เนื้อความทั้งข้อ
[๔๕] สาวัตถีนิทาน. ครั้งนั้นแล นันทิยปริพาชกเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ
ได้ปราศรัยกับพระผู้มีพระภาค ครั้นผ่านการปราศรัยพอให้ระลึกถึงกันไปแล้ว จึงนั่ง ณ ที่ควรส่วน
ข้างหนึ่ง ครั้นแล้ว ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคว่า ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ ธรรมเท่าไรหนอแล
ที่บุคคลเจริญแล้วกระทำให้มากแล้ว เป็นเหตุให้ถึงนิพพาน มีนิพพานเป็นเบื้องหน้า มีนิพพาน
เป็นที่สุด?
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรนันทิยะ ธรรม ๘ ประการนี้ ที่บุคคลเจริญแล้ว กระทำ
ให้มากแล้ว เป็นเหตุให้ถึงนิพพาน มีนิพพานเป็นเบื้องหน้า มีนิพพานเป็นที่สุด ธรรม ๘ ประการ
เป็นไฉน? คือ สัมมาทิฐิ ฯลฯ สัมมาสมาธิ ดูกรนันทิยะ ธรรม ๘ ประการนี้ ที่บุคคลเจริญ
แล้ว กระทำให้มากแล้ว เป็นเหตุให้ถึงนิพพาน มีนิพพานเป็นเบื้องหน้า มีนิพพานเป็นที่สุด.
สาวตฺถีนิทานํ ฯ✎ ร่าง
Sāvatthinidānaṁ.
At Sāvatthī.
อถ โข นนฺทิโย ปริพฺพาชโก เยน ภควา
เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควตา สทฺธึ สมฺโมทิ✎ ร่าง
Atha kho nandiyo paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
Then the wanderer Nandiya went up to the Buddha, and exchanged greetings with him.
สมฺโมทนียํ
กถํ สาราณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน
โข นนฺทิโย ปริพฺพาชโก ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho nandiyo paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:
When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side, and said to the Buddha:
กติ นุ โข โภ โคตม
ธมฺมา ภาวิตา พหุลีกตา นิพฺพานคมา โหนฺติ นิพฺพานปรายนา
นิพฺพานปริโยสานาติ ฯ✎ ร่าง
“kati nu kho, bho gotama, dhammā bhāvitā bahulīkatā nibbānaṅgamā honti nibbānaparāyanā nibbānapariyosānā”ti?
“Mister Gotama, how many things, when developed and cultivated, have extinguishment as their target, destination, and culmination?”
อฏฺฐิเม โข นนฺทิย ธมฺมา ภาวิตา พหุลีกตา
นิพฺพานคมา โหนฺติ นิพฺพานปรายนา นิพฺพานปริโยสานา ฯ✎ ร่าง
“Aṭṭhime kho, nandiya, dhammā bhāvitā bahulīkatā nibbānaṅgamā honti nibbānaparāyanā nibbānapariyosānā.
“These eight things, when developed and cultivated, have extinguishment as their target, destination, and culmination.
อ้างอิงPTS 5.12 · สยามรัฐ 19.15 · ฉัฏฐสังคายนา 27.12
กตเม
อฏฺฐ ฯ✎ ร่าง
Katame aṭṭha?
What eight?
เสยฺยถีทํ ฯ สมฺมาทิฏฺฐิ ฯเปฯ สมฺมาสมาธิ ฯ✎ ร่าง
Seyyathidaṁ—sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.
They are: right view, right purpose, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right immersion.
อิเม โข
นนฺทิย อฏฺฐ ธมฺมา ภาวิตา พหุลีกตา นิพฺพานคมา โหนฺติ
นิพฺพานปรายนา นิพฺพานปริโยสานาติ ฯ✎ ร่าง
Ime kho, nandiya, aṭṭha dhammā bhāvitā bahulīkatā nibbānaṅgamā honti nibbānaparāyanā nibbānapariyosānā”ti.
These eight things, when developed and cultivated, have extinguishment as their target, destination, and culmination.”