—
Nisinnassa cepi, bhikkhave, bhikkhuno uppajjati kāmavitakko vā byāpādavitakko vā vihiṁsāvitakko vā.
sitting …
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 48.82 · พุทธชยันตี 24.476
—
Tañce, bhikkhave, bhikkhu adhivāseti nappajahati na vinodeti na byantīkaroti na anabhāvaṁ gameti.
—
Nisinnopi, bhikkhave, bhikkhu evaṁbhūto anātāpī anottāpī satataṁ samitaṁ kusīto hīnavīriyoti vuccati.
—
Sayānassa cepi, bhikkhave, bhikkhuno jāgarassa uppajjati kāmavitakko vā byāpādavitakko vā vihiṁsāvitakko vā.
or when lying down while awake.
อ้างอิงสยามรัฐ 25.318
—
Tañce, bhikkhave, bhikkhu adhivāseti nappajahati na vinodeti na byantīkaroti na anabhāvaṁ gameti.
They tolerate it and don’t give it up, get rid of it, eliminate it, and obliterate it.
—
Sayānopi, bhikkhave, bhikkhu jāgaro evaṁbhūto anātāpī anottāpī satataṁ samitaṁ kusīto hīnavīriyoti vuccati.
Such a mendicant is said to be ‘not keen or prudent, always lazy, and lacking energy’ when lying down while awake.
จรโต เจปิ ภิกฺขเว ภิกฺขุโน อุปฺปชฺชติ กามวิตกฺโก วา
พฺยาปาทวิตกฺโก วา วิหึสาวิตกฺโก วา✎ ร่าง
Carato cepi, bhikkhave, bhikkhuno uppajjati kāmavitakko vā byāpādavitakko vā vihiṁsāvitakko vā.
Suppose a mendicant has a sensual, malicious, or cruel thought while walking.
ตญฺเจ ภิกฺขุ น อธิวาเสติ
ปชหติ วิโนเทติ พฺยนฺตีกโรติ อนภาวํ คเมติ✎ ร่าง
Tañce, bhikkhave, bhikkhu nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti.
They don’t tolerate them, but give them up, get rid of them, eliminate them, and obliterate them.
จรมฺปิ ภิกฺขเว ภิกฺขุ
เอวํภูโต อาตาปี โอตฺตปฺปี ๑- สตตํ สมิตํ อารทฺธวิริโย ปหิตตฺโตติ
วุจฺจติ ฯ✎ ร่าง
Carampi, bhikkhave, bhikkhu evaṁbhūto ātāpī ottāpī satataṁ samitaṁ āraddhavīriyo pahitattoti vuccati.
Such a mendicant is said to be ‘keen and prudent, always energetic and resolute’ when walking.
ฐิตสฺส เจปิ ภิกฺขเว ภิกฺขุโน อุปฺปชฺชติ กามวิตกฺโก
วา พฺยาปาทวิตกฺโก วา วิหึสาวิตกฺโก วา✎ ร่าง
Ṭhitassa cepi, bhikkhave, bhikkhuno uppajjati kāmavitakko vā byāpādavitakko vā vihiṁsāvitakko vā.
Suppose a mendicant has a sensual, malicious, or cruel thought while standing …
อ้างอิงPTS 117
ตญฺเจ ภิกฺขุ น ๒-
อธิวาเสติ ปชหติ วิโนเทติ พฺยนฺตีกโรติ อนภาวํ คเมติ✎ ร่าง
Tañce, bhikkhave, bhikkhu nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti.
ฐิโตปิ
ภิกฺขเว ภิกฺขุ เอวํภูโต อาตาปี โอตฺตปฺปี สตตํ สมิตํ อารทฺธวิริโย
ปหิตตฺโตติ วุจฺจติ ฯ✎ ร่าง
Ṭhitopi, bhikkhave, bhikkhu evaṁbhūto ātāpī ottāpī satataṁ samitaṁ āraddhavīriyo pahitattoti vuccati.
นิสินฺนสฺส เจปิ ภิกฺขเว ภิกฺขุโน อุปฺปชฺชติ กามวิตกฺโก
วา พฺยาปาทวิตกฺโก วา วิหึสาวิตกฺโก วา✎ ร่าง
Nisinnassa cepi, bhikkhave, bhikkhuno uppajjati kāmavitakko vā byāpādavitakko vā vihiṁsāvitakko vā.
sitting …
ตญฺเจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ น
อธิวาเสติ ปชหติ วิโนเทติ พฺยนฺตีกโรติ อนภาวํ คเมติ✎ ร่าง
Tañce, bhikkhave, bhikkhu nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti.
นิสินฺโนปิ
ภิกฺขเว ภิกฺขุ เอวํภูโต อาตาปี โอตฺตปฺปี สตตํ สมิตํ อารทฺธวิริโย
ปหิตตฺโตติ วุจฺจติ ฯ✎ ร่าง
Nisinnopi, bhikkhave, bhikkhu evaṁbhūto ātāpī ottāpī satataṁ samitaṁ āraddhavīriyo pahitattoti vuccati.
สยานสฺส เจปิ ภิกฺขเว ภิกฺขุโน ชาครสฺส อุปฺปชฺชติ
กามวิตกฺโก วา พฺยาปาทวิตกฺโก วา วิหึสาวิตกฺโก วา✎ ร่าง
Sayānassa cepi, bhikkhave, bhikkhuno jāgarassa uppajjati kāmavitakko vā byāpādavitakko vā vihiṁsāvitakko vā.
or when lying down while awake.
อ้างอิงสยามรัฐ 25.319 · พุทธชยันตี 24.478
ตญฺเจ
ภิกฺขุ น อธิวาเสติ ปชหติ วิโนเทติ พฺยนฺตีกโรติ อนภาวํ คเมติ✎ ร่าง
Tañce, bhikkhave, bhikkhu nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti.
They don’t tolerate it, but give it up, get rid of it, eliminate it, and obliterate it.
สยาโนปิ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ชาคโร เอวํภูโต อาตาปี โอตฺตปฺปี สตตํ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. โอตฺตาปี ฯ ๒ ม. ยุ. นาธิวาเสติ ฯ
สมิตํ อารทฺธวิริโย ปหิตตฺโตติ วุจฺจติ ๑- ฯ✎ ร่าง
Sayānopi, bhikkhave, bhikkhu jāgaro evaṁbhūto ātāpī ottāpī satataṁ samitaṁ āraddhavīriyo pahitattoti vuccatī”ti.
Such a mendicant is said to be ‘keen and prudent, always energetic and resolute’ when lying down while awake.”
—
Etamatthaṁ bhagavā avoca.
The Buddha spoke this matter.
—
Tatthetaṁ iti vuccati:
On this it is said:
จรํ วา ยทิ วา ติฏฺฐํ✎ ร่าง
“Caraṁ vā yadi vā tiṭṭhaṁ,
“Whether walking or standing,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 48.83
นิสินฺโน อุทวา สยํ✎ ร่าง
nisinno uda vā sayaṁ;
sitting or lying down,
โย วิตกฺกํ วิตกฺเกติ✎ ร่าง
Yo vitakkaṁ vitakketi,
one who thinks a bad thought
ปาปกํ เคหนิสฺสิตํ✎ ร่าง
pāpakaṁ gehanissitaṁ.
to do with the domestic life
กุมคฺคํ ปฏิปนฺโน โส✎ ร่าง
Kummaggaṁ paṭipanno so,
is practicing the wrong way,
โมหเนยฺเยสุ มุจฺฉิโต✎ ร่าง
mohaneyyesu mucchito;
lost among things that delude;
อภพฺโพ ตาทิโส ภิกฺขุ✎ ร่าง
Abhabbo tādiso bhikkhu,
such a mendicant is incapable
ผุฏฺฐุํ สมฺโพธิมุตฺตมํ ฯ✎ ร่าง
phuṭṭhuṁ sambodhimuttamaṁ.
of experiencing the highest awakening.
โย ๒- จรํ วา ยทิ วา ติฏฺฐํ✎ ร่าง
Yo ca caraṁ vā tiṭṭhaṁ vā,
But one who, whether standing or walking,
อ้างอิงPTS 118
นิสินฺโน อุทวา สยํ✎ ร่าง
Nisinno uda vā sayaṁ;
sitting or lying down,
วิตกฺกํ สมยิตฺวาน✎ ร่าง
Vitakkaṁ samayitvāna,
has calmed their thoughts,
วิตกฺกูปสเม รโต✎ ร่าง
Vitakkūpasame rato;
loving peace of mind;
ภพฺโพ โส ตาทิโส ภิกฺขุ✎ ร่าง
Bhabbo so tādiso bhikkhu,
such a mendicant is capable
ผุฏฺฐุํ สมฺโพธิมุตฺตมนฺติ ฯ✎ ร่าง
Phuṭṭhuṁ sambodhimuttaman”ti.
of experiencing the highest awakening.”
—
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti.
This too is a matter that was spoken by the Blessed One: that is what I heard.
เอกาทสมํ ฯ✎ ร่าง
Ekādasamaṁ.