เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๘๖๙] ก็ปัญญินทรีย์เป็นไฉน? ดูกรภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกในธรรมวินัยนี้ เป็น
ผู้มีปัญญา ประกอบด้วยปัญญาเครื่องกำหนดความเกิดความดับ อันประเสริฐ ชำแรกกิเลส ให้
ถึงความสิ้นทุกข์โดยชอบ อริยสาวกนั้นย่อมรู้ตามความเป็นจริงว่า นี้ทุกข์ นี้ทุกขสมุทัย นี้ทุกข-
*นิโรธ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา นี้เรียกว่า ปัญญินทรีย์ ดูกรภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์ ๕ ประการ
นี้แล.
๑. สุทธิกสูตร ๒. โสตาสูตรที่ ๑ ๓. โสตาสูตรที่ ๒ ๔. อรหันตสูตรที่ ๑
๕. อรหันตสูตรที่ ๒ ๖. สมณพราหมณสูตรที่ ๑ ๗. สมณพราหมณสูตรที่ ๒
๘. ทัฏฐัพพสูตร ๙. วิภังคสูตรที่ ๑ ๑๐. วิภังคสูตรที่ ๒.
▴ ย่อ
กตมญฺจ ภิกฺขเว ปญฺญินฺทฺริยํ ฯ✎ ร่าง
Katamañca, bhikkhave, paññindriyaṁ?
And what is the faculty of wisdom?
อ้างอิง PTS 5.199
อิธ ภิกฺขเว อริยสาวโก
ปญฺญวา โหติ อุทยตฺถคามินิยา ปญฺญาย สมนฺนาคโต อริยาย
นิพฺเพธิกาย สมฺมาทุกฺขกฺขยคามินิยา ฯ✎ ร่าง
Idha, bhikkhave, ariyasāvako paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya, sammā dukkhakkhayagāminiyā.
It’s when a noble disciple is wise. They have the wisdom of arising and passing away which is noble, penetrative, and leads to the complete ending of suffering.
โส อิทํ ทุกฺขนฺติ ยถาภูตํ
ปชานาติ อยํ ทุกฺขสมุทโยติ ยถาภูตํ ปชานาติ อยํ ทุกฺขนิโรโธติ
ยถาภูตํ ปชานาติ อยํ ทุกฺขนิโรธคามินี ปฏิปทาติ ยถาภูตํ
ปชานาติ ฯ✎ ร่าง
So ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti—
They truly understand: ‘This is suffering’ … ‘This is the origin of suffering’ … ‘This is the cessation of suffering’ … ‘This is the practice that leads to the cessation of suffering’.
อิทํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ปญฺญินฺทฺริยํ ฯ✎ ร่าง
idaṁ vuccati, bhikkhave, paññindriyaṁ.
This is called the faculty of wisdom.
อิมานิ โข
ภิกฺขเว ปญฺจินฺทฺริยานีติ ฯ✎ ร่าง
Imāni kho, bhikkhave, pañcindriyānī”ti.
These are the five faculties.”
สุทฺธิกวคฺโค ปฐโม ฯ✎ ร่าง
Suddhikavaggo paṭhamo.
ตสฺสุทฺทานํ✎ ร่าง
Tassuddānaṁ
สุทฺธิกญฺเจว เทฺว โสตา✎ ร่าง
Suddhikañceva dve sotā,
อ้างอิง ฉัฏฐสังคายนา 27.275
อรหนฺตา อปเร เทฺว✎ ร่าง
arahantā apare duve;
สมณพฺราหฺมณา ทฏฺฐพฺพํ✎ ร่าง
Samaṇabrāhmaṇā daṭṭhabbaṁ,
วิภงฺเค อปเร ทุเวติ ฯ✎ ร่าง
vibhaṅgā apare duveti.
—
Saṁyutta Nikāya 48.11
Linked Discourses 48.11
มุทุตรวคฺโค ท✎ ร่าง
2. Mudutaravagga
2. Weaker
ุติโย✎ ร่าง
Paṭilābhasutta
Gain