เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว ทฺวินฺนํ กฏฺฐานํ สงฺฆฏนสโมธานา ๑-
อุสฺมา ชายติ เตโช อภินิพฺพตฺตติ เตสํเยว กฏฺฐานํ นานาภาวนิกฺเขปา ๒-
ยา ตชฺชา อุสฺมา สา นิรุชฺฌติ สา วูปสมติ ฯ✎ ร่าง
Seyyathāpi, bhikkhave, dvinnaṁ kaṭṭhānaṁ saṅghaṭṭanasamodhānā usmā jāyati, tejo abhinibbattati; tesaṁyeva kaṭṭhānaṁ nānābhāvāvinikkhepā yā tajjā usmā sā nirujjhati sā vūpasammati;
When you rub two sticks together, heat is generated and fire is produced. But when you part the sticks and lay them aside, any corresponding heat ceases and stops.
อ้างอิงPTS 5.213 · ฉัฏฐสังคายนา 27.290 · พุทธชยันตี 17.1.378
เอวเมว โข ภิกฺขเว
สุขเวทนิยํ ผสฺสํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ สุขินฺทฺริยํ✎ ร่าง
evameva kho, bhikkhave, sukhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppajjati sukhindriyaṁ.
In the same way, the faculty of pleasure arises dependent on a contact to be experienced as pleasant.
โส สุขิโตว สมาโน
สุขิโตสฺมีติ ปชานาติ✎ ร่าง
So sukhitova samāno ‘sukhitosmī’ti pajānāti.
When in a state of pleasure, you understand: ‘I’m in a state of pleasure.’
ตสฺเสว สุขเวทนิยสฺส ผสฺสสฺส นิโรธา
ยนฺตชฺชํ เวทยิตํ สุขเวทนิยํ ผสฺสํ ปฏิจฺจ อุปฺปนฺนํ สุขินฺทฺริยํ ตํ
นิรุชฺฌติ ตํ วูปสมตีติ ปชานาติ ฯ✎ ร่าง
Tasseva sukhavedaniyassa phassassa nirodhā ‘yaṁ tajjaṁ vedayitaṁ sukhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppajjati sukhindriyaṁ taṁ nirujjhati, taṁ vūpasammatī’ti pajānāti.
With the cessation of that contact to be experienced as pleasant, you understand that the corresponding faculty of pleasure that arises ceases and stops.
ทุกฺขเวทนิยํ ภิกฺขเว ผสฺสํ
ปฏิจฺจ ฯเปฯ✎ ร่าง
Dukkhavedaniyaṁ, bhikkhave, phassaṁ paṭicca …pe…
The faculty of pain …
โสมนสฺสเวทนิยํ ภิกฺขเว ผสฺสํ ปฏิจฺจ ฯ✎ ร่าง
somanassavedaniyaṁ, bhikkhave, phassaṁ paṭicca …pe…
happiness …
โทมนสฺสเวทนิยํ
ภิกฺขเว ผสฺสํ ปฏิจฺจ ฯ✎ ร่าง
domanassavedaniyaṁ, bhikkhave, phassaṁ paṭicca …pe…
sadness …
อุเปกฺขาเวทนิยํ ภิกฺขเว ผสฺสํ ปฏิจฺจ
อุปฺปชฺชติ อุเปกฺขินฺทฺริยํ✎ ร่าง
upekkhāvedaniyaṁ, bhikkhave, phassaṁ paṭicca uppajjati upekkhindriyaṁ.
equanimity arises dependent on a contact to be experienced as equanimous.
โส อุเปกฺขโกว สมาโน อุเปกฺขโกสฺมีติ
ปชานาติ✎ ร่าง
So upekkhakova samāno ‘upekkhakosmī’ti pajānāti.
When in a state of equanimity, you understand: ‘I’m in a state of equanimity.’
ตสฺเสว อุเปกฺขาเวทนิยสฺส ผสฺสสฺส นิโรธา ยนฺตชฺชํ
เวทยิตํ อุเปกฺขาเวทนิยํ ผสฺสํ ปฏิจฺจ อุปฺปนฺนํ ๓- อุเปกฺขินฺทฺริยํ
ตํ นิรุชฺฌติ ตํ วูปสมตีติ ปชานาตีติ ฯ✎ ร่าง
Tasseva upekkhāvedaniyassa phassassa nirodhā ‘yaṁ tajjaṁ vedayitaṁ upekkhāvedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppajjati upekkhindriyaṁ taṁ nirujjhati, taṁ vūpasammatī’ti pajānāti”.
With the cessation of that contact to be experienced as equanimous, you understand that the corresponding faculty of equanimity that arises ceases and stops.”
—
Saṁyutta Nikāya 48.40
Linked Discourses 48.40
—
4. Sukhindriyavagga
4. The Pleasure Faculty