‹ กลับ
วาเสฏฐสูตร
เล่ม ๒๕ — ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ–ธรรมบท–อุทาน–อิติวุตตก–สุตตนิบาต · ข้อ 382 · ขุ.ขุ. ๒๕/๙๒๕๖ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๓๘๒] ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ทั้งสองเป็นผู้มีไตรวิชชา อันอาจารย์ยกย่องและรับรอง ข้าพระองค์เป็นศิษย์ผู้ใหญ่ ของโปกขรสาติพราหมณ์ ภารทวาชมาณพนี้ เป็นศิษย์ผู้ใหญ่ ของตารุกขพราหมณ์ ข้าพระองค์ทั้งสองเป็นผู้ถึงความสำเร็จ ในเวทที่อาจารย์ผู้มีไตรวิชชาบอกแล้ว เป็นผู้เข้าใจตัวบท และเป็นผู้ชำนาญไวยากรณ์ ในเวท เช่นกับอาจารย์ ข้าแต่ พระโคดม ข้าพระองค์ทั้งสองมีการโต้เถียงกันเพราะการอ้าง ถึงชาติ ภารทวาชมาณพกล่าวว่า บุคคลเป็นพราหมณ์เพราะ ชาติ ส่วนข้าพระองค์กล่าวว่า บุคคลเป็นพราหมณ์เพราะ กรรม ข้าแต่พระโคดมผู้มีพระจักษุ ขอพระองค์จงทรงทราบ อย่างนี้ ข้าพระองค์ทั้งสองนั้นไม่สามารถจะให้กันและกัน ยินยอมได้ จึงพากันมาเพื่อจะทูลถามพระองค์ผู้ปรากฏว่า เป็น พระสัมพุทธะ ข้าแต่พระโคดม ข้าพระองค์ทั้งสอง ประนม อัญชลีเข้ามาถวายนมัสการพระองค์ผู้ปรากฏว่า เป็นพระ สัมพุทธะในโลก เหมือนชนทั้งหลาย ประนมอัญชลีเข้ามา ไหว้นมัสการพระจันทร์อันเต็มดวง ฉะนั้น ข้าพระองค์ทั้งสอง ขอทูลถามพระโคดมผู้มีพระจักษุ ผู้อุบัติขึ้นดีแล้วในโลกว่า บุคคลเป็นพราหมณ์เพราะชาติหรือเพราะกรรม ขอพระองค์ จงตรัสบอกแก่ข้าพระองค์ทั้งสองผู้ไม่รู้ ด้วยอาการที่ข้า พระองค์ทั้งสองจะพึงรู้จักพราหมณ์เถิด ฯ พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรวาเสฏฐะ เราจักพยากรณ์แก่ท่านทั้งหลายตามลำดับตามสมควร สัตว์ ทั้งหลายมีความแตกต่างกันโดยชาติ เพราะชาติของสัตว์ เหล่านั้น มีประการต่างๆ กัน ท่านทั้งหลายย่อมรู้จัก หญ้าและต้นไม้ แต่หญ้าและต้นไม้ ก็ไม่ยอมรับว่าเป็น หญ้าเป็นต้นไม้ หญ้าและต้นไม้เหล่านั้นมีสัณฐานสำเร็จ มาแต่ชาติ เพราะชาติของมันต่างๆ กัน แต่นั้นท่าน ทั้งหลายจงรู้จัก หนอน ตั๊กแตน มดดำ และมดแดง สัตว์ เหล่านั้นมีสัณฐานสำเร็จมาแต่ชาติ เพราะชาติของมัน ต่างๆ กัน ท่านทั้งหลายจงรู้จักสัตว์ ๔ เท้า ทั้งตัวเล็ก ตัวใหญ่ สัตว์เหล่านั้นมีสัณฐานสำเร็จมาแต่ชาติ เพราะ ชาติของมันต่างๆ กัน ต่อแต่นั้น ท่านทั้งหลายจงรู้จัก ปลาที่เกิดในน้ำเที่ยวไปในน้ำ ปลาเหล่านั้นมีสัณฐานสำเร็จ มาแต่ชาติ เพราะชาติของมันมีต่างๆ กัน ถัดจากนั้น ท่านทั้งหลายจงรู้จักนกที่บินไปในเวหา นกเหล่านั้นมีสัณฐาน สำเร็จมาแต่ชาติ เพราะชาติของมันต่างๆ กัน เพศที่ สำเร็จมาแต่ชาติเป็นอันมาก ไม่มีในมนุษย์ทั้งหลาย เหมือน อย่างสัณฐานที่สำเร็จมาแต่ชาติเป็นอันมากในชาติเหล่านี้ ฉะนั้น การกำหนดด้วยผม ศีรษะ หู นัยน์ตา ปาก จมูก ริมฝีปาก คิ้ว คอ บ่า ท้อง หลัง ตะโพก อก ที่แคบ เมถุน มือ เท้า นิ้วมือ เล็บ แข้ง ขา วรรณะ หรือเสียง ว่าผมเป็นต้น ของพราหมณ์เป็นเช่นนี้ ของกษัตริย์ เป็นเช่นนี้ย่อมไม่มีเลย เพศที่สำเร็จมาแต่ชาติไม่มีใน มนุษย์ทั้งหลายเลย เหมือนอย่างสัณฐานที่สำเร็จมาแต่ ชาติในชาติเหล่าอื่น ฉะนั้น ความแตกต่างกันแห่งสัณฐาน มีผมเป็นต้นนี้ ที่สำเร็จมาแต่กำเนิด ย่อมไม่มีในสรีระ ของตนๆ เฉพาะในตัวมนุษย์ทั้งหลายเลย แต่ความต่าง กันในมนุษย์ทั้งหลาย บัณฑิตกล่าวไว้โดยสมัญญา ดูกร วาเสฏฐะ ท่านจงรู้อย่างนี้ว่า ก็ในหมู่มนุษย์ ผู้ใดผู้หนึ่ง อาศัยโครักขกรรมเลี้ยงชีพ ผู้นั้นเป็นชาวนา มิใช่ พราหมณ์ ดูกรวาเสฏฐะ ท่านจงรู้อย่างนี้ว่า ก็ใน หมู่มนุษย์ ผู้ใดผู้หนึ่งเลี้ยงชีพด้วยศิลปะเป็นอันมาก ผู้ นั้นเป็นศิลปิน มิใช่พราหมณ์ ดูกรวาเสฏฐะ ท่านจง รู้อย่างนี้ว่า ก็ในหมู่มนุษย์ ผู้ใดผู้หนึ่ง อาศัยการค้า ขายเลี้ยงชีพ ผู้นั้นเป็นพ่อค้ามิใช่พราหมณ์ ดูกรวาเสฏฐะ ท่านจงรู้อย่างนี้ว่า ก็ในหมู่มนุษย์ ผู้ใดผู้หนึ่งเลี้ยงชีวิต ด้วยการรับใช้ผู้อื่น ผู้นั้นเป็นผู้รับใช้ มิใช่พราหมณ์ ดูกรวาเสฏฐะ ท่านจงรู้อย่างนี้ว่า ก็ในหมู่มนุษย์ ผู้ ใดผู้หนึ่งอาศัยการลักทรัพย์เลี้ยงชีพ ผู้นั้นเป็นโจร มิใช่ พราหมณ์ ดูกรวาเสฏฐะ ท่านจงรู้อย่างนี้ว่า ก็ใน หมู่มนุษย์ ผู้ใดผู้หนึ่งอาศัยลูกศรและศาตราเลี้ยงชีพ ผู้นั้น เป็นนักรบอาชีพ มิใช่พราหมณ์ ดูกรวาเสฏฐะ ท่าน จงรู้อย่างนี้ว่า ก็ในหมู่มนุษย์ ผู้ใดผู้หนึ่งเลี้ยงชีพด้วยความ เป็นปุโรหิต ผู้นั้นเป็นผู้ยังบุคคลให้บูชา มิใช่เป็นพราหมณ์ ดูกรวาเสฏฐะ ท่านจงรู้อย่างนี้ว่า ก็ในหมู่มนุษย์ ผู้ใด ผู้หนึ่งปกครองบ้านและแว่นแคว้น ผู้นั้นเป็นพระราชา มิใช่พราหมณ์ ก็เราหากล่าวผู้เกิดแต่กำเนิดในท้องมารดา ว่าเป็นพราหมณ์ไม่ ผู้นั้นเป็นผู้ชื่อว่าโภวาที ผู้นั้นแล ยังเป็นผู้มีเครื่องกังวล เรากล่าวบุคคลผู้ไม่มีเครื่องกังวล ผู้ไม่ถือมั่น ว่าเป็นพราหมณ์ เรากล่าวผู้ตัดสังโยชน์ได้ทั้ง หมด ไม่สะดุ้งเลย ล่วงธรรมเป็นเครื่องข้องแล้ว พราก โยคะทั้ง ๔ ได้แล้ว ว่าเป็นพราหมณ์ เรากล่าวผู้ที่ตัด ชะเนาะคือความโกรธ เชือก คือ ตัณหา หัวเงื่อน คือ ทิฐิ ๖๒ พร้อมทั้งสายโยง คือ อนุสัยเสียได้ ผู้มีลิ่ม สลักอันถอดแล้ว ผู้ตรัสรู้แล้ว ว่าเป็นพราหมณ์ เรา กล่าวผู้ไม่ประทุษร้าย อดกลั้นได้ซึ่งคำด่าว่า การทุบตีและ การจองจำ ผู้มีกำลังคือขันติ ผู้มีหมู่พลคือขันตี ว่าเป็น พราหมณ์ เรากล่าวผู้ไม่โกรธ มีวัตร มีศีล ไม่มีกิเลส อันฟูขึ้น ฝึกตนแล้ว ทรงไว้ซึ่งร่างกายมีในที่สุด ว่าเป็น พราหมณ์ เรากล่าวผู้ไม่ติดอยู่ในกามทั้งหลาย ดุจน้ำไม่ ติดอยู่ในใบบัว ดุจเมล็ดพันธุ์ผักกาดไม่ติดอยู่บนปลาย เหล็กแหลม ว่าเป็นพราหมณ์ เรากล่าวผู้รู้ชัดความสิ้นไป แห่งทุกข์ของตน ในศาสนานี้แล ผู้ปลงภาระแล้ว พรากกิเลสได้หมดแล้ว ว่าเป็นพราหมณ์ เรากล่าวผู้มีปัญญา ลึกซึ้ง มีเมธา ผู้ฉลาดในทางและมิใช่ทาง ผู้บรรลุถึง ประโยชน์อันสูงสุด ว่าเป็นพราหมณ์ เรากล่าวผู้ไม่เกี่ยวข้อง ด้วยคน ๒ พวก คือ คฤหัสถ์และบรรพชิต ไม่มีความ อาลัยเที่ยวไป มีความปรารถนาน้อย ว่าเป็นพราหมณ์ เรากล่าวผู้วางอาชญาในสัตว์ทั้งหลาย ทั้งผู้ที่สะดุ้งและ มั่นคง ไม่ฆ่าเอง ไม่ใช้ผู้อื่นให้ฆ่า ว่าเป็นพราหมณ์ เรา กล่าวผู้ไม่ปองร้าย ผู้ดับเสียได้ในผู้ที่มีอาชญาในตน ผู้ไม่ ยึดถือในผู้ที่มีความยึดถือ ว่าเป็นพราหมณ์ เรากล่าวผู้ที่ทำ ราคะ โทสะ มานะ และมักขะ ให้ตกไปแล้ว ดุจเมล็ด พันธุ์ผักกาดตกไปจากปลายเหล็กแหลม ว่าเป็นพราหมณ์ เรากล่าวผู้เปล่งถ้อยคำไม่หยาบ ให้รู้ความกันได้ เป็นคำจริง ซึ่งไม่เป็นเหตุทำใครๆ ให้ข้องอยู่ ว่าเป็นพราหมณ์ ก็เรา กล่าวผู้ไม่ถือเอาสิ่งของยาวหรือสั้น น้อยหรือใหญ่ งาม และไม่งาม ซึ่งเจ้าของมิได้ให้แล้วในโลก ว่าเป็นพราหมณ์ เรากล่าวผู้ไม่มีความหวังทั้งในโลกนี้และในโลกหน้า ผู้สิ้น หวัง พรากกิเลสได้หมดแล้ว ว่าเป็นพราหมณ์ เรากล่าว ผู้ไม่มีความอาลัย รู้แล้วทั่วถึง ไม่มีความสงสัย หยั่งลงสู่ นิพพาน ได้บรรลุแล้วโดยลำดับ ว่าเป็นพราหมณ์ เรา กล่าวผู้ละทิ้งบุญและบาปทั้ง ๒ ล่วงธรรมเป็นเครื่องข้องได้ แล้ว ไม่มีความเศร้าโศก ปราศจากธุลี บริสุทธิ์แล้ว ว่าเป็นพราหมณ์ เรากล่าวผู้มีความยินดีในภพหมดสิ้นแล้ว ผู้บริสุทธิ์ มีจิตผ่องใส ไม่ขุ่นมัวดุจพระจันทร์ที่ปราศจาก มลทิน ว่าเป็นพราหมณ์ เรากล่าวผู้ล่วงทางอ้อม หล่ม สงสาร โมหะเสียได้ เป็นผู้ข้ามถึงฝั่ง เพ่งฌาน ไม่หวั่น ไหว ไม่มีความสงสัย ดับกิเลสได้แล้วเพราะไม่ถือมั่น ว่าเป็นพราหมณ์ เรากล่าวผู้ละกามในโลกนี้ได้เด็ดขาด เป็นผู้ไม่มีเรือน บวชเสียได้ มีกามราคะหมดสิ้นแล้ว ว่า เป็นพราหมณ์ เรากล่าวผู้ละตัณหาในโลกนี้ได้เด็ดขาด เป็น ผู้ไม่มีเรือน งดเว้น มีตัณหาและภพหมดสิ้นแล้ว ว่าเป็น พราหมณ์ เรากล่าวผู้ละโยคะที่เป็นของมนุษย์ แล้วล่วง โยคะที่เป็นของทิพย์เสียได้ ผู้พรากแล้วจากโยคะทั้งปวง ว่าเป็นพราหมณ์ เรากล่าวผู้ละความยินดีและความไม่ยินดี เป็นผู้เยือกเย็น หาอุปธิมิได้ ผู้ครอบงำโลกทั้งปวง มีความ เพียร ว่าเป็นพราหมณ์ เรากล่าวผู้รู้จุติและอุปบัติของสัตว์ ทั้งหลาย โดยอาการทั้งปวง ผู้ไม่ข้อง ไปดี ตรัสรู้แล้ว ว่าเป็นพราหมณ์ เรากล่าวผู้ที่เทวดา คนธรรพ์ และมนุษย์รู้ คติไม่ได้ ผู้สิ้นอาสวะแล้ว เป็นพระอรหันต์ ว่าเป็นพราหมณ์ เรากล่าวผู้ไม่มีเครื่องกังวลในขันธ์ทั้งที่เป็นอดีต อนาคต และปัจจุบัน ไม่มีเครื่องกังวล ไม่ยึดถือ ว่าเป็นพราหมณ์ เรากล่าวผู้องอาจ ประเสริฐ เป็นนักปราชญ์ แสวงหาคุณ ใหญ่ชนะมาร ไม่มีความหวั่นไหว ล้างกิเลสหมด ตรัสรู้ แล้ว ว่าเป็นพราหมณ์ เรากล่าวผู้ระลึกชาติก่อนๆ ได้ เห็นสวรรค์และอบาย และถึงความสิ้นไปแห่งชาติแล้ว ว่า เป็นพราหมณ์ นามและโคตรที่เขากำหนดกัน เป็นบัญญัติใน โลก นามและโคตรมาแล้วเพราะการรู้ตามกันมา ญาติ สาโลหิตทั้งหลาย กำหนดไว้ในกาลที่บุคคลเกิดแล้วนั้นๆ นามและโคตรที่กำหนดกันแล้วนี้ เป็นความเห็นของพวก คนผู้ไม่รู้ ซึ่งสืบเนื่องกันมาสิ้นกาลนาน พวกคนผู้ไม่รู้ ย่อมกล่าวว่าบุคคลเป็นพราหมณ์เพราะชาติ แต่บุคคลเป็น พราหมณ์เพราะชาติก็หามิได้ แต่เป็นพราหมณ์เพราะกรรม ไม่เป็นพราหมณ์ก็เพราะกรรม เป็นชาวนาก็เพราะกรรม เป็นศิลปิน เป็นพ่อค้า เป็นผู้รับใช้ เป็นโจร เป็นนักรบ อาชีพ เป็นปุโรหิต และแม้เป็นพระราชา ก็เพราะกรรม บัณฑิตทั้งหลายผู้มีปรกติเห็นปฏิจจสมุปบาท ฉลาดในกรรม และวิบาก ย่อมเห็นกรรมตามความเป็นจริงอย่างนี้ โลก ย่อมเป็นไปเพราะกรรม หมู่สัตว์ย่อมเป็นไปเพราะกรรม สัตว์ทั้งหลายมีกรรมเป็นเครื่องผูกพัน เปรียบเหมือนหมุด แห่งรถที่แล่นไปอยู่ ฉะนั้น บุคคลเป็นพราหมณ์เพราะกรรม อันประเสริฐนี้ คือ ตบะ สัญญมะ พรหมจรรย์ และ ทมะ กรรมนี้ นำความเป็นพราหมณ์ที่สูงสุดมาให้ บุคคล ผู้ถึงพร้อมด้วยไตรวิชชา เป็นคนสงบ มีภพใหม่สิ้นไปแล้ว เป็นพราหมณ์ผู้องอาจของบัณฑิตทั้งหลายผู้รู้แจ้งอยู่ ท่านจง รู้อย่างนี้เถิดวาเสฏฐะ ฯ
