เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๗๙๐] ม. ดูกรวัจฉะ ก็เพราะพวกปริพาชกผู้ถือลัทธิอื่นย่อมตามเห็น
จักษุว่า นั่นของเรา นั่นเป็นเรา นั่นเป็นตัวตนของเรา ปริพาชกผู้ถือลัทธิอื่น
ย่อมตามเห็นหู... จมูก... ลิ้น... กาย... ใจว่า นั่นของเรา นั่นเป็นเรา นั่น
เป็นตัวตนของเรา เพราะเหตุนั้น เมื่อพวกปริพาชกผู้ถือลัทธิอื่นถูกถามอย่างนั้น
แล้ว จึงพยากรณ์อย่างนี้ว่า โลกเที่ยงบ้าง ฯลฯ สัตว์เบื้องหน้าแต่ตายแล้วย่อม
เกิดอีกก็หามิได้ ไม่เกิดอีกก็หามิได้บ้าง ดูกรวัจฉะ ส่วนพระตถาคตอรหันตสัมมา
สัมพุทธเจ้า ย่อมทรงพิจารณาเห็นจักษุว่า นั่นไม่ใช่ของเรา นั่นไม่เป็นเรา นั่น
ไม่ใช่ตัวตนของเรา ย่อมทรงพิจารณาเห็น หู... จมูก... ลิ้น... กาย... ใจว่า
นั่นไม่ใช่ของเรา นั่นไม่เป็นเรา นั่นไม่ใช่ตัวตนของเรา เพราะฉะนั้น เมื่อพระ
ตถาคตถูกถามอย่างนั้นแล้ว จึงไม่ทรงพยากรณ์อย่างนี้ว่า โลกเที่ยงก็ดี ฯลฯ
สัตว์เบื้องหน้าแต่ตายแล้วย่อมเกิดอีกก็หามิได้ ย่อมไม่เกิดอีกก็หามิได้ก็ดี ฯ
▴ ย่อ
อญฺญติตฺถิยา จ ๑- โข วจฺฉ ปริพฺพาชกา จกฺขุํ เอตํ
มม เอโสหมสฺมิ เอโส เม อตฺตาติ สมนุปสฺสนฺติ ฯเปฯ ชิวฺหํ
เอตํ มม เอโสหมสฺมิ เอโส เม อตฺตาติ สมนุปสฺสนฺติ ฯเปฯ✎ ร่าง
jivhaṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassanti …pe…
tongue … body …
มนํ เอตํ มม เอโสหมสฺมิ เอโส เม อตฺตาติ สมนุปสฺสนฺติ ฯ✎ ร่าง
manaṁ ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassanti.
mind like this: ‘This is mine, I am this, this is my self.’
ตสฺมา อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ เอวํ ปุฏฺฐานํ เอวํ เวยฺยากรณํ
โหติ✎ ร่าง
Tasmā aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ evaṁ puṭṭhānaṁ evaṁ veyyākaraṇaṁ hoti—
That’s why, when asked, they declare one of those answers to be true.
สสฺสโต โลโกติ วา ฯเปฯ✎ ร่าง
sassato lokoti vā …pe…
เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต
ปรํ มรณาติ วา ฯ✎ ร่าง
neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā.
ตถาคโต จ โข วจฺฉ อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. จสทฺโท นตฺถิ ฯ
จกฺขุํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส อตฺตาติ สมนุปสฺสติ ฯเปฯ✎ ร่าง
Tathāgato ca kho, vaccha, arahaṁ sammāsambuddho cakkhuṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati …pe…
The Realized One, the perfected one, the fully awakened Buddha regards the eye like this: ‘This is not mine, I am not this, this is not my self.’ He regards the ear … nose …
ชิวฺหํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส อตฺตาติ สมนุปสฺสติ ฯเปฯ✎ ร่าง
jivhaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati …pe…
tongue … body …
มนํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส อตฺตาติ สมนุปสฺสติ ฯ✎ ร่าง
manaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati.
mind like this: ‘This is not mine, I am not this, this is not my self.’
ตสฺมา ตถาคตสฺส เอวํ ปุฏฺฐสฺส น เอวํ เวยฺยากรณํ โหติ✎ ร่าง
Tasmā tathāgatassa evaṁ puṭṭhassa na evaṁ veyyākaraṇaṁ hoti—
That’s why, when asked, he does not declare one of those answers to be true.”
สสฺสโต
โลโกติปิ ฯเปฯ✎ ร่าง
sassato lokotipi …pe…
เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณาติปีติ ฯ✎ ร่าง
neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇātipī”ti.