เนื้อความทั้งข้อ
[๘๒๗] มุสาวาท เรียกว่าความพูดเท็จ ในคำว่า นรชนพึงออกจากความพูดเท็จ.
บุคคลบางคนในโลกนี้ อยู่ในที่ประชุม อยู่ในประชุมชน อยู่ในท่ามกลางญาติ อยู่ในท่ามกลาง
ข้าราชการ หรืออยู่ในราชสกุล เขาถูกนำไปถามเป็นพยานว่า บุรุผู้เจริญ มาเถิด ท่านรู้สิ่งใด
ก็จงบอกสิ่งนั้น บุคคลนั้น เมื่อไม่รู้ก็บอกว่ารู้บ้าง เมื่อรู้ก็บอกว่าไม่รู้บ้าง เมื่อไม่เห็นก็บอกว่า
เห็นบ้าง เมื่อเห็นก็บอกว่าไม่เห็นบ้าง เป็นผู้กล่าวคำเท็จทั้งที่รู้ เพราะเหตุตนบ้าง เพราะเหตุ
ผู้อื่นบ้าง เพราะเห็นแก่อามิสเล็กน้อยบ้าง ด้วยประการดังนี้ นี้เรียกว่า ความพูดเท็จ. อีกอย่าง
หนึ่ง มุสาวาทย่อมมีด้วยอาการ ๓ อาการ ๔ อาการ ๕ อาการ ๖ อาการ ๗ อาการ ๘ ฯลฯ
มุสาวาทย่อมมีด้วยอาการ ๘ นี้. คำว่า นรชนพึงออกจากความพูดเท็จ ความว่า ไม่พึงดำเนิน
ไม่พึงประกอบ ไม่พึงนำเข้าไปด้วยความพูดเท็จ พึงละ บรรเทา ทำให้สิ้นไป ให้ถึงความไม่มี
ซึ่งความพูดเท็จ พึงเป็นผู้งด เว้น เว้นเฉพาะ ออก สลัดออก พ้นขาด ไม่เกี่ยวข้องความ
พูดเท็จ พึงเป็นผู้มีจิตปราศจากแดนกิเลสอยู่ เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า นรชนพึงออกจากความ
พูดเท็จ.
โมสวชฺเชน นิยฺเยถาติ✎ ร่าง
Mosavajje na niyyethāti.
อ้างอิงสยามรัฐ 29.518
โมสวชฺชํ วุจฺจติ มุสาวาโท ฯ✎ ร่าง
Mosavajjaṁ vuccati musāvādo.
อิเธกจฺโจ สภคฺคโต วา ปริสคฺคโต วา ญาติมชฺฌคโต วา
ปูคมชฺฌคโต วา ราชกุลมชฺฌคโต วา อภินีโต สกฺขิปุฏฺโฐ✎ ร่าง
Idhekacco sabhaggato vā parisaggato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagato vā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho—
เอหิ โภ ปุริส ยํ ชานาสิ ตํ วเทหีติ✎ ร่าง
“ehambho purisa, yaṁ jānāsi taṁ vadehī”ti,
โส อชานํ วา อาห ชานามีติ✎ ร่าง
so ajānaṁ vā āha—“jānāmī”ti,
ชานํ วา อาห น ชานามีติ✎ ร่าง
jānaṁ vā āha—“na jānāmī”ti,
อปสฺสํ วา อาห ปสฺสามีติ✎ ร่าง
apassaṁ vā āha—“passāmī”ti,
ปสฺสํ
วา อาห น ปสฺสามีติ✎ ร่าง
passaṁ vā āha—“na passāmī”ti.
อิติ อตฺตเหตุ วา ปรเหตุ วา อามิสกิญฺจิกฺขเหตุ
วา สมฺปชานมุสา ภาสิตา ๑- โหติ✎ ร่าง
Iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā sampajānamusā bhāsitā hoti—
อิทํ ๒- วุจฺจติ โมสวชฺชํ ฯ✎ ร่าง
idaṁ vuccati mosavajjaṁ.
อปิจ ตีหากาเรหิ✎ ร่าง
Api ca tīhākārehi …pe…
ปญฺจ✎ ร่าง
pañcahākārehi …
สตฺต✎ ร่าง
sattahākārehi …
อฏฺฐหากาเรหิ ฯเปฯ✎ ร่าง
aṭṭhahākārehi …pe…
อิเมหิ
อฏฺฐหากาเรหิ มุสาวาโท โหติ ฯ✎ ร่าง
imehi aṭṭhahākārehi musāvādo hoti.
โมสวชฺเชน นิยฺเยถาติ✎ ร่าง
Mosavajje na niyyethāti.
โมสวชฺเชน น ยาเยยฺย✎ ร่าง
Mosavajje na yāyeyya na niyyāyeyya na vaheyya na saṁhareyya, mosavajjaṁ pajaheyya vinodeyya byantiṁ kareyya anabhāvaṁ gameyya, mosavajjā ārato assa virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā vihareyyāti—