เล่ม ๑๙ — สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค ข้อ 1083

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๐๘๓] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุเจริญอินทรีย์ ๕ กระทำให้มากซึ่งอินทรีย์ ๕ อย่างไรเล่า ย่อมเป็นผู้น้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน? ดูกรภิกษุ ทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมเจริญสัทธินทรีย์ อันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปในการสละ ย่อมเจริญวิริยินทรีย์ ... สตินทรีย์ ... สมาธินทรีย์ ... ปัญญินทรีย์ อันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปในการสละ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเจริญอินทรีย์ ๕ กระทำ ให้มากซึ่งอินทรีย์ ๕ อย่างนี้แล ย่อมเป็นผู้น้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน โอนไปสู่นิพพาน.

sn48.71-82:1.3 #

กถญฺจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ปญฺจินฺทฺริยานิ ภาเวนฺโต ปญฺจินฺทฺริยานิ พหุลีกโรนฺโต นิพฺพานนินฺโน โหติ นิพฺพานโปโณ นิพฺพานปพฺภาโร ฯ✎ ร่าง

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu pañcindriyāni bhāvento pañcindriyāni bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro?

How so?

sn48.71-82:1.4 #

อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ สทฺธินฺทฺริยํ ภาเวติ วิเวกนิสฺสิตํ วิราคนิสฺสิตํ นิโรธนิสฺสิตํ โวสฺสคฺคปริณามึ✎ ร่าง

Idha, bhikkhave, bhikkhu saddhindriyaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ,

It’s when a mendicant develops the faculties of faith,

sn48.71-82:1.5 #

วิริยินฺทฺริยํ✎ ร่าง

vīriyindriyaṁ …pe…

energy,

sn48.71-82:1.6 #

สตินฺทฺริยํ✎ ร่าง

satindriyaṁ …

mindfulness,

sn48.71-82:1.7 #

สมาธินฺทฺริยํ✎ ร่าง

samādhindriyaṁ …

immersion,

sn48.71-82:1.8 #

ปญฺญินฺทฺริยํ ภาเวติ วิเวกนิสฺสิตํ วิราคนิสฺสิตํ นิโรธนิสฺสิตํ โวสฺสคฺคปริณามึ ฯ✎ ร่าง

paññindriyaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ.

and wisdom, which rely on seclusion, fading away, and cessation, and ripen as letting go.

sn48.71-82:1.9 #

เอวํ โข ภิกฺขเว ภิกฺขุ ปญฺจินฺทฺริยานิ ภาเวนฺโต ปญฺจินฺทฺริยานิ พหุลีกโรนฺโต นิพฺพานนินฺโน โหติ นิพฺพานโปโณ นิพฺพานปพฺภาโรติ ฯ✎ ร่าง

Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu pañcindriyāni bhāvento pañcindriyāni bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro”ti.

That’s how a mendicant developing and cultivating the five faculties slants, slopes, and inclines to extinguishment.”

sn48.71-82:1.10 #

—

Dvādasamaṁ.

sn48.71-82:1.11 #

—

Gaṅgāpeyyālavaggo aṭṭhamo.

sn48.71-82:2.0 #

—

Tassuddānaṁ

sn48.71-82:2.1 #

—

Cha pācīnato ninnā,

Six on slanting to the east,

อ้างอิงPTS 5.240

sn48.71-82:2.2 #

—

cha ninnā ca samuddato;

and six on slanting to the ocean;

sn48.71-82:2.3 #

—

Dvete cha dvādasa honti,

these two sixes make twelve,

sn48.71-82:2.4 #

—

vaggo tena pavuccatīti.

and that’s how this chapter is recited.

sn48.83-92:0.1 #

—

Saṁyutta Nikāya 48.83

Linked Discourses 48.83–92

sn48.83-92:0.2 #

—

9. Appamādavagga

9. The Chapter on Diligence

sn48.83-92:0.3 #

—

Appamādavagga

The Chapter on Diligence

sn48.83-92:1.1 #

—

(Appamādavaggo vitthāretabbo.)

(Tell in full as in the chapter on diligence at SN 45.139–148.)

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 27.314

sn48.83-92:2.0 #

—

Tassuddānaṁ

sn48.83-92:2.1 #

—

Tathāgataṁ padaṁ kūṭaṁ,

The Realized One, footprint, roof peak,

sn48.83-92:2.2 #

—

mūlaṁ sārena vassikaṁ;

roots, heartwood, jasmine,

sn48.83-92:2.3 #

—

Rājā candimasūriyā,

monarch, sun and moon,

sn48.83-92:2.4 #

—

vatthena dasamaṁ padanti.

and cloth is the tenth.

sn48.93-104:0.1 #

—

Saṁyutta Nikāya 48.93

Linked Discourses 48.93–104

sn48.93-104:0.2 #

—

10. Balakaraṇīyavagga

10. The Chapter on Hard Work

sn48.93-104:0.3 #

—

Balakaraṇīyavagga

The Chapter on Hard Work

sn48.93-104:1.1 #

—

(Balakaraṇīyavaggo vitthāretabbo.)

(Tell in full as in the chapter on hard work at SN 45.149–160.)

sn48.93-104:2.0 #

—

Tassuddānaṁ

sn48.93-104:2.1 #

—

Balaṁ bījañca nāgo ca,

Hard work, seeds, and dragons,

sn48.93-104:2.2 #

—

rukkho kumbhena sūkiyā;

a tree, a pot, and a spike,

sn48.93-104:2.3 #

—

Ākāsena ca dve meghā,

the atmosphere, and two on clouds,

sn48.93-104:2.4 #

—

nāvā āgantukā nadīti.

a ship, a guest house, and a river.

sn48.105-114:0.1 #

—

Saṁyutta Nikāya 48.105

Linked Discourses 48.105–114

sn48.105-114:0.2 #

—

11. Esanāvagga

11. The Chapter on Searches

sn48.105-114:0.3 #

—

Esanāvagga

The Chapter on Searches

sn48.105-114:1.1 #

—

(Esanāvaggo vitthāretabbo.)

(Tell in full as in the chapter on searches at SN 45.161–170.)

อ้างอิงพุทธชยันตี 17.1.420

sn48.105-114:2.0 #

—

Tassuddānaṁ

sn48.105-114:2.1 #

—

Esanā vidhā āsavo,

Searches, discriminations, defilements,

sn48.105-114:2.2 #

—

Bhavo ca dukkhatā tisso;

states of existence, three kinds of suffering,

sn48.105-114:2.3 #

—

Khilaṁ malañca nīgho ca,

barrenness, stains, and troubles,

sn48.105-114:2.4 #

—

Vedanā taṇhā tasinā cāti.

feelings, craving, and thirst.

sn48.115-124:0.1 #

—

Saṁyutta Nikāya 48.115–124

Linked Discourses 48.115–124

sn48.115-124:0.2 #

—

12. Oghavagga

12. The Chapter on Floods