เทียบรายประโยค (270 ประโยค)
snp3.9:4.4 #
‘itipi …pe… buddho bhagavā’ti.
‘That Blessed One is perfected, a fully awakened Buddha, accomplished in knowledge and conduct, holy, knower of the world, supreme guide for those fit for training, teacher of gods and humans, awakened, blessed.’
snp3.9:4.5 #
Āyāma, bho bhāradvāja, yena samaṇo gotamo tenupasaṅkamissāma; upasaṅkamitvā samaṇaṁ gotamaṁ etamatthaṁ pucchissāma.
Come, let’s go to see him and ask him about this matter.
snp3.9:4.6 #
Yathā no samaṇo gotamo byākarissati tathā naṁ dhāressāmā”ti.
As he answers, so we’ll remember it.”
snp3.9:4.7 #
“Evaṁ, bho”ti kho bhāradvājo māṇavo vāseṭṭhassa māṇavassa paccassosi.
“Yes, worthy sir,” replied Bhāradvāja.
snp3.9:5.1 #
Atha kho vāseṭṭhabhāradvājā māṇavā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu.
So they went to the Buddha and exchanged greetings with him.
snp3.9:5.2 #
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
When the greetings and polite conversation were over, they sat down to one side,
snp3.9:5.3 #
Ekamantaṁ nisinno kho vāseṭṭho māṇavo bhagavantaṁ gāthāhi ajjhabhāsi:
and Vāseṭṭha addressed the Buddha in verse:
snp3.9:6.1 #
อนุญฺญาตปฏิญฺญาตา✎ ร่าง
“Anuññātapaṭiññātā,
“We’re both authorized masters
อ้างอิงพุทธชยันตี 25.188
snp3.9:6.2 #
เตวิชฺชา มยมสฺสุ โภ✎ ร่าง
tevijjā mayamasmubho;
of the three Vedas.
snp3.9:6.3 #
อหํ โปกฺขรสาติสฺส✎ ร่าง
Ahaṁ pokkharasātissa,
I’m a student of Pokkharasāti,
snp3.9:6.4 #
ตารุกฺขสฺสาย มาณโว ฯ✎ ร่าง
tārukkhassāyaṁ māṇavo.
and he of Tārukkha.
snp3.9:7.1 #
เตวิชฺชานํ ยทกฺขาตํ✎ ร่าง
Tevijjānaṁ yadakkhātaṁ,
We’re fully qualified
snp3.9:7.2 #
ตตฺร เกวลิโนสฺมเส✎ ร่าง
Tatra kevalinosmase;
in all the Vedic experts teach.
snp3.9:7.3 #
ปทกสฺมา เวยฺยากรณา จ✎ ร่าง
Padakasma veyyākaraṇā,
As philologists and grammarians,
snp3.9:7.4 #
ชปฺเป อาจริยสาทิสา ฯ✎ ร่าง
Jappe ācariyasādisā.
we match our tutors in recitation.
snp3.9:8.1 #
เตสนฺโน ชาติวาทมฺหิ✎ ร่าง
Tesaṁ no jātivādasmiṁ,
We have a dispute
อ้างอิงPTS 117
snp3.9:8.2 #
วิวาโท อตฺถิ โคตม✎ ร่าง
vivādo atthi gotama;
regarding genealogy.
snp3.9:8.3 #
ชาติยา พฺราหฺมโณ โหติ✎ ร่าง
Jātiyā brāhmaṇo hoti,
For Bhāradvāja says that
snp3.9:8.4 #
ภารทฺวาโช อิติ ภาสติ✎ ร่าง
bhāradvājo iti bhāsati;
one is a brahmin due to birth,
snp3.9:8.5 #
อหญฺจ กมฺมุนา พฺรูหิ✎ ร่าง
Ahañca kammunā brūmi,
but I declare it’s because of one’s deeds.
snp3.9:8.6 #
เอวํ ชานาหิ จกฺขุม ฯ✎ ร่าง
evaṁ jānāhi cakkhuma.
Oh Clear-eyed One, know this as our debate.
snp3.9:9.1 #
เต น สกฺโกม สญฺญาตุํ✎ ร่าง
Te na sakkoma saññāpetuṁ,
Since neither of us was able
snp3.9:9.2 #
อญฺญมญฺญํ มยํ อุโภ✎ ร่าง
aññamaññaṁ mayaṁ ubho;
to convince the other,
snp3.9:9.3 #
ภวนฺตํ ปุฏฺฐุมาคมฺหา✎ ร่าง
Bhavantaṁ puṭṭhumāgamhā,
we’ve come to ask you, sir,
snp3.9:9.4 #
สมฺพุทฺธํ อิติ วิสฺสุตํ ฯ✎ ร่าง
sambuddhaṁ iti vissutaṁ.
renowned as the awakened one.
snp3.9:10.1 #
จนฺทํ ยถา ขยาตีตํ✎ ร่าง
Candaṁ yathā khayātītaṁ,
As people honor with cupped palms
อ้างอิงสยามรัฐ 25.452
snp3.9:10.2 #
เปจฺจ ปญฺชลิกา ชนา✎ ร่าง
pecca pañjalikā janā;
the moon on the cusp of waxing,
snp3.9:10.3 #
วนฺทมานา นมสฺสนฺติ✎ ร่าง
Vandamānā namassanti,
bowing, they revere
snp3.9:10.4 #
เอวํ โลกสฺมิ โคตม ฯ✎ ร่าง
evaṁ lokasmi gotamaṁ.
Gotama in the world.
snp3.9:11.1 #
จกฺขุํ โลเก สมุปฺปนฺนํ✎ ร่าง
Cakkhuṁ loke samuppannaṁ,
We ask this of Gotama,
snp3.9:11.2 #
มยํ ปุจฺฉาม โคตมํ✎ ร่าง
mayaṁ pucchāma gotamaṁ;
the Eye arisen in the world:
snp3.9:11.3 #
ชาติโต พฺราหฺมโณ โหติ✎ ร่าง
Jātiyā brāhmaṇo hoti,
is one a brahmin due to birth,
snp3.9:11.4 #
อุทาหุ ภวติ กมฺมุนา✎ ร่าง
udāhu bhavati kammunā;
or else because of deeds?
snp3.9:11.5 #
อชานตํ โน ปพฺรูหิ✎ ร่าง
Ajānataṁ no pabrūhi,
We don’t know, please tell us,
snp3.9:11.6 #
ยถา ชาเนมุ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
yathā jānemu brāhmaṇaṁ”.
so we can recognize a brahmin.”
snp3.9:12.1 #
เตสํ โวหํ พฺยกฺขิสฺสํ (วาเสฏฺฐาติ ภควา✎ ร่าง
“Tesaṁ vo ahaṁ byakkhissaṁ,
“I shall explain to you,”
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 48.175
snp3.9:12.2 #
(vāseṭṭhāti bhagavā)
said the Buddha,
snp3.9:12.3 #
อนุปุพฺพํ ยถาตถํ✎ ร่าง
Anupubbaṁ yathātathaṁ;
“accurately and in sequence,
snp3.9:12.4 #
ชาติวิภงฺคํ ปาณานํ✎ ร่าง
Jātivibhaṅgaṁ pāṇānaṁ,
the taxonomy of living creatures,
snp3.9:12.5 #
อญฺญมญฺญา หิ ชาติโย ฯ✎ ร่าง
Aññamaññā hi jātiyo.
for species are indeed diverse.
snp3.9:13.1 #
ติณรุกฺเขปิ ชานาถ✎ ร่าง
Tiṇarukkhepi jānātha,
Know the grass and trees,
snp3.9:13.2 #
น จาปิ ปฏิชานเร✎ ร่าง
na cāpi paṭijānare;
though they lack self-awareness.
snp3.9:13.3 #
ลิงฺคํ ชาติมยํ เตสํ✎ ร่าง
Liṅgaṁ jātimayaṁ tesaṁ,
They’re defined by birth,
snp3.9:13.4 #
อญฺญมญฺญา หิ ชาติโย ฯ✎ ร่าง
aññamaññā hi jātiyo.
for species are indeed diverse.
snp3.9:14.1 #
ตโต กีเฏ ปฏงฺเค จ✎ ร่าง
Tato kīṭe paṭaṅge ca,
Next there are bugs that crawl or fly,
อ้างอิงPTS 118
snp3.9:14.2 #
ยาว กุนฺถกิปิลฺลิเก✎ ร่าง
yāva kunthakipillike;
and so on, to ants and termites.
snp3.9:14.3 #
ลิงฺคํ ชาติมยํ เตสํ✎ ร่าง
Liṅgaṁ jātimayaṁ tesaṁ,
They’re defined by birth,
snp3.9:14.4 #
อญฺญมญฺญา หิ ชาติโย ฯ✎ ร่าง
aññamaññā hi jātiyo.
for species are indeed diverse.
snp3.9:15.1 #
จตุปฺปเทปิ ชานาถ✎ ร่าง
Catuppadepi jānātha,
Know the quadrupeds, too,
snp3.9:15.2 #
ขุทฺทเก จ มหลฺลเก✎ ร่าง
Khuddake ca mahallake;
both small and large.
snp3.9:15.3 #
ลิงฺคํ ชาติมยํ เตสํ✎ ร่าง
Liṅgaṁ jātimayaṁ tesaṁ,
They’re defined by birth,
snp3.9:15.4 #
อญฺญมญฺญา หิ ชาติโย ฯ✎ ร่าง
Aññamaññā hi jātiyo.
for species are indeed diverse.
snp3.9:16.1 #
ปาทูทเรปิ ชานาถ✎ ร่าง
Pādūdarepi jānātha,
Know, too, the long-backed snakes,
อ้างอิงพุทธชยันตี 25.190
snp3.9:16.2 #
อุรเค ทีฆปิฏฺฐิเก✎ ร่าง
Urage dīghapiṭṭhike;
crawling on their bellies.
snp3.9:16.3 #
ลิงฺคํ ชาติมยํ เตสํ✎ ร่าง
Liṅgaṁ jātimayaṁ tesaṁ,
They’re defined by birth,
snp3.9:16.4 #
อญฺญมญฺญา หิ ชาติโย ฯ✎ ร่าง
Aññamaññā hi jātiyo.
for species are indeed diverse.
snp3.9:17.1 #
ตโต มจฺเฉปิ ชานาถ✎ ร่าง
Tato macchepi jānātha,
Next know the fish,
snp3.9:17.2 #
อุทเก ๒- วาริโคจเร✎ ร่าง
Odake vārigocare;
whose habitat is the water.
snp3.9:17.3 #
ลิงฺคํ ชาติมยํ เตสํ✎ ร่าง
Liṅgaṁ jātimayaṁ tesaṁ,
They’re defined by birth,
snp3.9:17.4 #
อญฺญมญฺญา หิ ชาติโย ฯ✎ ร่าง
Aññamaññā hi jātiyo.
for species are indeed diverse.
snp3.9:18.1 #
ตโต ปกฺขีปิ ชานาถ✎ ร่าง
Tato pakkhīpi jānātha,
Next know the birds,
snp3.9:18.2 #
ปตฺตยาเน วิหงฺคเม✎ ร่าง
Pattayāne vihaṅgame;
winged chariots in flight.
snp3.9:18.3 #
ลิงฺคํ ชาติมยํ เตสํ✎ ร่าง
Liṅgaṁ jātimayaṁ tesaṁ,
They’re defined by birth,
snp3.9:18.4 #
อญฺญมญฺญา หิ ชาติโย ฯ✎ ร่าง
Aññamaññā hi jātiyo.
for species are indeed diverse.
snp3.9:19.1 #
ยถา เอตาสุ ชาตีสุ✎ ร่าง
Yathā etāsu jātīsu,
While the differences between these species
อ้างอิงสยามรัฐ 25.453
snp3.9:19.2 #
ลิงฺคํ ชาติมยํ ปุถุ✎ ร่าง
Liṅgaṁ jātimayaṁ puthu;
are defined by birth,
snp3.9:19.3 #
เอวํ นตฺถิ มนุสฺเสสุ✎ ร่าง
Evaṁ natthi manussesu,
the differences between humans
snp3.9:19.4 #
ลิงฺคํ ชาติมยํ ปุถุ ฯ✎ ร่าง
Liṅgaṁ jātimayaṁ puthu.
are not defined by birth.
snp3.9:20.1 #
น เกเสหิ น สีเสหิ✎ ร่าง
Na kesehi na sīsena,
Not by hair nor by head,
snp3.9:20.2 #
น กณฺเณหิ น อกฺขิหิ✎ ร่าง
Na kaṇṇehi na akkhibhi;
not by ear nor by eye,
snp3.9:20.3 #
น มุเขน น นาสาย✎ ร่าง
Na mukhena na nāsāya,
not by mouth nor by nose,
snp3.9:20.4 #
น โอฏฺเฐหิ ภมูหิ วา✎ ร่าง
Na oṭṭhehi bhamūhi vā.
