เล่ม ๒๕ — ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ–ธรรมบท–อุทาน–อิติวุตตก–สุตตนิบาต ข้อ 101

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๐๑] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้ สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของ ท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็สมัยนั้นแล ท่านพระสารีบุตรผู้ มีความปรารถนาน้อย สันโดษ ชอบสงัด ไม่คลุกคลีด้วยหมู่ ปรารภความเพียร หมั่นประกอบในอธิจิต นั่งคู้บัลลังก์ตั้งกายตรง อยู่ในที่ไม่ไกลพระผู้มีพระภาค พระผู้มีพระภาคได้ทรงเห็นท่านพระสารีบุตรผู้มีความปรารถนาน้อย ... อยู่ในที่ ไม่ไกล ฯ ลำดับนั้นแล พระผู้มีพระภาคทรงทราบเนื้อความนี้แล้ว ได้ทรงเปล่ง อุทานนี้ในเวลานั้นว่า ความโศกทั้งหลายย่อมไม่มีแก่ผู้ที่มีจิตยิ่ง ไม่ประมาท เป็น มุนี ศึกษาอยู่ในครองแห่งมุนี คงที่ สงบ มีสติทุกเมื่อ ฯ

ud4.7:1.1 #

เอวมฺเม สุตํ ฯ✎ ร่าง

Evaṁ me sutaṁ—

So I have heard.

ud4.7:1.2 #

เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ✎ ร่าง

ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.

ud4.7:1.3 #

เตน โข ปน สมเยน อายสฺมา สารีปุตฺโต ภควโต อวิทูเร นิสินฺโน โหติ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา อุชุํ กายํ ปณิธาย อปฺปิจฺโฉ สนฺตุฏฺโฐ ปวิวิตฺโต อสํสฏฺโฐ อารทฺธวิริโย อธิจิตฺตมนุยุตฺโต ฯ✎ ร่าง

Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya appiccho santuṭṭho pavivitto asaṁsaṭṭho āraddhavīriyo adhicittamanuyutto.

Now at that time Venerable Sāriputta was sitting not far from the Buddha, cross-legged, with his body straight. He was of few wishes, content, secluded, aloof, energetic, dedicated to the higher mind.

ud4.7:2.1 #

อทฺทสา โข ภควา อายสฺมนฺตํ สารีปุตฺตํ อวิทูเร นิสินฺนํ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา อุชุํ กายํ ปณิธาย อปฺปิจฺฉํ สนฺตุฏฺฐํ ปวิวิตฺตํ อสํสฏฺฐํ อารทฺธวิริยํ อธิจิตฺตมนุยุตฺตํ ฯ✎ ร่าง

Addasā kho bhagavā āyasmantaṁ sāriputtaṁ avidūre nisinnaṁ pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya appicchaṁ santuṭṭhaṁ pavivittaṁ asaṁsaṭṭhaṁ āraddhavīriyaṁ adhicittamanuyuttaṁ.

The Buddha saw him meditating there.

ud4.7:3.1 #

อถ โข ภควา เอตมตฺถํ วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมํ อุทานํ อุทาเนสิ✎ ร่าง

Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:

Then, understanding this matter, on that occasion the Buddha expressed this heartfelt sentiment:

ud4.7:4.1 #

อธิเจตโส อปฺปมชฺชโต✎ ร่าง

“Adhicetaso appamajjato,

“A sage of higher consciousness, diligent,

ud4.7:4.2 #

มุนิโน โมนปเถสุ สิกฺขโต✎ ร่าง

Munino monapathesu sikkhato;

training in the ways of sagacity:

ud4.7:4.3 #

โสกา น ภวนฺติ ตาทิโน✎ ร่าง

Sokā na bhavanti tādino,

there are no sorrows for the unaffected,

ud4.7:4.4 #

อุปสนฺตสฺส สทา สตีมโตติ ฯ✎ ร่าง

Upasantassa sadā satīmato”ti.

calm and ever mindful.”

ud4.7:4.5 #

สตฺตมํ ฯ✎ ร่าง

Sattamaṁ.

ud4.8:0.1 #

—

Udāna 4.8

Heartfelt Sayings 4.8