โยปิ โข ๑- ภิกฺขเว ราชา จกฺกวตฺตี ธมฺมิโก ธมฺมราชา
โสปิ น อราชกํ จกฺกํ ปวตฺเตตีติ🤖 AI จับคู่
“Yopi so, bhikkhave, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā, sopi na arājakaṁ cakkaṁ vattetī”ti.
“Mendicants, even a wheel-turning monarch, a just and principled king, does not wield power without having their own king.”
เอวํ วุตฺเต อญฺญตโร ภิกฺขุ
ภควนฺตํ เอตทโวจ🤖 AI จับคู่
Evaṁ vutte aññataro bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
When he said this, one of the mendicants asked the Buddha,
โก ปน ภนฺเต รญฺโญ จกฺกวตฺติสฺส ธมฺมิกสฺส
ธมฺมรญฺโญ ราชาติ🤖 AI จับคู่
“ko pana, bhante, rañño cakkavattissa dhammikassa dhammarañño rājā”ti?
“But who is the king of the wheel-turning monarch, the just and principled king?”
ธมฺโม ภิกฺขูติ ภควา อโวจ🤖 AI จับคู่
“Dhammo, bhikkhū”ti bhagavā avoca.
“It is principle, monk,” said the Buddha.
อิธ ภิกฺขุ
ราชา จกฺกวตฺตี ธมฺมิโก ธมฺมราชา ธมฺมญฺเญว นิสฺสาย ธมฺมํ
สกฺกโรนฺโต ธมฺมํ ครุกโรนฺโต ๓- ธมฺมํ อปจายมาโน ธมฺมทฺธโช ธมฺมเกตุ
ธมฺมาธิปเตยฺโย ธมฺมิกํ รกฺขาวรณคุตฺตึ สํวิทหติ อนฺโตชนสฺมึ ฯ🤖 AI จับคู่
“Idha, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṁ sakkaronto dhammaṁ garuṁ karonto dhammaṁ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahati antojanasmiṁ.
“Monk, a wheel-turning monarch provides just protection and security for his court, relying only on principle—honoring, respecting, and venerating principle, having principle as his flag, banner, and authority.
ปุน จปรํ ภิกฺขุ ราชา จกฺกวตฺตี ธมฺมิโก ธมฺมราชา ฯเปฯ
ธมฺมาธิปเตยฺโย ธมฺมิกํ รกฺขาวรณคุตฺตึ สํวิทหติ ขตฺติเยสุ อนุยนฺเตสุ
พลกายสฺมึ พฺราหฺมณคหปติเกสุ เนคมชานปเทสุ สมณพฺราหฺมเณสุ
มิคปกฺขีสุ🤖 AI จับคู่
Puna caparaṁ, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṁ sakkaronto dhammaṁ garuṁ karonto dhammaṁ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahati khattiyesu anuyantesu …pe… balakāyasmiṁ brāhmaṇagahapatikesu negamajānapadesu samaṇabrāhmaṇesu migapakkhīsu.
He provides just protection and security for his aristocrats, vassals, troops, brahmins and householders, people of town and country, ascetics and brahmins, beasts and birds.
อ้างอิงPTS 3.150 · ฉัฏฐสังคายนา 37.142
ส โข โส ภิกฺขุ ราชา จกฺกวตฺตี ธมฺมิโก ธมฺมราชา ฯเปฯ
ธมฺมาธิปเตยฺโย ธมฺมิกํ รกฺขาวรณคุตฺตึ สํวิทหิตฺวา อนฺโตชนสฺมึ
ธมฺมิกํ รกฺขาวรณคุตฺตึ สํวิทหิตฺวา ขตฺติเยสุ อนุยนฺเตสุ พลกายสฺมึ
พฺราหฺมณคหปติเกสุ เนคมชานปเทสุ สมณพฺราหฺมเณสุ มิคปกฺขีสุ
ธมฺเมเนว จกฺกํ ปวตฺเตติ🤖 AI จับคู่
Sa kho so, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṁ sakkaronto dhammaṁ garuṁ karonto dhammaṁ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahitvā antojanasmiṁ dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahitvā khattiyesu anuyantesu balakāyasmiṁ brāhmaṇagahapatikesu negamajānapadesu samaṇabrāhmaṇesu migapakkhīsu dhammeneva cakkaṁ pavatteti;
When he has done this, he wields power only in a principled manner.
ตํ โหติ จกฺกํ อปฺปฏิวตฺติยํ เกนจิ มนุสฺสภูเตน
@เชิงอรรถ: ๑ โป. โยนิ โข โส ฯ ม. โยปิ โส ฯ ๒ ม. วตฺเตตีติ ฯ ๓ ม. ครุํ กโรนฺโต ฯ
ปจฺจตฺถิเกน ปาณินา🤖 AI จับคู่
taṁ hoti cakkaṁ appaṭivattiyaṁ kenaci manussabhūtena paccatthikena pāṇinā.
And this power cannot be undermined by any human enemy.
