เล่ม ๒๕ — ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ–ธรรมบท–อุทาน–อิติวุตตก–สุตตนิบาต ข้อ 77

เนื้อความทั้งข้อ

[๗๗] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้ สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของ ท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็สมัยนั้นแล ท่านพระมหาโมค- *คัลลานะนั่งคู้บัลลังก์ ตั้งกายตรง มีกายคตาสติอันตั้งไว้แล้วในภายใน อยู่ในที่ ไม่ไกล พระผู้มีพระภาค พระผู้มีพระภาคได้ทรงเห็นท่านพระมหาโมคคัลลานะนั่งคู้ บัลลังก์ ตั้งกายตรง มีกายคตาสติอันตั้งไว้ดีแล้วในภายใน อยู่ในที่ไม่ไกล ฯ ลำดับนั้นแล พระผู้มีพระภาคทรงทราบเนื้อความนี้แล้ว ได้ทรงเปล่ง อุทานนี้ในเวลานั้นว่า ภิกษุเข้าไปตั้งกายคตาสติไว้แล้ว สำรวมแล้วในผัสสายตนะ ๖ มีจิตตั้งมั่นแล้วเนืองๆ พึงรู้ความดับกิเลสของตน ฯ

ud3.5:1.1 #

เอวมฺเม สุตํ ฯ✎ ร่าง

Evaṁ me sutaṁ—

So I have heard.

อ้างอิงPTS 28 · สยามรัฐ 25.113

ud3.5:1.2 #

เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ✎ ร่าง

ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.

ud3.5:1.3 #

เตน โข ปน สมเยน @เชิงอรรถ: ๑ โป. ม. ยุ. นิสีทิมฺหา ฯ ๒ ม. ปพฺพโตว ฯ อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน ภควโต อวิทูเร นิสินฺโน โหติ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา อุชุํ กายํ ปณิธาย กายคตาย สติยา อชฺฌตฺตํ สุปติฏฺฐิตาย✎ ร่าง

Tena kho pana samayena āyasmā mahāmoggallāno bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya kāyagatāya satiyā ajjhattaṁ sūpaṭṭhitāya.

Now at that time Venerable Mahāmoggallāna was sitting not far from the Buddha, cross-legged, with his body straight and mindfulness of the body well-established in himself.

ud3.5:1.4 #

อทฺทสา โข ภควา อายสฺมนฺตํ มหาโมคฺคลฺลานํ อวิทูเร นิสินฺนํ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา อุชุํ กายํ ปณิธาย กายคตาย สติยา อชฺฌตฺตํ สุปติฏฺฐิตาย ฯ✎ ร่าง

Addasā kho bhagavā āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ avidūre nisinnaṁ pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya kāyagatāya satiyā ajjhattaṁ sūpaṭṭhitāya.

The Buddha saw him meditating there.

ud3.5:2.1 #

อถ โข ภควา เอตมตฺถํ วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมํ อุทานํ อุทาเนสิ✎ ร่าง

Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:

Then, understanding this matter, on that occasion the Buddha expressed this heartfelt sentiment:

ud3.5:3.1 #

สติ กายคตา อุปฏฺฐิตา✎ ร่าง

“Sati kāyagatā upaṭṭhitā,

“With mindfulness of the body established,

ud3.5:3.2 #

ฉสุ ผสฺสายตเนสุ สํวุโต✎ ร่าง

Chasu phassāyatanesu saṁvuto;

restrained in the six fields of contact,

ud3.5:3.3 #

สสตํ ภิกฺขุ สมาหิโต✎ ร่าง

Satataṁ bhikkhu samāhito,

a mendicant always immersed in samādhi

ud3.5:3.4 #

ชญฺญา นิพฺพานมตฺตโนติ ฯ✎ ร่าง

Jaññā nibbānamattano”ti.

would know extinguishment in themselves.”

ud3.5:3.5 #

ปญฺจมํ ฯ✎ ร่าง

Pañcamaṁ.

ud3.6:0.1 #

—

Udāna 3.6

Heartfelt Sayings 3.6