เล่ม ๑๙ — สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค ข้อ 953

เนื้อความทั้งข้อ

[๙๕๓] ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทมนัสสินทรีย์ย่อมอาศัยผัสสะอันเป็นที่ตั้งแห่ง โทมนัสสเวทนาเกิดขึ้น ภิกษุไม่สบายใจ ก็รู้ชัดว่า เราไม่สบายใจ ย่อมรู้ชัดว่า เพราะผัสสะ อันเป็นที่ตั้งแห่งโทมนัสสเวทนานั้นแหละดับไป เวทนาซึ่งเกิดแต่ผัสสะนั้น คือ โทมนัสสินทรีย์ ที่อาศัยผัสสะ อันเป็นที่ตั้งแห่งโทมนัสสเวทนาเกิดขึ้นนั้น ย่อมดับไป สงบไป.

sn48.39:4.1 #

โทมนสฺสเวทนิยํ ภิกฺขเว ผสฺสํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ โทมนสฺสินฺทฺริยํ ฯ✎ ร่าง

Domanassavedaniyaṁ, bhikkhave, phassaṁ paṭicca uppajjati domanassindriyaṁ.

The faculty of sadness arises dependent on a contact to be experienced as sadness.

อ้างอิงสยามรัฐ 19.282

sn48.39:4.2 #

โส ทุมฺมโนว สมาโน ทุมฺมโนสฺมีติ ปชานาติ✎ ร่าง

So dummanova samāno ‘dummanosmī’ti pajānāti.

When in a state of sadness, you understand: ‘I’m in a state of sadness.’

sn48.39:4.3 #

ตสฺเสว โทมนสฺสเวทนิยสฺส ผสฺสสฺส นิโรธา ยนฺตชฺชํ เวทยิตํ โทมนสฺสเวทนิยํ ผสฺสํ ปฏิจฺจ อุปฺปนฺนํ โทมนสฺสินฺทฺริยํ ตํ นิรุชฺฌติ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. วูปสมฺมตีติ ฯ ๒ ยุ. ตํ ฯ ตํ วูปสมตีติ ปชานาติ ฯ✎ ร่าง

Tasseva domanassavedaniyassa phassassa nirodhā ‘yaṁ tajjaṁ vedayitaṁ domanassavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppannaṁ domanassindriyaṁ taṁ nirujjhati, taṁ vūpasammatī’ti pajānāti.

With the cessation of that contact to be experienced as sadness, you understand that the corresponding faculty of sadness that had arisen ceases and stops.