‹ กลับ
อัตตทัณฑสุตตนิทเทส
เล่ม ๒๙ — ขุททกนิกาย มหานิทเทส · ข้อ 825 · ขุ.ชา.๓. ๒๙/๙๐๙๔ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๘๒๕] คำว่า นรชนพึงเป็นผู้มีใจน้อมไปในนิพพาน ความว่า นรชนบางคนในโลกนี้ ให้ทาน สมาทานศีล รักษาอุโบสถกรรม เข้าไปตั้งไว้ซึ่งน้ำดื่มน้ำใช้ กวาดบริเวณ ไหว้พระเจดีย์ บูชาเครื่องหอมและดอกไม้ที่พระเจดีย์ ทำประทักบิณพระเจดีย์ บำเพ็ญกุศลที่ควรบำเพ็ญอย่างใด อย่างหนึ่งอันเป็นไตรธาตุ ก็ไม่บำเพ็ญเพราะเหตุแห่งคติ ไม่บำเพ็ญเพราะเหตุแห่งอุปบัติ ไม่ บำเพ็ญเพราะเหตุแห่งปฏิสนธิ ไม่บำเพ็ญเพราะเหตุแห่งภพ ไม่บำเพ็ญเพราะเหตุแห่งสงสาร ไม่ บำเพ็ญเพราะเหตุแห่งวัฏฏะ เป็นผู้มีความประสงค์ในอันพรากออกจากทุกข์ มีใจน้อมโน้มโอนไป ในนิพพาน ย่อมบำเพ็ญกุศลทั้งปวงนั้น แม้เพราะเหตุอย่างนี้ดังนี้ จึงชื่อว่า นรชนพึงเป็นผู้มีใจ น้อมไปในนิพพาน. อนึ่ง นรชนบังคับจิตให้กลับจากสังขารธาตุอันเป็นไปในไตรภูมิทั้งปวง น้อม จิตเข้าไปในอมตธาตะว่าธรรมชาติใด คือ ความสงบแห่งสังขารทั้งปวง ความสละคืนแห่งอุปธิ ทั้งปวง ความสิ้นตัณหา ความสำรอกตัณหา ความดับตัณหา ความออกจากตัณหาเป็นเครื่อง ร้อยรัด ธรรมชาตินี้สงบ ประณีต แม้ด้วยเหตุอย่างนี้ดังนี้ จึงชื่อว่า นรชนพึงเป็นผู้มีใจน้อม ไปในนิพพาน. สมจริงดังพระพุทธภาษิตว่า บัณฑิตทั้งหลาย ย่อมไม่ให้ทานเพราะเหตุแห่งสุขอันก่อให้เกิดอุปธิ แต่ บัณฑิตเหล่านั้นย่อมให้ทานเพื่อความหมดสิ้นอุปธิ เพื่อนิพพานอันไม่มี ภพต่อไป โดยส่วนเดียว. บัณฑิตทั้งหลาย ย่อมไม่เจริญฌานเพราะเหตุ แห่งสุขอันก่อให้เกิดอุปธิ เพื่อภพต่อไป แต่บัณฑิตเหล่านั้น ย่อม เจริญฌาน เพื่อความหมดสิ้นอุปธิ เพื่อนิพพานอันไม่มีภพต่อไป โดย ส่วนเดียว. บัณฑิตเหล่านั้น มุ่งนิพพาน มีจิตเอนไปในนิพพาน น้อมจิตไปในนิพพาน ย่อมให้ทาน บัณฑิตเหล่านั้น ย่อมเป็นผู้มีนิพพาน เป็นเบื้องหน้า เหมือนแม่น้ำทั้งหลายไหลไปสู่ทะเล ฉะนั้น. เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า นรชนพึงเป็นผู้มีใจน้อมไปในนิพพาน. เพราะเหตุนั้น พระผู้มีพระภาค จึงตรัสว่า นรชนพึงปราบความหลับ ความเกียจคร้าน ความย่อท้อ ไม่พึงอยู่ด้วย ความประมาท ไม่พึงตั้งอยู่ในความดูหมิ่น พึงเป็นผู้มีใจน้อมไปใน นิพพาน.
เทียบรายประโยค (24 ประโยค)
mnd15:98.1 #
นิพฺพานมนโส นโรติ✎ ร่าง
Nibbānamanaso naroti.
อ้างอิงสยามรัฐ 29.517
mnd15:98.2 #
อิเธกจฺโจ ทานํ เทนฺโต สีลํ สมาทิยนฺโต อุโปสถกมฺมํ กโรนฺโต ปานียํ ปริโภชนียํ อุปฏฺฐเปนฺโต ปริเวณํ สมฺมชฺชนฺโต เจติยํ วนฺทนฺโต เจติเย คนฺธมาลํ อาโรเปนฺโต เจติยํ ปทกฺขิณํ กโรนฺโต ยงฺกิญฺจิ เตธาตุกํ กุสลาภิสงฺขารํ อภิสงฺขโรนฺโต น คติเหตุ น อุปปตฺติเหตุ น ปฏิสนฺธิเหตุ น ภวเหตุ น สํสารเหตุ น วฏฺฏเหตุ สพฺพนฺตํ วิสํโยคาธิปฺปาโย นิพฺพานนินฺโน นิพฺพานโปโณ นิพฺพานปพฺภาโร อภิสงฺขโรตีติ✎ ร่าง
Idhekacco dānaṁ dento sīlaṁ samādiyanto uposathakammaṁ karonto pānīyaṁ paribhojanīyaṁ upaṭṭhapento pariveṇaṁ sammajjanto cetiyaṁ vandanto cetiye gandhamālaṁ āropento cetiyaṁ padakkhiṇaṁ karonto yaṁ kiñci tedhātukaṁ kusalābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkharonto na gatihetu na upapattihetu na paṭisandhihetu na bhavahetu na saṁsārahetu na vaṭṭahetu, sabbaṁ taṁ visaṁyogādhippāyo nibbānaninno nibbānapoṇo nibbānapabbhāro abhisaṅkharotīti.
mnd15:98.3 #
เอวมฺปิ นิพฺพานมนโส นโร ฯ✎ ร่าง
Evampi nibbānamanaso naro.
mnd15:98.4 #
อถวา สพฺพสงฺขารธาตุยา จิตฺตํ ปฏิวาเปตฺวา อมตาย ธาตุยา จิตฺตํ อุปสํหรติ✎ ร่าง
Atha vā sabbasaṅkhāradhātuyā cittaṁ paṭivāpetvā amatāya dhātuyā cittaṁ upasaṁharati—
mnd15:98.5 #
เอตํ สนฺตํ เอตํ ปณีตํ ยทิทํ สพฺพสงฺขารสมโถ สพฺพูปธิปฏินิสฺสคฺโค ตณฺหกฺขโย วิราโค นิโรโธ นิพฺพานนฺติ✎ ร่าง
“etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānan”ti.
mnd15:98.6 #
เอวมฺปิ นิพฺพานมนโส นโร ฯ✎ ร่าง
Evampi nibbānamanaso naro.
mnd15:99.1 #
น ปณฺฑิตา อุปธิสุขสฺส เหตุ✎ ร่าง
“Na paṇḍitā upadhisukhassa hetu,
อ้างอิงพุทธชยันตี 33.594
mnd15:99.2 #
ททนฺติ ทานานิ ปุนพฺภวาย✎ ร่าง
Dadanti dānāni punabbhavāya;
mnd15:99.3 #
กามญฺจ เต อุปธิปริกฺขยาย✎ ร่าง
Kāmañca te upadhiparikkhayāya,
mnd15:99.4 #
ททนฺติ ทานํ อปุนพฺภวาย ฯ✎ ร่าง
Dadanti dānaṁ apunabbhavāya.
mnd15:100.1 #
น ปณฺฑิตา อุปธิสุขสฺส เหตุ✎ ร่าง
Na paṇḍitā upadhisukhassa hetu,
mnd15:100.2 #
ภาเวนฺติ ฌานานิ ปุนพฺภวาย✎ ร่าง
Bhāventi jhānāni punabbhavāya;
mnd15:100.3 #
กามญฺจ เต อุปธิปริกฺขยาย✎ ร่าง
Kāmañca te upadhiparikkhayāya,
mnd15:100.4 #
ภาเวนฺติ ฌานานิ อปุนพฺภวาย ฯ✎ ร่าง
Bhāventi jhānaṁ apunabbhavāya.
mnd15:101.1 #
เต นิพฺพุตึ อภิมนา ๑- ททนฺติ✎ ร่าง
Te nibbutiṁ āsisamānasā dadanti,
อ้างอิงPTS 425 · ฉัฏฐสังคายนา 77.316
mnd15:101.2 #
ตนฺนินฺนจิตฺตา ตทาธิมุตฺตตา✎ ร่าง
Tanninnacittā tadadhimuttā;
mnd15:101.3 #
นชฺโช ยถา สาครมชฺฌคตา✎ ร่าง
Najjo yathā sāgaramajjhupetā,
mnd15:101.4 #
ภวนฺติ นิพฺพานปรายนา เตติ ฯ✎ ร่าง
Bhavanti nibbānaparāyanā te”ti.
mnd15:102.1 #
นิพฺพานมนโส นโร ฯ✎ ร่าง
Nibbānamanaso naro.
mnd15:102.2 #
เตนาห ภควา✎ ร่าง
Tenāha bhagavā—
mnd15:103.1 #
นิทฺทํ ตนฺทึ สเห ถีนํ✎ ร่าง
“Niddaṁ tandiṁ sahe thīnaṁ,
mnd15:103.2 #
ปมาเทน น สํวเส✎ ร่าง
pamādena na saṁvase;
mnd15:103.3 #
อติมาเน น ติฏฺเฐยฺย✎ ร่าง
Atimāne na tiṭṭheyya,
mnd15:103.4 #
นิพฺพานมนโส นโรติ ฯ✎ ร่าง
nibbānamanaso naro”ti.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๒๙ — ขุททกนิกาย มหานิทเทส
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน