เตน จ ปน เมฆิย ภิกฺขุนา อิเมสุ ปญฺจสุ ๑- ปติฏฺฐาย
จตฺตาโร ธมฺมา อุตฺตรึ ๒- ภาเวตพฺพา✎ ร่าง
Tena ca pana, meghiya, bhikkhunā imesu pañcasu dhammesu patiṭṭhāya cattāro dhammā uttari bhāvetabbā—
But then, a mendicant grounded on these five things should develop four further things.
อสุภา ภาเวตพฺพา ราคสฺส
ปหานาย เมตฺตา ภาเวตพฺพา พฺยาปาทสฺส ปหานาย อานาปานสฺสติ
ภาเวตพฺพา วิตกฺกุปจฺเฉทาย อนิจฺจสญฺญา ภาเวตพฺพา
อสฺมิมานสมุคฺฆาตาย ฯ✎ ร่าง
asubhā bhāvetabbā rāgassa pahānāya, mettā bhāvetabbā byāpādassa pahānāya, ānāpānassati bhāvetabbā vitakkupacchedāya, aniccasaññā bhāvetabbā asmimānasamugghātāya.
They should develop the perception of ugliness to give up greed, love to give up hate, mindfulness of breathing to cut off thinking, and perception of impermanence to uproot the conceit ‘I am’.
อนิจฺจสญฺญิโน หิ เมฆิย อนตฺตสญฺญา
สณฺฐาติ✎ ร่าง
Aniccasaññino hi, meghiya, anattasaññā saṇṭhāti,
When you perceive impermanence, the perception of not-self becomes stabilized.
อนตฺตสญฺญี อสฺมิมานสมุคฺฆาตํ ปาปุณาติ ทิฏฺเฐว
ธมฺเม นิพฺพานนฺติ ฯ✎ ร่าง
anattasaññī asmimānasamugghātaṁ pāpuṇāti diṭṭheva dhamme nibbānan”ti.
Perceiving not-self, you uproot the conceit ‘I am’ and attain extinguishment in this very life.”
อถ โข ภควา เอตมตฺถํ วิทิตฺวา ตายํ เวลายํ อิมํ
อุทานํ อุทาเนสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
Then, understanding this matter, on that occasion the Buddha expressed this heartfelt sentiment:
ขุทฺทา ๓- วิตกฺกา สุขุมา วิตกฺกา✎ ร่าง
“Khuddā vitakkā sukhumā vitakkā,
“Lesser thoughts and subtle thoughts
อนุคตา มนโส อุพฺพิลาปา✎ ร่าง
Anugatā manaso uppilāvā;
arise, springing up in the mind.
เอเต อวิทฺวา มนโส วิตกฺเก✎ ร่าง
Ete avidvā manaso vitakke,
Not understanding these thoughts,
หุราหุรํ ธาวติ ภนฺตจิตฺโต ฯ✎ ร่าง
Hurā huraṁ dhāvati bhantacitto.
one with mind astray runs from one thing to the next.
เอเต จ วิทฺวา มนโส วิตกฺเก✎ ร่าง
Ete ca vidvā manaso vitakke,
Having understood these thoughts
อ้างอิงสยามรัฐ 25.129 · ฉัฏฐสังคายนา 47.111
อาตาปิโย สํวรติ สติมา
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. ปญฺจสุ ธมฺเมสุ ฯ ๒ ม. ยุ. อุตฺตริ ฯ ๓ โป. โอฬารา ฯ
อนุคเต มนโส อุพฺพิลาเป✎ ร่าง
Ātāpiyo saṁvaratī satīmā;
that arise, springing up in the mind,
อเสสเมเต ปชหาติ พุทฺโธติ ฯ สุตฺตํ✎ ร่าง
Asesamete pajahāsi buddho”ti.
has given them up without remainder.”
—
Udāna 4.2
Heartfelt Sayings 4.2