not by lips nor by eyebrow,
snp3.9:21.1 #
น คีวาย น อํเสหิ✎ ร่าง
Na gīvāya na aṁsehi,
not by shoulder nor by neck,
snp3.9:21.2 #
น อุทเรน น ปิฏฺฐิยา✎ ร่าง
Na udarena na piṭṭhiyā;
not by belly nor by back,
snp3.9:21.3 #
น โสณิยา น อุรสา✎ ร่าง
Na soṇiyā na urasā,
not by buttocks nor by breast,
snp3.9:21.4 #
น สมฺพาธา น เมถุนา✎ ร่าง
Na sambādhe na methune.
not by groin nor by genitals,
snp3.9:22.1 #
น หตฺเถหิ น ปาเทหิ✎ ร่าง
Na hatthehi na pādehi,
not by hands nor by feet,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 48.176
snp3.9:22.2 #
น องฺคุลีหิ นเขหิ วา✎ ร่าง
Nāṅgulīhi nakhehi vā;
not by fingers nor by nails,
snp3.9:22.3 #
น ชงฺฆาหิ น อูรูหิ✎ ร่าง
Na jaṅghāhi na ūrūhi,
not by knees nor by thighs,
snp3.9:22.4 #
น วณฺเณน สเรน วา✎ ร่าง
Na vaṇṇena sarena vā;
not by color nor by voice:
snp3.9:22.5 #
ลิงฺคํ ชาติมยํ เนว✎ ร่าง
Liṅgaṁ jātimayaṁ neva,
none of these are defined by birth
snp3.9:22.6 #
ยถา อญฺญาสุ ชาติสุ ฯ✎ ร่าง
Yathā aññāsu jātisu.
as it is for other species.
snp3.9:23.1 #
ปจฺจตฺตํ สสรีเรสุ✎ ร่าง
Paccattañca sarīresu,
In specific human bodies
อ้างอิงPTS 119
snp3.9:23.2 #
มนุสฺเสเสฺวตํ น วิชฺชติ✎ ร่าง
Manussesvetaṁ na vijjati;
you can’t find such distinctions.
snp3.9:23.3 #
โวการญฺจ มนุสฺเสสุ✎ ร่าง
Vokārañca manussesu,
The distinctions among humans
snp3.9:23.4 #
สมญฺญาย ปวุจฺจติ ฯ✎ ร่าง
Samaññāya pavuccati.
are spoken of by convention.
snp3.9:24.1 #
โย หิ โกจิ มนุสฺเสสุ✎ ร่าง
Yo hi koci manussesu,
Anyone among humans
snp3.9:24.2 #
โครกฺขํ อุปชีวติ✎ ร่าง
Gorakkhaṁ upajīvati;
who lives off keeping cattle:
snp3.9:24.3 #
เอวํ วาเสฏฺฐ ชานาหิ✎ ร่าง
Evaṁ vāseṭṭha jānāhi,
know them, Vāseṭṭha,
snp3.9:24.4 #
กสฺสโก โส น พฺราหฺมโณ ฯ✎ ร่าง
Kassako so na brāhmaṇo.
as a farmer, not a brahmin.
snp3.9:25.1 #
โย หิ โกจิ มนุสฺเสสุ✎ ร่าง
Yo hi koci manussesu,
Anyone among humans
snp3.9:25.2 #
ปุถุสิปฺเปน ชีวติ✎ ร่าง
Puthusippena jīvati;
who lives off various professions:
snp3.9:25.3 #
เอวํ วาเสฏฺฐ ชานาหิ✎ ร่าง
Evaṁ vāseṭṭha jānāhi,
know them, Vāseṭṭha,
snp3.9:25.4 #
สิปฺปิโก โส น พฺราหฺมโณ ฯ✎ ร่าง
Sippiko so na brāhmaṇo.
as a professional, not a brahmin.
snp3.9:26.1 #
โย หิ โกจิ มนุสฺเสสุ✎ ร่าง
Yo hi koci manussesu,
Anyone among humans
snp3.9:26.2 #
โวหารํ อุปชีวติ✎ ร่าง
Vohāraṁ upajīvati;
who lives off trade:
snp3.9:26.3 #
เอวํ วาเสฏฺฐ ชานาหิ✎ ร่าง
Evaṁ vāseṭṭha jānāhi,
know them, Vāseṭṭha,
snp3.9:26.4 #
วาณิโช โส น พฺราหฺมโณ ฯ✎ ร่าง
Vāṇijo so na brāhmaṇo.
as a trader, not a brahmin.
snp3.9:27.1 #
โย หิ โกจิ มนุสฺเสสุ✎ ร่าง
Yo hi koci manussesu,
Anyone among humans
อ้างอิงพุทธชยันตี 25.192
snp3.9:27.2 #
ปรเปสฺเสน ชีวติ✎ ร่าง
Parapessena jīvati;
who lives off serving others:
snp3.9:27.3 #
เอวํ วาเสฏฺฐ ชานาหิ✎ ร่าง
Evaṁ vāseṭṭha jānāhi,
know them, Vāseṭṭha,
snp3.9:27.4 #
เปสฺสิโก โส น พฺราหฺมโณ ฯ✎ ร่าง
Pessiko so na brāhmaṇo.
as a servant, not a brahmin.
snp3.9:28.1 #
โย หิ โกจิ มนุสฺเสสุ✎ ร่าง
Yo hi koci manussesu,
Anyone among humans
อ้างอิงสยามรัฐ 25.454
snp3.9:28.2 #
อทินฺนํ อุปชีวติ✎ ร่าง
Adinnaṁ upajīvati;
who lives off stealing:
snp3.9:28.3 #
เอวํ วาเสฏฺฐ ชานาหิ✎ ร่าง
Evaṁ vāseṭṭha jānāhi,
know them, Vāseṭṭha,
snp3.9:28.4 #
โจโร เอโส น พฺราหฺมโณ ฯ✎ ร่าง
Coro eso na brāhmaṇo.
as a bandit, not a brahmin.
snp3.9:29.1 #
โย หิ โกจิ มนุสฺเสสุ✎ ร่าง
Yo hi koci manussesu,
Anyone among humans
snp3.9:29.2 #
อิสฺสตฺถํ อุปชีวติ✎ ร่าง
Issatthaṁ upajīvati;
who lives off archery:
snp3.9:29.3 #
เอวํ วาเสฏฺฐ ชานาหิ✎ ร่าง
Evaṁ vāseṭṭha jānāhi,
know them, Vāseṭṭha,
snp3.9:29.4 #
โยธาชีโว ๑- น พฺราหฺมโณ ฯ✎ ร่าง
Yodhājīvo na brāhmaṇo.
as a warrior, not a brahmin.
snp3.9:30.1 #
โย หิ โกจิ มนุสฺเสสุ✎ ร่าง
Yo hi koci manussesu,
Anyone among humans
snp3.9:30.2 #
โปโรหิจฺเจน ชีวติ✎ ร่าง
Porohiccena jīvati;
who lives off priesthood:
snp3.9:30.3 #
เอวํ วาเสฏฺฐ ชานาหิ✎ ร่าง
Evaṁ vāseṭṭha jānāhi,
know them, Vāseṭṭha,
snp3.9:30.4 #
ยาชโก โส น พฺราหฺมโณ ฯ✎ ร่าง
Yājako eso na brāhmaṇo.
as a sacrificer, not a brahmin.
snp3.9:31.1 #
โย หิ โกจิ มนุสฺเสสุ✎ ร่าง
Yo hi koci manussesu,
Anyone among humans
snp3.9:31.2 #
คามํ รฏฺฐญฺจ ภุญฺชติ✎ ร่าง
Gāmaṁ raṭṭhañca bhuñjati;
who taxes village and nation,
snp3.9:31.3 #
เอวํ วาเสฏฺฐ ชานาหิ✎ ร่าง
Evaṁ vāseṭṭha jānāhi,
know them, Vāseṭṭha,
snp3.9:31.4 #
ราชา เอโส น พฺราหฺมโณ ฯ✎ ร่าง
Rājā eso na brāhmaṇo.
as a ruler, not a brahmin.
snp3.9:32.1 #
น จาหํ พฺราหฺมณํ พฺรูมิ✎ ร่าง
Na cāhaṁ brāhmaṇaṁ brūmi,
I don’t call someone a brahmin
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 48.177
snp3.9:32.2 #
โยนิชํ มตฺติกสมฺภวํ✎ ร่าง
Yonijaṁ mattisambhavaṁ;
after the mother’s womb they’re born from.
snp3.9:32.3 #
โภวาทิ นาม โส โหติ✎ ร่าง
Bhovādi nāma so hoti,
If they still have attachments,
snp3.9:32.4 #
ส เว โหติ สกิญฺจโน✎ ร่าง
Sace hoti sakiñcano;
they’re just someone who says ‘worthy’.
snp3.9:32.5 #
อกิญฺจนํ อนาทานํ✎ ร่าง
Akiñcanaṁ anādānaṁ,
Having nothing, taking nothing:
snp3.9:32.6 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:33.1 #
สพฺพํ สํโยชนํ เฉตฺวา✎ ร่าง
Sabbasaṁyojanaṁ chetvā,
Having cut off all fetters
snp3.9:33.2 #
โย เว นปริตสฺสติ✎ ร่าง
Yo ve na paritassati;
they have no anxiety;
snp3.9:33.3 #
สงฺคาติคํ ๒- วิสํยุตฺตํ✎ ร่าง
Saṅgātigaṁ visaṁyuttaṁ,
they’ve slipped their chains and are detached:
snp3.9:33.4 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:34.1 #
เฉตฺวา นทฺธึ วรตฺตญฺจ✎ ร่าง
Chetvā naddhiṁ varattañca,
They’ve cut the strap and harness,
อ้างอิงPTS 120
snp3.9:34.2 #
สนฺธานํ สหนุกฺกมํ✎ ร่าง
Sandānaṁ sahanukkamaṁ;
the halter and bridle too;
snp3.9:34.3 #
อุกฺขิตฺตปลิฆํ พุทฺธํ✎ ร่าง
Ukkhittapalighaṁ buddhaṁ,
with cross-bar lifted, they’re awakened:
snp3.9:34.4 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:35.1 #
อกฺโกสํ วธพนฺธญฺจ✎ ร่าง
Akkosaṁ vadhabandhañca,
Abuse, killing, caging:
snp3.9:35.2 #
อทุฏฺโฐ โย ติติกฺขติ✎ ร่าง
Aduṭṭho yo titikkhati;
they endure these without anger.
snp3.9:35.3 #
ขนฺตี พลานีกํ✎ ร่าง
Khantībalaṁ balānīkaṁ,
Patience is their powerful army:
snp3.9:35.4 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:36.1 #
อกฺโกธนํ วตฺตวนฺตํ✎ ร่าง
Akkodhanaṁ vatavantaṁ,
Not irritable or pretentious,
snp3.9:36.2 #
สีลวนฺตํ อนุสฺสทํ✎ ร่าง
Sīlavantaṁ anussadaṁ;
dutiful in precepts and observances,
snp3.9:36.3 #
ทนฺตํ อนฺติมสารีรํ✎ ร่าง
Dantaṁ antimasārīraṁ,
tamed, bearing their final body:
snp3.9:36.4 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:37.1 #
วารี โปกฺขรปตฺเตว✎ ร่าง
Vāri pokkharapatteva,
Like water from a lotus leaf,
อ้างอิงพุทธชยันตี 25.194
snp3.9:37.2 #
อารคฺเคริว สาสโป✎ ร่าง
Āraggeriva sāsapo;
like a mustard seed off a pin-point,
snp3.9:37.3 #
โย น ลิมฺปติ กาเมสุ✎ ร่าง
Yo na limpati kāmesu,
sensual pleasures slip off them:
snp3.9:37.4 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:38.1 #
โย ทุกฺขสฺส ปชานาติ✎ ร่าง
Yo dukkhassa pajānāti,
They understand for themselves
อ้างอิงสยามรัฐ 25.455
snp3.9:38.2 #
อิเธว ขยมตฺตโน✎ ร่าง
Idheva khayamattano;
the end of suffering in this life;
snp3.9:38.3 #
ปนฺนภารํ วิสํยุตฺตํ✎ ร่าง
Pannabhāraṁ visaṁyuttaṁ,
with burden put down, detached:
snp3.9:38.4 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:39.1 #
คมฺภีรปญฺญํ เมธาวึ✎ ร่าง
Gambhīrapaññaṁ medhāviṁ,
Deep in wisdom, intelligent,
snp3.9:39.2 #
มคฺคามคฺคสฺส โกวิทํ✎ ร่าง
Maggāmaggassa kovidaṁ;
expert in the path and what is not the path;
snp3.9:39.3 #
อุตฺตมตฺถํ อนุปฺปตฺตํ✎ ร่าง
Uttamatthamanuppattaṁ,
arrived at the highest goal:
snp3.9:39.4 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:40.1 #
อสํสฏฺฐํ คหฏฺเฐหิ✎ ร่าง
Asaṁsaṭṭhaṁ gahaṭṭhehi,
Mixing with neither
snp3.9:40.2 #
อนาคาเรหิ จูภยํ✎ ร่าง
Anāgārehi cūbhayaṁ;
householders nor the homeless;
snp3.9:40.3 #
อโนกสารึ อปฺปิจฺฉํ✎ ร่าง
Anokasārimappicchaṁ,
a migrant with no bastion, few in wishes:
snp3.9:40.4 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:41.1 #
นิธาย ทณฺฑํ ภูเตสุ✎ ร่าง
Nidhāya daṇḍaṁ bhūtesu,
They’ve laid aside violence
snp3.9:41.2 #
ตเสสุ ถาวเรสุ จ✎ ร่าง
Tasesu thāvaresu ca;
against creatures firm and frail;
snp3.9:41.3 #
โย น หนฺติ น ฆาเตติ✎ ร่าง
Yo na hanti na ghāteti,
not killing or making others kill:
snp3.9:41.4 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:42.1 #
อวิรุทฺธํ วิรุทฺเธสุ✎ ร่าง
Aviruddhaṁ viruddhesu,
Not fighting among those who fight,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 48.178
snp3.9:42.2 #
อตฺตทณฺเฑสุ นิพฺพุตํ✎ ร่าง
Attadaṇḍesu nibbutaṁ;
quenched among those who have taken up arms,
snp3.9:42.3 #
สาทาเนสุ อนาทานํ✎ ร่าง
Sādānesu anādānaṁ,
not grasping among those who grasp:
snp3.9:42.4 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:43.1 #
ยสฺส ราโค จ โทโส จ✎ ร่าง
Yassa rāgo ca doso ca,
They’ve discarded greed and hate,
snp3.9:43.2 #
มาโน มกฺโข จ ปาติโต✎ ร่าง
Māno makkho ca pātito;
along with conceit and contempt,
snp3.9:43.3 #
สาสโปริว อารคฺคา✎ ร่าง
Sāsaporiva āraggā,
like a mustard seed off the point of a pin:
snp3.9:43.4 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:44.1 #
อกกฺกสํ วิญฺญาปนึ✎ ร่าง
Akakkasaṁ viññāpaniṁ,
The words they utter
อ้างอิงPTS 121
snp3.9:44.2 #
คิรํ สจฺจํ อุทีรเย✎ ร่าง
Giraṁ saccamudīraye;
are polished, informative, and true,
snp3.9:44.3 #
ยาย นาภิสเช กิญฺจิ✎ ร่าง
Yāya nābhisaje kañci,
and don’t offend anyone:
snp3.9:44.4 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:45.1 #
โย ๓- จ ทีฆญฺจ รสฺสํ วา✎ ร่าง
Yodha dīghaṁ va rassaṁ vā,
They don’t steal anything in the world,
snp3.9:45.2 #
อณุํถูลํ สุภาสุภํ✎ ร่าง
Aṇuṁ thūlaṁ subhāsubhaṁ;
long or short,
snp3.9:45.3 #
โลเก อทินฺนํ นาทิยติ✎ ร่าง
Loke adinnaṁ nādiyati,
fine or coarse, beautiful or ugly:
snp3.9:45.4 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:46.1 #
อาสา ยสฺส น วิชฺชนฺติ✎ ร่าง
Āsā yassa na vijjanti,
They have no hope
อ้างอิงพุทธชยันตี 25.196
snp3.9:46.2 #
อสฺมึ โลเก ปรมฺหิ จ✎ ร่าง
Asmiṁ loke paramhi ca;
for this world or the next;
snp3.9:46.3 #
นิราสยํ ๔- วิสํยุตฺตํ✎ ร่าง
Nirāsāsaṁ visaṁyuttaṁ,
with no need for hope, detached:
snp3.9:46.4 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:47.1 #
ยสฺสาลยา น วิชฺชนฺติ✎ ร่าง
Yassālayā na vijjanti,
They have no clinging,
snp3.9:47.2 #
อญฺญาย อกถงฺกถี✎ ร่าง
Aññāya akathaṅkathī;
knowledge has freed them of indecision,
snp3.9:47.3 #
อมโตคธํ อนุปฺปตฺตํ✎ ร่าง
Amatogadhamanuppattaṁ,
they’ve arrived at the objective, freedom from death:
snp3.9:47.4 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:48.1 #
โย ๑- จ ปุญฺญญฺจ ปาปญฺจ✎ ร่าง
Yodha puññañca pāpañca,
They’ve escaped clinging
อ้างอิงสยามรัฐ 25.456
snp3.9:48.2 #
อุโภ สงฺคํ อุปจฺจคา✎ ร่าง
Ubho saṅgamupaccagā;
to both good and bad deeds;
snp3.9:48.3 #
อโสกํ วิรชํ สุทฺธํ✎ ร่าง
Asokaṁ virajaṁ suddhaṁ,
sorrowless, stainless, pure:
snp3.9:48.4 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:49.1 #
จนฺทํว วิมลํ สุทฺธํ✎ ร่าง
Candaṁva vimalaṁ suddhaṁ,
Pure as the spotless moon,
snp3.9:49.2 #
วิปฺปสนฺนมนาวิลํ✎ ร่าง
Vippasannamanāvilaṁ;
clear and undisturbed,
snp3.9:49.3 #
นนฺทิภวปริกฺขีณํ✎ ร่าง
Nandībhavaparikkhīṇaṁ,
they’ve ended relish for rebirth:
snp3.9:49.4 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:50.1 #
โย อิมํ ๒- ปลิปถํ ทุคฺคํ✎ ร่าง
Yomaṁ palipathaṁ duggaṁ,
They’ve got past this grueling swamp
snp3.9:50.2 #
สํสารํ โมหมจฺจคา✎ ร่าง
Saṁsāraṁ mohamaccagā;
of delusion, transmigration.
snp3.9:50.3 #
ติณฺโณ ปารคโต ฌายี✎ ร่าง
Tiṇṇo pāraṅgato jhāyī,
Meditating in stillness, free of indecision,
snp3.9:50.4 #
อเนโช อกถงฺกถี✎ ร่าง
Anejo akathaṅkathī;
they have crossed over to the far shore.
snp3.9:50.5 #
อนุปาทาย นิพฺพุโต✎ ร่าง
Anupādāya nibbuto,
They’re quenched by not grasping:
snp3.9:50.6 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:51.1 #
โยธ กาเม ปหนฺตฺวาน✎ ร่าง
Yodha kāme pahantvāna,
They’ve given up sensual stimulations,
snp3.9:51.2 #
อนาคาโร ปริพฺพเช✎ ร่าง
Anāgāro paribbaje;
and have gone forth from lay life;
snp3.9:51.3 #
กามราคปริกฺขีณํ✎ ร่าง
Kāmabhavaparikkhīṇaṁ,
they’ve ended rebirth in the sensual realm:
snp3.9:51.4 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:52.1 #
โยธ ตณฺหํ ปหนฺตฺวาน✎ ร่าง
Yodha taṇhaṁ pahantvāna,
They’ve given up craving,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 48.179
snp3.9:52.2 #
อนาคาโร ปริพฺพเช✎ ร่าง
Anāgāro paribbaje;
and have gone forth from lay life;
snp3.9:52.3 #
ตณฺหาภวปริกฺขีณํ✎ ร่าง
Taṇhābhavaparikkhīṇaṁ,
they’ve ended craving to be reborn:
snp3.9:52.4 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:53.1 #
หิตฺวา มานุสกํ โยคํ✎ ร่าง
Hitvā mānusakaṁ yogaṁ,
They’ve thrown off the human yoke,
snp3.9:53.2 #
ทิพฺพํ โยคํ อุปจฺจคา✎ ร่าง
Dibbaṁ yogaṁ upaccagā;
and slipped out of the heavenly yoke;
snp3.9:53.3 #
สพฺพโยควิสํยุตฺตํ✎ ร่าง
Sabbayogavisaṁyuttaṁ,
unyoked from all yokes:
snp3.9:53.4 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:54.1 #
หิตฺวา รติญฺจ อรติญฺจ✎ ร่าง
Hitvā ratiñca aratiṁ,
Giving up desire and discontent,
snp3.9:54.2 #
สีติภูตํ นิรูปธึ✎ ร่าง
Sītibhūtaṁ nirūpadhiṁ;
they’re cooled and free of attachments;
snp3.9:54.3 #
สพฺพโลกาภิภุํ วีรํ✎ ร่าง
Sabbalokābhibhuṁ vīraṁ,
a hero, master of the whole world:
snp3.9:54.4 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:55.1 #
จุตึ โย เวทิ สตฺตานํ✎ ร่าง
Cutiṁ yo vedi sattānaṁ,
They know the passing away
อ้างอิงPTS 122 · พุทธชยันตี 25.198
snp3.9:55.2 #
อุปปตฺติญฺจ สพฺพโส✎ ร่าง
Upapattiñca sabbaso;
and rebirth of all beings;
snp3.9:55.3 #
อสตฺตํ สุคตํ พุทฺธํ✎ ร่าง
Asattaṁ sugataṁ buddhaṁ,
unattached, holy, awakened:
snp3.9:55.4 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:56.1 #
ยสฺส คตึ น ชานนฺติ✎ ร่าง
Yassa gatiṁ na jānanti,
Gods, centaurs, and humans
snp3.9:56.2 #
เทวา คนฺธพฺพมานุสา✎ ร่าง
Devā gandhabbamānusā;
don’t know their destiny;
snp3.9:56.3 #
ขีณาสวํ อรหนฺตํ✎ ร่าง
Khīṇāsavaṁ arahantaṁ,
the perfected ones with defilements ended:
snp3.9:56.4 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:57.1 #
ยสฺส ปุเร จ ปจฺฉา จ✎ ร่าง
Yassa pure ca pacchā ca,
They have nothing before or after,
อ้างอิงสยามรัฐ 25.457
snp3.9:57.2 #
มชฺเฌ จ นตฺถิ กิญฺจนํ✎ ร่าง
Majjhe ca natthi kiñcanaṁ;
or even in between.
snp3.9:57.3 #
อกิญฺจนํ อนาทานํ✎ ร่าง
Akiñcanaṁ anādānaṁ,
Having nothing, taking nothing:
snp3.9:57.4 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:58.1 #
อุสภํ ปวรํ ธีรํ✎ ร่าง
Usabhaṁ pavaraṁ vīraṁ,
Captain of the herd, excellent hero,
snp3.9:58.2 #
มเหสึ วิชิตาวินํ✎ ร่าง
Mahesiṁ vijitāvinaṁ;
great seer and victor;
snp3.9:58.3 #
อเนชํ นฺหาตกํ พุทฺธํ✎ ร่าง
Anejaṁ nhātakaṁ buddhaṁ,
unstirred, washed, awakened:
snp3.9:58.4 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:59.1 #
ปุพฺเพนิวาสํ โย เวทิ✎ ร่าง
Pubbenivāsaṁ yo vedi,
They who know their past lives,
snp3.9:59.2 #
สคฺคาปายญฺจ ปสฺสติ✎ ร่าง
Saggāpāyañca passati;
see heaven and places of loss,
snp3.9:59.3 #
อโถ ชาติกฺขยํ ปตฺโต✎ ร่าง
Atho jātikkhayaṁ patto,
and have attained the ending of rebirth,
snp3.9:59.4 #
ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ✎ ร่าง
Tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
snp3.9:60.1 #
สมญฺญา เหสา โลกสฺมึ✎ ร่าง
Samaññā hesā lokasmiṁ,
For name and clan are formulated
snp3.9:60.2 #
นามโคตฺตํ ปกปฺปิตํ✎ ร่าง
Nāmagottaṁ pakappitaṁ;
as mere convention in the world.
snp3.9:60.3 #
สมฺมุจฺจา สมุทาคตํ✎ ร่าง
Sammuccā samudāgataṁ,
Produced by mutual agreement,
snp3.9:60.4 #
ตตฺถ ตตฺถ ปกปฺปิตํ ฯ✎ ร่าง
Tattha tattha pakappitaṁ.
they’re formulated in each case.
snp3.9:61.1 #
ทีฆรตฺตมนุสยิตํ✎ ร่าง
Dīgharattamanusayitaṁ,
For a long time this misconception
snp3.9:61.2 #
ทิฏฺฐิคตมชานตํ✎ ร่าง
Diṭṭhigatamajānataṁ;
has prejudiced those who don’t understand.
snp3.9:61.3 #
อชานนฺตา โน ปพฺรูหนฺติ✎ ร่าง
Ajānantā no pabruvanti,
Ignorant, they declare
snp3.9:61.4 #
ชาติยา โหติ พฺราหฺมโณ ฯ✎ ร่าง
Jātiyā hoti brāhmaṇo.
that one is a brahmin by birth.
snp3.9:62.1 #
น ชจฺจา พฺราหฺมโณ โหติ✎ ร่าง
Na jaccā brāhmaṇo hoti,
You’re not a brahmin by birth,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 48.180
snp3.9:62.2 #
น ชจฺจา โหติ อพฺราหฺมโณ✎ ร่าง
Na jaccā hoti abrāhmaṇo;
nor by birth a non-brahmin.
snp3.9:62.3 #
กมฺมุนา ๒- พฺราหฺมโณ โหติ✎ ร่าง
Kammunā brāhmaṇo hoti,
You’re a brahmin by your deeds,
snp3.9:62.4 #
กมฺมุนา โหติ อพฺราหฺมโณ ฯ✎ ร่าง
Kammunā hoti abrāhmaṇo.
and by deeds a non-brahmin.
snp3.9:63.1 #
กสฺสโก กมฺมุนา โหติ✎ ร่าง
Kassako kammunā hoti,
You’re a farmer by your deeds,
snp3.9:63.2 #
สิปฺปิโก โหติ กมฺมุนา✎ ร่าง
Sippiko hoti kammunā;
by deeds you’re a professional;
snp3.9:63.3 #
วาณิโช กมฺมุนา โหติ✎ ร่าง
Vāṇijo kammunā hoti,
you’re a trader by your deeds,
snp3.9:63.4 #
เปสฺสิโก โหติ กมฺมุนา✎ ร่าง
Pessiko hoti kammunā.
by deeds are you a servant;
snp3.9:64.1 #
โจโรปิ กมฺมุนา โหติ✎ ร่าง
Coropi kammunā hoti,
you’re a bandit by your deeds,
snp3.9:64.2 #
โยธาชีโวปิ กมฺมุนา✎ ร่าง
Yodhājīvopi kammunā;
by deeds you’re a warrior;
snp3.9:64.3 #
ยาชโก กมฺมุนา โหติ✎ ร่าง
Yājako kammunā hoti,
you’re a sacrificer by your deeds,
snp3.9:64.4 #
ราชาปิ โหติ กมฺมุนา ฯ✎ ร่าง
Rājāpi hoti kammunā.
by deeds you’re a ruler.
snp3.9:65.1 #
เอวเมตํ ยถาภูตํ✎ ร่าง
Evametaṁ yathābhūtaṁ,
In this way the astute regard deeds
อ้างอิงPTS 123 · พุทธชยันตี 25.200
snp3.9:65.2 #
กมฺมํ ปสฺสนฺติ ปณฺฑิตา✎ ร่าง
Kammaṁ passanti paṇḍitā;
in accord with truth.
snp3.9:65.3 #
ปฏิจฺจสมุปฺปาททสฺสา✎ ร่าง
Paṭiccasamuppādadassā,
Seeing dependent origination,
snp3.9:65.4 #
กมฺมวิปากโกวิทา ฯ✎ ร่าง
Kammavipākakovidā.
they’re expert in deeds and their results.
snp3.9:66.1 #
กมฺมุนา วตฺตตี โลโก✎ ร่าง
Kammunā vattati loko,
Deeds make the world go on,
snp3.9:66.2 #
กมฺมุนา วตฺตตี ปชา✎ ร่าง
Kammunā vattati pajā;
deeds make people go on;
snp3.9:66.3 #
กมฺมนิพนฺธนา สตฺตา✎ ร่าง
Kammanibandhanā sattā,
sentient beings are bound by deeds,
snp3.9:66.4 #
รถสฺสาณีว ยายโต ฯ✎ ร่าง
Rathassāṇīva yāyato.
like a moving chariot’s linchpin.
snp3.9:67.1 #
ตเปน พฺรหฺมจริเยน✎ ร่าง
Tapena brahmacariyena,
By fervor and spiritual practice,
อ้างอิงสยามรัฐ 25.458
snp3.9:67.2 #
สญฺญเมน ทเมน จ✎ ร่าง
Saṁyamena damena ca;
by restraint and by self-control:
snp3.9:67.3 #
เอเตน พฺราหฺมโณ โหติ✎ ร่าง
Etena brāhmaṇo hoti,
that’s how to become a brahmin,
snp3.9:67.4 #
เอตํ พฺราหฺมณมุตฺตมํ✎ ร่าง
Etaṁ brāhmaṇamuttamaṁ.
this is the supreme brahmin.
snp3.9:68.1 #
ตีหิ วิชฺชาหิ สมฺปนฺโน✎ ร่าง
Tīhi vijjāhi sampanno,
Accomplished in the three knowledges,
snp3.9:68.2 #
สนฺโต ขีณปุนพฺภโว✎ ร่าง
santo khīṇapunabbhavo;
peaceful, with rebirth ended,
snp3.9:68.3 #
เอวํ วาเสฏฺฐ ชานาหิ✎ ร่าง
Evaṁ vāseṭṭha jānāhi,
know them, Vāseṭṭha,
snp3.9:68.4 #
พฺรหฺมา สกฺโก วิชานตนฺติ ฯ✎ ร่าง
brahmā sakko vijānatan”ti.
as the Divinity and Sakka to the wise.”
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๒๕ — ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ–ธรรมบท–อุทาน–อิติวุตตก–สุตตนิบาต
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน