เล่ม ๒๙ — ขุททกนิกาย มหานิทเทส ข้อ 693

เนื้อความทั้งข้อ

[๖๙๓] คำว่า มุนีนั้นเป็นธีรชน พ้นขาดแล้วจากทิฏฐิทั้งหลาย ความว่า ทิฏฐิ ๖๒ ประการ อันมุนีนั้นละ ตัดขาด สงบ ระงับแล้วทำไม่ให้ควรเกิดขึ้น เผาเสียแล้วด้วยไฟคือญาณ มุนีนั้นนั้นเป็นผู้พ้นขาด ไม่เกี่ยวข้องด้วยทิฏฐิทั้งหลายย่อมเป็นผู้มีจิตปราศจากแดนกิเลสอยู่. คำ ว่า เป็นธีรชน คือ เป็นผู้มีปัญญาเครื่องทรงจำ เป็นบัณฑิต มีปัญญา มีปัญญาเครื่องตรัสรู้ มีญาณ มีปัญญาแจ่มแจ้ง มีปัญญาเครื่องทำลายกิเลส เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า มุนีนั้นเป็นธีรชน พ้นขาดแล้วจากทิฏฐิทั้งหลาย.

mnd13:133.1 #

ส วิปฺปมุตฺโต ทิฏฺฐิคเตหิ ธีโรติ ตสฺส ทฺวาสฏฺฐี ทิฏฺฐิคตานิ ปหีนานิ สมุจฺฉินฺนานิ วูปสนฺตานิ ปฏิปฺปสฺสทฺธานิ อภพฺพุปฺปตฺติกานิ ญาณคฺคินา ทฑฺฒานิ🤖 AI จับคู่

Sa vippamutto diṭṭhigatehi dhīroti tassa dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni pahīnāni samucchinnāni vūpasantāni paṭipassaddhāni abhabbuppattikāni ñāṇagginā daḍḍhāni.

mnd13:133.2 #

โส ทิฏฺฐิคเตหิ วิปฺปมุตฺโต วิสญฺญุตฺโต วิมริยาทิกเตน เจตสา วิหรตีติ ฯ🤖 AI จับคู่

So diṭṭhigatehi vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharati.

mnd13:133.3 #

ธีโรติ ธีโร ปณฺฑิโต ปญฺญวา พุทฺธิมา ญาณี วิภาวี เมธาวีติ🤖 AI จับคู่

Dhīroti dhīro paṇḍito paññavā buddhimā ñāṇī vibhāvī medhāvīti—

mnd13:133.4 #

ส วิปฺปมุตฺโต ทิฏฺฐิคเตหิ ธีโร ฯ🤖 AI จับคู่

sa vippamutto diṭṭhigatehi dhīro.

mnd13:134.1 #

—

Na limpati loke anattagarahīti.

อ้างอิงPTS 332 · สยามรัฐ 29.401 · พุทธชยันตี 33.456

mnd13:134.2 #

—

Lepāti dve lepā—

mnd13:134.3 #

—

taṇhālepo ca diṭṭhilepo ca …pe…

mnd13:134.4 #

—

ayaṁ taṇhālepo …pe…

mnd13:134.5 #

—

ayaṁ diṭṭhilepo.

mnd13:134.6 #

—

Tassa taṇhālepo pahīno, diṭṭhilepo paṭinissaṭṭho;

mnd13:134.7 #

—

tassa taṇhālepassa pahīnattā, diṭṭhilepassa paṭinissaṭṭhattā apāyaloke na limpati, manussaloke na limpati, devaloke na limpati, khandhaloke na limpati, dhātuloke na limpati, āyatanaloke na limpati na palimpati na upalimpati, alitto apalitto anupalitto nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharatīti—

mnd13:134.8 #

—

na limpati loke.

mnd13:135.1 #

—

Anattagarahīti dvīhi kāraṇehi attānaṁ garahati—

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 77.245

mnd13:135.2 #

—

katattā ca akatattā ca.

mnd13:135.3 #

—

Kathaṁ katattā ca akatattā ca attānaṁ garahati?

mnd13:135.4 #

—

“Kataṁ me kāyaduccaritaṁ, akataṁ me kāyasucaritan”ti attānaṁ garahati.

mnd13:135.5 #

—

“Kataṁ me vacīduccaritaṁ …pe…

mnd13:135.6 #

—

kataṁ me manoduccaritaṁ …

mnd13:135.7 #

—

kato me pāṇātipāto …pe…

mnd13:135.8 #

—

katā me micchādiṭṭhi, akatā me sammādiṭṭhī”ti attānaṁ garahati.

mnd13:135.9 #

—

Evaṁ katattā ca akatattā ca attānaṁ garahati.

mnd13:136.1 #

—

Atha vā “sīlesumhi na paripūrakārī”ti attānaṁ garahati.

อ้างอิงPTS 333 · สยามรัฐ 29.402

mnd13:136.2 #

—

“Indriyesumhi aguttadvāro”ti …

mnd13:136.3 #

—

“bhojanemhi amattaññū”ti …

mnd13:136.4 #

—

“jāgariyamhi ananuyutto”ti …

mnd13:136.5 #

—

“na satisampajaññenāmhi samannāgato”ti …

mnd13:136.6 #

—

“abhāvitā me cattāro satipaṭṭhānā”ti …

mnd13:136.7 #

—

“abhāvitā me cattāro sammappadhānā”ti …

mnd13:136.8 #

—

“abhāvitā me cattāro iddhipādā”ti …

mnd13:136.9 #

—

“abhāvitāni me pañcindriyānī”ti …

mnd13:136.10 #

—

“abhāvitāni me pañca balānī”ti …

mnd13:136.11 #

—

“abhāvitā me satta bojjhaṅgā”ti …

mnd13:136.12 #

—

“abhāvito me ariyo aṭṭhaṅgiko maggo”ti …

mnd13:136.13 #

—

“dukkhaṁ me apariññātan”ti …

mnd13:136.14 #

—

“dukkhasamudayo me appahīno”ti …

mnd13:136.15 #

—

“maggo me abhāvito”ti …

mnd13:136.16 #

—

“nirodho me asacchikato”ti attānaṁ garahati.

mnd13:136.17 #

—

Evaṁ katattā ca akatattā ca attānaṁ garahati.

mnd13:136.18 #

—

Evaṁ attagarahī.

mnd13:136.19 #

—

Tayidaṁ kammaṁ akubbamāno ajanayamāno asañjanayamāno anibbattayamāno anabhinibbattayamāno anattagarahīti—

mnd13:136.20 #

—

na limpati loke anattagarahī.

mnd13:137.1 #

—

Tenāha bhagavā—

mnd13:138.1 #

—

“Pubbāsave hitvā nave akubbaṁ,

mnd13:138.2 #

—

Na chandagū nopi nivissavādī;