง
Tasmā āyasmato upasenassa na evaṁ hoti:
That’s why it doesn’t occur to you:
sn35.69:3.3 #
อหํ จกฺขุนฺติ วา มม จกฺขุนฺติ วา ฯเปฯ✎ ร่าง
“‘ahaṁ cakkhūti vā mama cakkhūti vā …pe…
‘I am the eye’ or ‘the eye is mine.’ Or ‘I am the ear …
sn35.69:3.4 #
อหํ ชิวฺหาติ วา มม ชิวฺหาติ วา ฯเปฯ✎ ร่าง
ahaṁ jivhāti vā mama jivhāti vā …pe…
nose … tongue … body …’
sn35.69:3.5 #
อหํ มโนติ วา มม มโนติ วาติ ฯ✎ ร่าง
ahaṁ manoti vā mama mano’ti vā”ti.
Or ‘I am the mind’ or ‘the mind is mine.’”
sn35.69:3.6 #
อถ โข เต ภิกฺขู อายสฺมโต อุปเสนสฺส กายํ มญฺจกํ อาโรเปตฺวา พหิทฺธา นีหรึสุ ฯ✎ ร่าง
Atha kho te bhikkhū āyasmato upasenassa kāyaṁ mañcakaṁ āropetvā bahiddhā nīhariṁsu.
Then those mendicants lifted Upasena’s body onto a cot and carried it outside.
sn35.69:3.7 #
อถ โข อายสฺมโต อุปเสนสฺส กาโย ตตฺเถว วิกิริ✎ ร่าง
Atha kho āyasmato upasenassa kāyo tattheva vikiri;
And his body was scattered right there
sn35.69:3.8 #
เสยฺยถาปิ ภุสมุฏฺฐีติ ฯ✎ ร่าง
seyyathāpi bhusamuṭṭhīti.
like a handful of hay.
sn35.69:3.9 #
สตฺตมํ ฯ✎ ร่าง
Sattamaṁ.
sn35.70:0.1 #
Saṁyutta Nikāya 35.70
Linked Discourses 35.70
sn35.70:0.2 #
7. Migajālavagga
7. With Migajāla
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๑๘ — สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน