—
Evaṁ me sutaṁ—
So I have heard.
อ้างอิงสยามรัฐ 20.283 · ฉัฏฐสังคายนา 35.250
เอกํ สมยํ อายสฺมา อานนฺโท โกสมฺพิยํ วิหรติ
โฆสิตาราเม ฯ🤖 AI จับคู่
ekaṁ samayaṁ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṁ nigrodhārāme.
At one time the Buddha was staying in the land of the Sakyans, near Kapilavatthu in the Banyan Tree Monastery.
—
Tena kho pana samayena bhagavā gilānā vuṭṭhito hoti aciravuṭṭhito gelaññā.
Now at that time the Buddha had recently recovered from an illness.
อถโข อญฺญตโร อาชีวกสาวโก คหปติ เยนายสฺมา
อานนฺโท เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อภิวาเทตฺวา
เอกมนฺตํ นิสีทิ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข โส🤖 AI จับคู่
Atha kho mahānāmo sakko yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho mahānāmo sakko bhagavantaṁ etadavoca:
Then Mahānāma the Sakyan went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him:
อาชีวก🤖 AI จับคู่
“dīgharattāhaṁ, bhante, bhagavatā evaṁ dhammaṁ desitaṁ ājānāmi:
“For a long time, sir, I have understood your teaching like this:
สาวโก คหปติ🤖 AI จับคู่
‘samāhitassa ñāṇaṁ, no asamāhitassā’ti.
‘Knowledge is for those with immersion, not those without immersion.’
—
Samādhi nu kho, bhante, pubbe, pacchā ñāṇaṁ;
But, sir, does immersion come first, then knowledge?
—
udāhu ñāṇaṁ pubbe, pacchā samādhī”ti?
Or does knowledge come first, then immersion?”
อายสฺมนฺตํ อานนฺท🤖 AI จับคู่
Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi:
Then Venerable Ānanda thought,
—
“bhagavā kho gilānavuṭṭhito aciravuṭṭhito gelaññā.
“The Buddha has recently recovered from an illness,
—
Ayañca mahānāmo sakko bhagavantaṁ atigambhīraṁ pañhaṁ pucchati.
and this Mahānāma asks him a question that’s too deep.
—
Yannūnāhaṁ mahānāmaṁ sakkaṁ ekamantaṁ apanetvā dhammaṁ deseyyan”ti.
Why don’t I take him off to one side and teach him the Dhamma?”
ํ เอตทโวจ🤖 AI จับคู่
Atha kho āyasmā ānando mahānāmaṁ sakkaṁ bāhāyaṁ gahetvā ekamantaṁ apanetvā mahānāmaṁ sakkaṁ etadavoca:
Then Ānanda took Mahānāma by the arm, led him off to one side, and said to him,
อ้างอิงPTS 1.220
เกสนฺโน ภนฺเต อานนฺท ธมฺโม
สฺวากฺขาโต เก โลเก สุปฏิปนฺนา เก โลเก สุคตาติ ๑- ฯ
เตนหิ คหปติ ตญฺเญเวตฺถ ปฏิปุจฺฉิสฺสามิ ยถา เต ขเมยฺย ตถา
