เล่ม ๒๙ — ขุททกนิกาย มหานิทเทส ข้อ 148

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๔๘] คำว่า ชันตุชนย่อมทำสิ่งใดให้ยิ่งในโลก มีความว่า ศัพท์ว่า ยทํ แปลว่าใด. คำว่า ย่อมทำให้ยิ่ง มีความว่า ชันตุชนย่อมทำสิ่งใดให้ยิ่ง ให้เลิศ ประเสริฐ วิเศษ เป็น ใหญ่ สูงสุด บวร คือ ย่อมให้บังเกิด บังเกิดเฉพาะว่า พระศาสดานี้ เป็นพระสัพพัญญู พระธรรมนี้อันพระศาสดาตรัสดีแล้ว คณะสงฆ์นี้ปฏิบัติดีแล้ว ทิฏฐินี้เจริญ ปฏิปทานี้พระศาสดา บัญญัติดีแล้ว มรรคนี้ให้พ้นทุกข์ได้. คำว่า ชันตุชน ได้แก่สัตว์ นรชน ฯลฯ มนุษย์ คำว่า ในโลก คือ อบายโลก ฯลฯ อายตนโลก. เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า ชันตุชนย่อมทำสิ่งใด ให้ยิ่งในโลก.

mnd5:4.1 #

ยทุตฺตรึ กุรุเต ชนฺตุ โลเกติ✎ ร่าง

Yaduttariṁ kurute jantu loketi.

อ้างอิงPTS 103 · สยามรัฐ 29.123 · พุทธชยันตี 33.142

mnd5:4.2 #

ยทนฺติ ยํ ฯ✎ ร่าง

Yaditi yaṁ.

mnd5:4.3 #

อุตฺตรึ กุรุเตติ อุตฺตรึ กโรติ อคฺคํ เสฏฺฐํ วิเสฏฺฐํ ปาโมกฺขํ อุตฺตมํ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ปวสนฺติ ฯ ปวรํ กโรติ ฯ✎ ร่าง

Uttariṁ kuruteti uttariṁ karoti, aggaṁ seṭṭhaṁ visiṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaraṁ karoti

mnd5:4.4 #

อยํ สตฺถา สพฺพญฺญูติ อุตฺตรึ กโรติ อคฺคํ เสฏฺฐํ วิเสฏฺฐํ ปาโมกฺขํ อุตฺตมํ ปวรํ กโรติ✎ ร่าง

“ayaṁ satthā sabbaññū”ti uttariṁ karoti, aggaṁ seṭṭhaṁ visiṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaraṁ karoti.

mnd5:4.5 #

อยํ ธมฺโม สฺวากฺขาโต✎ ร่าง

“Ayaṁ dhammo svākkhāto …,

mnd5:4.6 #

อยํ คโณ สุปฏิปนฺโน✎ ร่าง

ayaṁ gaṇo suppaṭipanno …,

mnd5:4.7 #

อยํ ทิฏฺฐิ ภทฺทิกา✎ ร่าง

ayaṁ diṭṭhi bhaddikā …,

mnd5:4.8 #

อยํ ปฏิปทา สุปญฺญตฺตา✎ ร่าง

ayaṁ paṭipadā supaññattā …,

mnd5:4.9 #

อยํ มคฺโค นิยฺยานิโกติ อุตฺตรึ กโรติ อคฺคํ เสฏฺฐํ วิเสฏฺฐํ ปาโมกฺขํ อุตฺตมํ ปวรํ กโรติ นิพฺพตฺเตติ อภินิพฺพตฺเตติ ฯ✎ ร่าง

ayaṁ maggo niyyāniko”ti uttariṁ karoti, aggaṁ seṭṭhaṁ visiṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaraṁ karoti nibbatteti abhinibbatteti.

mnd5:4.10 #

ชนฺตูติ สตฺโต นโร ฯเปฯ มนุโช ฯ✎ ร่าง

Jantūti satto naro …pe… manujo.

mnd5:4.11 #

โลเกติ อปายโลเก ฯเปฯ อายตนโลเกติ✎ ร่าง

Loketi apāyaloke …pe… āyatanaloketi—

mnd5:4.12 #

ยทุตฺตรึ กุรุเต ชนฺตุ โลเก ฯ✎ ร่าง

yaduttariṁ kurute jantu loke.