เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๗๒๓] ดูกรอานนท์ ภาวนาย่อมมีเพราะไม่ได้ตั้งจิตไว้อย่างนี้แล ดูกรอานนท์
ภาวนาย่อมมีเพราะตั้งจิตไว้ เราแสดงแล้ว ภาวนาย่อมมีเพราะมิได้ตั้งจิตไว้ เราก็แสดงแล้ว
ด้วยประการฉะนี้แล ดูกรอานนท์ กิจอันใดอันศาสดา ผู้แสวงหาประโยชน์ ผู้อนุเคราะห์ มุ่ง
ความอนุเคราะห์จะพึงทำแก่สาวกทั้งหลาย กิจอันนั้น เรากระทำแล้วแก่เธอทั้งหลาย อานนท์
นั่นโคนไม้ นั่นเรือนว่าง เธอทั้งหลายจงเพ่งพินิจ อย่าประมาท อย่าได้มีความร้อนใจในภายหลัง
นี้เป็นอนุศาสนีของเรา สำหรับเธอทั้งหลาย.
พระผู้มีพระภาคได้ตรัสพุทธพจน์นี้แล้ว ท่านพระอานนท์ปลื้มใจชื่นชมภาษิตของพระผู้
มีพระภาคแล้วแล.
๑. อัมพปาลิสูตร ๒. สติสูตร ๓. ภิกขุสูตร ๔. โกสลสูตร
๕. อกุสลราสิสูตร ๖. สกุณัคฆีสูตร ๗. มักกฏสูตร ๘. สูทสูตร ๙. คิลานสูตร
๑๐. ภิกขุนีสูตร
▴ ย่อ
เอวํ โข อานนฺท อปฺปณิธาย ภาวนา โหติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ kho, ānanda, appaṇidhāya bhāvanā hoti.
That’s how there is undirected development.
อิติ
โข อานนฺท เทสิตา มยา ปณิธาย ภาวนา เทสิตา มยา
อปฺปณิธาย ภาวนา ฯ✎ ร่าง
Iti kho, ānanda, desitā mayā paṇidhāya bhāvanā, desitā appaṇidhāya bhāvanā.
So, Ānanda, I’ve taught you directed development and undirected development.
อ้างอิง สยามรัฐ 19.210 · ฉัฏฐสังคายนา 27.234
ยํ อานนฺท สตฺถารา กรณียํ สาวกานํ
หิเตสินา อนุกมฺปเกน อนุกปฺปํ อุปาทาย กตํ โว ตํ มยา ฯ✎ ร่าง
Yaṁ, ānanda, satthārā karaṇīyaṁ sāvakānaṁ hitesinā anukampakena anukampaṁ upādāya, kataṁ vo taṁ mayā.
Out of sympathy, I’ve done what a teacher should do who wants what’s best for their disciples.
เอตานิ อานนฺท รุกฺขมูลานิ เอตานิ สุญฺญาคารานิ ฯ ฌายถานนฺท
มา ปมาทตฺถ มา ปจฺฉา วิปฺปฏิสาริโน อหุวตฺถ อยํ โว
อมฺหากํ อนุสาสนีติ ฯ✎ ร่าง
Etāni, ānanda, rukkhamūlāni, etāni suññāgārāni. Jhāyathānanda, mā pamādattha; mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha. Ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanī”ti.
Here are these roots of trees, and here are these empty huts. Practice absorption, Ānanda! Don’t be negligent! Don’t regret it later! This is my instruction to you.”
อิทมโวจ ภควา ฯ✎ ร่าง
Idamavoca bhagavā.
That is what the Buddha said.
อตฺตมโน อายสฺมา
อานนฺโท ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทีติ ฯ✎ ร่าง
Attamano āyasmā ānando bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.
Satisfied, Venerable Ānanda approved what the Buddha said.
อมฺพปาลิวคฺโค ปฐโม ฯ✎ ร่าง
Ambapālivaggo paṭhamo.
ตสฺสุทฺทานํ✎ ร่าง
Tassuddānaṁ
อมฺพปาลิสโต ภิกฺขุ✎ ร่าง
Ambapāli sato bhikkhu,
อ้างอิง PTS 5.158
สาลกุสลราสิ จ✎ ร่าง
Sālā kusalarāsi ca;
สกุณคฺฆี มกฺกโฏ สูโท✎ ร่าง
Sakuṇagghi makkaṭo sūdo,
คิลาโน ภิกฺขุนี ๑- วาสโกติ ฯ✎ ร่าง
Gilāno bhikkhunupassayoti.
—
Kittāvatā nu kho, bhante, mahāpuriso hotī”ti?
How is a great man defined?”
—
Saṁyutta Nikāya 47.11
Linked Discourses 47.11
นาฬนฺทวคฺโค ท✎ ร่าง
2. Nālandavagga
2. At Nāḷandā
ุติโย✎ ร่าง
Mahāpurisasutta
A Great Man