นํ พฺยากเรยฺยาสิ ตํ กึ มญฺญสิ คหปติ เย ราคสฺส ปหานาย
ธมฺมํ เทเสนฺติ โทสสฺส ปหานาย ธมฺมํ เทเสนฺติ โมหสฺส ปหานาย
ธมฺมํ เทเสนฺติ เตสํ ธมฺโม สฺวากฺขาโต โน วา กถํ วา เต
เอตฺถ โหตีติ ฯ เย ภนฺเต ราคสฺส ปหานาย ธมฺมํ เทเสนฺติ
โทสสฺส ปหานาย ธมฺมํ เทเสนฺติ โมหสฺส ปหานาย ธมฺมํ
เทเสนฺติ เตสํ ธมฺโม สฺวากฺขาโต เอวํ เม เอตฺถ โหตีติ ฯ
{๕๑๒.๑} ตํ กึ มญฺญสิ คหปติ เย ราคสฺส ปหานาย ปฏิปนฺนา
โทสสฺส ปหานาย ปฏิปนฺนา โมหสฺส ปหานาย ปฏิปนฺนา เต โลเก
สุปฏิปนฺนา โน วา กถํ วา เต เอตฺถ โหตีติ ฯ เย ภนฺเต ราคสฺส
ปหานาย ปฏิปนฺนา โทสสฺส ปหานาย ปฏิปนฺนา โมหสฺส
ปหานาย ปฏิปนฺนา เต โลเก สุปฏิปนฺนา เอวํ เม เอตฺถ โหตีติ ฯ
{๕๑๒.๒} ตํ กึ มญฺญสิ คหปติ เยสํ ราโค ปหีโน
อุจฺฉินฺนมูโล ตาลาวตฺถุกโต อนภาวํ คโต อายตึ
อนุปฺปาทธมฺโม เยสํ โทโส ปหีโน ฯเปฯ เยสํ โมโห
@เชิงอรรถ: ๑ ม. สุกตาติ ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ
ปหีโน อุจฺฉินฺนมูโล ตาลาวตฺถุกโต อนภาวํ กโต อายตึ
อนุปฺปาทธมฺโม เต โลเก สุคตา โน วา กถํ วา เต เอตฺถ
โหตีติ ฯ เยสํ ภนฺเต ราโค ปหีโน อุจฺฉินฺนมูโล ตาลาวตฺถุกโต
อนภาวํ คโต อายตึ อนุปฺปาทธมฺโม เยสํ โทโส ปหีโน ฯเปฯ
เยสํ โมโห ปหีโน อุจฺฉินฺนมูโล ตาลาวตฺถุกโต อนภาวํ คโต
อายตึ อนุปฺปาทธมฺโม เต โลเก สุคตา เอวํ เม เอตฺถ โหตีติ ฯ
อิติ โข คหปติ ตยาเวตํ ๑- พฺยากตํ เย ภนฺเต ราคสฺส ปหานาย
ธมฺมํ เทเสนฺติ โทสสฺส ปหานาย ธมฺมํ เทเสนฺติ โมหสฺส ปหานาย
ธมฺมํ เทเสนฺติ เตสํ ธมฺโม สฺวากฺขาโตติ ตยาเวตํ พฺยากตํ เย
ภนฺเต ราคสฺส ปหานาย ปฏิปนฺนา โทสสฺส ปหานาย ปฏิปนฺนา
โมหสฺส ปหานาย ปฏิปนฺนา เต โลเก สุปฏิปนฺนาติ ตยาเวตํ
พฺยากตํ เยสํ ภนฺเต ราโค ปหีโน อุจฺฉินฺนมูโล ตาลาวตฺถุกโต
อนภาวํ คโต อายตึ อนุปฺปาทธมฺโม เยสํ โทโส ปหีโน ฯเปฯ
เยสํ โมโห ปหีโน อุจฺฉินฺนมูโล ตาลาวตฺถุกโต อนภาวํ คโต
อายตึ อนุปฺปาทธมฺโม เต โลเก สุคตาติ ฯ
{๕๑๒.๓} อจฺฉริยํ ภนฺเต อพฺภุตํ ภนฺเต น เจว นาม สธมฺมุกฺกํสนา
ภวิสฺสติ น จ ปรธมฺมาปสาทนา อายตเนว ธมฺมเทสนา อตฺโถ
จ วุตฺโต อตฺตา🤖 AI จับคู่
“sekhampi kho, mahānāma, sīlaṁ vuttaṁ bhagavatā, asekhampi sīlaṁ vuttaṁ bhagavatā; sekhopi samādhi vutto bhagavatā, asekhopi samādhi vutto bhagavatā; sekhāpi paññā vuttā bhagavatā, asekhāpi paññā vuttā bhagavatā.
“Mahānāma, the Buddha has spoken of the ethics, immersion, and wisdom of a trainee; and the ethics, immersion, and wisdom of an adept.
จ อนุปนีโต ตุเมฺห ภนฺเต อานนฺท ราคสฺส
ปหานาย🤖 AI จับคู่
Katamañca, mahānāma, sekhaṁ sīlaṁ?
What is the ethics of a trainee?