เอวเมว โข ภิกฺขุ ตถาคโต อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ
ธมฺมิโก ธมฺมราชา ธมฺมญฺเญว นิสฺสาย ธมฺมํ สกฺกโรนฺโต ธมฺมํ
ครุกโรนฺโต ธมฺมํ อปจายมาโน ธมฺมทฺธโช ธมฺมเกตุ ธมฺมาธิปเตยฺโย
ธมฺมิกํ รกฺขาวรณคุตฺตึ สํวิทหติ ภิกฺขูสุ🤖 AI จับคู่
Evamevaṁ kho, bhikkhu, tathāgato arahaṁ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṁ sakkaronto dhammaṁ garuṁ karonto dhammaṁ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahati bhikkhūsu:
In the same way, monk, a Realized One, a perfected one, a fully awakened Buddha, a just and principled king, provides just protection and security for the monks, relying only on principle—honoring, respecting, and venerating principle, having principle as his flag, banner, and authority.
อ้างอิงพุทธชยันตี 20.246
เอวรูปํ กายกมฺมํ
เสวิตพฺพํ เอวรูปํ กายกมฺมํ น เสวิตพฺพํ🤖 AI จับคู่
‘evarūpaṁ kāyakammaṁ sevitabbaṁ, evarūpaṁ kāyakammaṁ na sevitabbaṁ;
‘This kind of bodily action should be cultivated. This kind of bodily action should not be cultivated.
เอวรูปํ วจีกมฺมํ เสวิตพฺพํ
เอวรูปํ วจีกมฺมํ น เสวิตพฺพํ🤖 AI จับคู่
evarūpaṁ vacīkammaṁ sevitabbaṁ, evarūpaṁ vacīkammaṁ na sevitabbaṁ;
This kind of verbal action should be cultivated. This kind of verbal action should not be cultivated.
เอวรูปํ มโนกมฺมํ เสวิตพฺพํ เอวรูปํ
มโนกมฺมํ น เสวิตพฺพํ🤖 AI จับคู่
evarūpaṁ manokammaṁ sevitabbaṁ, evarūpaṁ manokammaṁ na sevitabbaṁ;
This kind of mental action should be cultivated. This kind of mental action should not be cultivated.
เอวรูโป อาชีโว เสวิตพฺโพ เอวรูโป อาชีโว
น เสวิตพฺโพ🤖 AI จับคู่
evarūpo ājīvo sevitabbo, evarūpo ājīvo na sevitabbo;
This kind of livelihood should be cultivated. This kind of livelihood should not be cultivated.
เอวรูโป คามนิคโม เสวิตพฺโพ เอวรูโป คามนิคโม น
เสวิตพฺโพติ ฯ🤖 AI จับคู่
evarūpo gāmanigamo sevitabbo, evarūpo gāmanigamo na sevitabbo’ti.
This kind of village or town should be cultivated. This kind of village or town should not be cultivated.’
ปุน จปรํ ภิกฺขุ ตถาคโต อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ ธมฺมิโก
ธมฺมราชา ฯเปฯ ธมฺมาธิปเตยฺโย ธมฺมิกํ รกฺขาวรณคุตฺตึ สํวิทหติ🤖 AI จับคู่
Puna caparaṁ, bhikkhu, tathāgato arahaṁ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṁ sakkaronto dhammaṁ garuṁ karonto dhammaṁ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahati bhikkhunīsu …pe… upāsakesu …pe… upāsikāsu:
In the same way, monk, a Realized One, a perfected one, a fully awakened Buddha, a just and principled king, provides just protection and security for the nuns … laymen … laywomen, relying only on principle—honoring, respecting, and venerating principle, having principle as his flag, banner, and authority.
—
‘evarūpaṁ kāyakammaṁ sevitabbaṁ, evarūpaṁ kāyakammaṁ na sevitabbaṁ;
‘This kind of bodily action should be cultivated. This kind of bodily action should not be cultivated.
—
evarūpaṁ vacīkammaṁ sevitabbaṁ, evarūpaṁ vacīkammaṁ na sevitabbaṁ;
This kind of verbal action should be cultivated. This kind of verbal action should not be cultivated.
—
evarūpaṁ manokammaṁ sevitabbaṁ, evarūpaṁ manokammaṁ na sevitabbaṁ;
This kind of mental action should be cultivated. This kind of mental action should not be cultivated.
—
evarūpo ājīvo sevitabbo, evarūpo ājīvo na sevitabbo;
This kind of livelihood should be cultivated. This kind of livelihood should not be cultivated.
—
evarūpo gāmanigamo sevitabbo, evarūpo gāmanigamo na sevitabbo’ti.
This kind of village or town should be cultivated. This kind of village or town should not be cultivated.’
—
Sa kho so, bhikkhu, tathāgato arahaṁ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṁ sakkaronto dhammaṁ garuṁ karonto dhammaṁ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahitvā bhikkhūsu, dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahitvā bhikkhunīsu, dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahitvā upāsakesu, dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahitvā upāsikāsu dhammeneva anuttaraṁ dhammacakkaṁ pavatteti;
When a Realized One, a perfected one, a fully awakened Buddha has provided just protection and security for the monks, nuns, laymen, and laywomen, he rolls forth the supreme Wheel of Dhamma only in a principled manner.
อ้างอิงPTS 3.151 · ฉัฏฐสังคายนา 37.143
—
taṁ hoti cakkaṁ appaṭivattiyaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmin”ti.
And that wheel cannot be rolled back by any ascetic or brahmin or god or Māra or divinity or by anyone in the world.”