อิมสฺมิญฺจ ปน เวยฺยากรณสฺมึ ภญฺญมาเน อายสฺมโต
โกณฺฑญฺญสฺส วิรชํ วีตมลํ ธมฺมจกฺขุํ อุทปาทิ✎ ร่าง
Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṁ bhaññamāne āyasmato koṇḍaññassa virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi:
And while this discourse was being spoken, the stainless, immaculate vision of the Dhamma arose in Venerable Koṇḍañña:
อ้างอิงพุทธชยันตี 17.2.274
ยงฺกิญฺจิ สมุทยธมฺมํ
สพฺพนฺตํ นิโรธธมฺมนฺติ ฯ✎ ร่าง
“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti.
“Everything that is liable to arise is liable to cease.”
ปวตฺติเต จ ๔- ภควตา ธมฺมจกฺเก
ภุมฺมา เทวา สทฺทมนุสฺสาเวสุํ✎ ร่าง
Pavattite ca pana bhagavatā dhammacakke bhummā devā saddamanussāvesuṁ:
And when the Buddha rolled forth the Wheel of Dhamma, the earth gods raised the cry:
อ้างอิงPTS 5.424 · สยามรัฐ 19.532 · ฉัฏฐสังคายนา 27.487
เอตํ ภควตา พาราณสิยํ อิสิปตเน
มิคทาเย อนุตฺตรํ ธมฺมจกฺกํ ปวตฺติตํ อปฺปฏิวตฺติยํ สมเณน วา
พฺราหฺมเณน วา เทเวน วา มาเรน วา พฺรหฺมุนา วา เกนจิ วา
โลกสฺมินฺติ ฯ✎ ร่าง
“etaṁ bhagavatā bārāṇasiyaṁ isipatane migadāye anuttaraṁ dhammacakkaṁ pavattitaṁ appaṭivattiyaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmin”ti.
“Near Varanasi, in the deer park at Isipatana, the Buddha has rolled forth the supreme Wheel of Dhamma. And that wheel cannot be rolled back by any ascetic or brahmin or god or Māra or divinity or by anyone in the world.”
ภุมฺมานํ เทวานํ สทฺทํ สุตฺวา จาตุมฺมหาราชิกา เทวา
สทฺทมนุสฺสาเวสุํ✎ ร่าง
Bhummānaṁ devānaṁ saddaṁ sutvā cātumahārājikā devā saddamanussāvesuṁ:
Hearing the cry of the earth gods, the gods of the four great kings …
เอตํ ภควตา พาราณสิยํ อิสิปตเน มิคทาเย
อนุตฺตรํ ธมฺมจกฺกํ ปวตฺติตํ อปฺปฏิวตฺติยํ สมเณน วา พฺราหฺมเณน
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. อภิสมฺพุทฺโธติ ฯ เอวมุปริปิ ฯ ๒ ยุ. เจโตวิมุตฺติ ฯ ๓ ยุ. อภินนฺทุํ ฯ@๔ สี. ม. จ ปน ฯ
วา เทเวน วา มาเรน วา พฺรหฺมุนา วา เกนจิ วา โลกสฺมินฺติ ฯ✎ ร่าง
“etaṁ bhagavatā bārāṇasiyaṁ isipatane migadāye anuttaraṁ dhammacakkaṁ pavattitaṁ, appaṭivattiyaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmin”ti.
จาตุมฺมหาราชิกานํ เทวานํ สทฺทํ สุตฺวา ตาวตึสา
เทวา ฯ✎ ร่าง
Cātumahārājikānaṁ devānaṁ saddaṁ sutvā tāvatiṁsā devā …pe…
the gods of the thirty-three …
ยามา เทวา ฯ✎ ร่าง
yāmā devā …pe…
the gods of Yama …
ตุสิตา เทวา ฯ✎ ร่าง
tusitā devā …pe…
the joyful gods …
นิมฺมานรตี เทวา ฯ✎ ร่าง
nimmānaratī devā …pe…
the gods who love to create …
ปรนิมฺมิตวสวตฺตี ๑- เทวา ฯ✎ ร่าง
paranimmitavasavattī devā …pe…
the gods who control what is created by others …
พฺรหฺมกายิกา เทวา สทฺทมนุสฺสาเวสุํ✎ ร่าง
brahmakāyikā devā saddamanussāvesuṁ:
the gods of the Divinity’s host raised the cry:
เอตํ ภควตา พาราณสิยํ อิสิปตเน มิคทาเย อนุตฺตรํ ธมฺมจกฺกํ ปวตฺติตํ
อปฺปฏิวตฺติยํ สมเณน วา พฺราหฺมเณน วา เทเวน วา มาเรน วา
พฺรหฺมุนา วา เกนจิ วา โลกสฺมินฺติ ฯ✎ ร่าง
“etaṁ bhagavatā bārāṇasiyaṁ isipatane migadāye anuttaraṁ dhammacakkaṁ pavattitaṁ appaṭivattiyaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmin”ti.
“Near Varanasi, in the deer park at Isipatana, the Buddha has rolled forth the supreme Wheel of Dhamma. And that wheel cannot be rolled back by any ascetic or brahmin or god or Māra or divinity or by anyone in the world.”