ธมฺมํ เทเสถ โทสสฺส ปหานาย ธมฺมํ เทเสถ โมหสฺส
ปหานาย ธมฺมํ เทเสถ ตุมฺหากํ ธมฺโม สฺวากฺขาโต ตุเมฺห ภนฺเต
อานนฺท ราคสฺส ปหานาย ปฏิปนฺนา โทสสฺส ปหานาย ปฏิปนฺนา
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. ตยาเจตํ ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ
โมหสฺส ปหานาย ปฏิปนฺนา ตุเมฺห โลเก สุปฏิปนฺนา ตุมฺหากํ
ภนฺเต อานนฺท ราโค ปหีโน อุจฺฉินฺนมูโล ตาลาวตฺถุกโต อนภาวํ
คโต อายตึ อนุปฺปาทธมฺโม ตุมฺหากํ โทโส ปหีโน ฯเปฯ ตุมฺหากํ
โมโห ปหีโน อุจฺฉินฺนมูโล ตาลาวตฺถุกโต อนภาวํ คโต
อายตึ อนุปฺปาทธมฺโม ตุเมฺห โลเก สุคตา อภิกฺกนฺตํ ภนฺเต
อภิกฺกนฺตํ ภนฺเต เสยฺยถาปิ ภนฺเต นิกฺกุชฺชิตํ วา อุกฺกุชฺเชยฺย
ปฏิจฺฉนฺนํ วา วิวเรยฺย มูฬฺหสฺส วา มคฺคํ อาจิกฺเขยฺย อนฺธกาเร
วา เตลปฺปชฺโชตํ ธาเรยฺย จกฺขุมนฺโต รูปานิ ทกฺขนฺตีติ เอวเมวํ
อยฺเยน อานนฺเทน อเนกปริยาเยน ธมฺโม ปกาสิโต เอสาหํ ภนฺเต
อานนฺท ภควนฺตํ สรณํ คจฺฉามิ ธมฺมญฺจ ภิกฺขุสงฺฆญ🤖 AI จับคู่
Idha, mahānāma, bhikkhu sīlavā hoti pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati …pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu.
It’s when a mendicant is ethical, restrained in the monastic code, conducting themselves well and resorting for alms in suitable places. Seeing danger in the slightest fault, they keep the rules they’ve undertaken.
ฺจ🤖 AI จับคู่
Idaṁ vuccati, mahānāma, sekhaṁ sīlaṁ.
This is called the ethics of a trainee.
—
Katamo ca, mahānāma, sekho samādhi?
And what is the immersion of a trainee?
อุปาสกํ
มํ อยฺโย อานนฺโท ธาเรตุ อชฺชตค🤖 AI จับคู่
Idha, mahānāma, bhikkhu vivicceva kāmehi …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
It’s when a mendicant, quite secluded from sensual pleasures, secluded from unskillful qualities, enters and remains in the first absorption … second absorption … third absorption … fourth absorption.
ฺเค🤖 AI จับคู่
Ayaṁ vuccati, mahānāma, sekho samādhi.
This is called the immersion of a trainee.
ปาณ🤖 AI จับคู่
Katamā ca, mahānāma, sekhā paññā?
And what is the wisdom of a trainee?
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 35.251
ุเปตํ สรณํ คตนฺติ ฯ🤖 AI จับคู่
Idha, mahānāma, bhikkhu ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti …pe… ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
They truly understand: ‘This is suffering’ … ‘This is the origin of suffering’ … ‘This is the cessation of suffering’ … ‘This is the practice that leads to the cessation of suffering’.
—
Ayaṁ vuccati, mahānāma, sekhā paññā.
This is called the wisdom of a trainee.
—
Sa kho so, mahānāma, ariyasāvako evaṁ sīlasampanno evaṁ samādhisampanno evaṁ paññāsampanno āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.
Then a noble disciple—accomplished in ethics, immersion, and wisdom—realizes the undefiled freedom of heart and freedom by wisdom in this very life. And they live having realized it with their own insight due to the ending of defilements.
อ้างอิงพุทธชยันตี 18.390
—
Evaṁ kho, mahānāma, sekhampi sīlaṁ vuttaṁ bhagavatā, asekhampi sīlaṁ vuttaṁ bhagavatā; sekhopi samādhi vutto bhagavatā, asekhopi samādhi vutto bhagavatā; sekhāpi paññā vuttā bhagavatā, asekhāpi paññā vuttā bhagavatā”ti.
In this way the Buddha has spoken of the ethics, immersion, and wisdom of both a trainee and an adept.”