เล่ม ๓๐ — ขุททกนิกาย จูฬนิทเทส ข้อ 147

cnd7:65.2 #

—

Yassete nīghā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā, so vuccati anīgho.

cnd7:66.1 #

—

Nirāsoti āsā vuccati taṇhā.

อ้างอิงสยามรัฐ 30.66 · พุทธชยันตี 34.132

cnd7:66.2 #

—

Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.

cnd7:66.3 #

—

Yassesā āsā taṇhā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā, so vuccati nirāso.

cnd7:66.4 #

—

Jātīti yā tesaṁ tesaṁ sattānaṁ tamhi tamhi sattanikāye jāti sañjāti okkanti abhinibbatti khandhānaṁ pātubhāvo āyatanānaṁ paṭilābho.

cnd7:66.5 #

—

Jarāti yā tesaṁ tesaṁ sattānaṁ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṁ pāliccaṁ valittacatā āyuno saṁhāni indriyānaṁ paripāko.

cnd7:66.6 #

—

Santo vidhūmo anīgho nirāso, atāri so jātijaranti brūmīti yo santo ca vidhūmo ca anīgho ca nirāso ca, so jātijarāmaraṇaṁ atari uttari patari samatikkami vītivattayīti brūmi ācikkhāmi desemi paññapemi paṭṭhapemi vivarāmi vibhajāmi uttānīkaromi pakāsemīti—

cnd7:66.7 #

—

santo vidhūmo anīgho nirāso, atāri so jātijaranti brūmi.

cnd7:66.8 #

—

Tenāha bhagavā—

cnd7:67.1 #

—

“Saṅkhāya lokasmi paroparāni,

cnd7:67.2 #

—

(puṇṇakāti bhagavā)

cnd7:67.3 #

—

Yassiñjitaṁ natthi kuhiñci loke;

cnd7:67.4 #

—

Santo vidhūmo anīgho nirāso,

cnd7:67.5 #

—

Atāri so jātijaranti brūmī”ti.

cnd7:68.1 #

—

Sahagāthāpariyosānā …pe…

cnd7:68.2 #

—

pañjaliko bhagavantaṁ namassamāno nisinno hoti—

cnd7:68.3 #

—

“satthā me, bhante, bhagavā, sāvakohamasmī”ti.

cnd7:68.4 #

—

Puṇṇakamāṇavapucchāniddeso tatiyo.

cnd8:15.2 #

—

upekkhako viharati sato sampajāno.

cnd8:25.4 #

—

te loke vijitāvino.

cnd8:26.1 #

—

Yassindriyāni bhāvitāni,

cnd8:26.2 #

—

Ajjhattañca bahiddhā ca sabbaloke;

cnd8:0.1 #

—

Cūḷaniddesa

cnd8:0.2 #

—

Pārāyanavagganiddesa

cnd8:0.3 #

—

Pucchāniddesa

cnd8:0.4 #

—

4. Mettagūmāṇavapucchāniddesa

cnd8:1.1 #

—

Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ,

อ้างอิงสยามรัฐ 30.67 · พุทธชยันตี 34.134

cnd8:1.2 #

—

(iccāyasmā mettagū)

cnd8:1.3 #

—

Maññāmi taṁ vedaguṁ bhāvitattaṁ;

cnd8:1.4 #

—

Kuto nu dukkhā samudāgatā ime,

cnd8:1.5 #

—

Ye keci lokasmimanekarūpā.

cnd8:2.1 #

ปุจฺฉามิ ตํ ภควา พฺรูหิ เม ตนฺติ✎ ร่าง

Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metanti.

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 87.56

cnd8:2.2 #

ปุจฺฉาติ ๓- ติสฺโส ปุจฺฉา✎ ร่าง

Pucchāmīti tisso pucchā—

cnd8:2.3 #

อทิฏฺฐโชตนา ปุจฺฉา ทิฏฺฐสํสนฺทนา ปุจฺฉา วิมติจฺเฉทนา ปุจฺฉา ฯ✎ ร่าง

adiṭṭhajotanā pucchā, diṭṭhasaṁsandanā pucchā, vimaticchedanā pucchā.

cnd8:2.4 #

กตมา อทิฏฺฐโชตนา ปุจฺฉา ฯ✎ ร่าง

Katamā adiṭṭhajotanā pucchā?

cnd8:2.5 #

ปกติยา ลกฺขณํ อญาตํ ๔- โหติ อทิฏฺฐํ อตุลิตํ อตีริตํ อวิภาวิตํ อวิภูตํ✎ ร่าง

Pakatiyā lakkhaṇaṁ aññātaṁ hoti adiṭṭhaṁ atulitaṁ atīritaṁ avibhūtaṁ avibhāvitaṁ.

cnd8:2.6 #

ตสฺส ญาณาย ทสฺสนาย ตุลนาย ตีรณาย วิภาวนตฺถาย วิภูตตฺถาย ปญฺหํ ปุจฺฉติ✎ ร่าง

Tassa ñāṇāya dassanāya tulanāya tīraṇāya vibhūtatthāya vibhāvanatthāya pañhaṁ pucchati—

cnd8:2.7 #

อยํ อทิฏฺฐโชตนา ปุจฺฉา ฯ✎ ร่าง

ayaṁ adiṭṭhajotanā pucchā.

cnd8:3.1 #

กตมา ทิฏฺฐสํสนฺทนา ปุจฺฉา ฯ✎ ร่าง

Katamā diṭṭhasaṁsandanā pucchā?

cnd8:3.2 #

ปกติยา ลกฺขณํ ญาตํ โหติ ทิฏฺฐํ ตุลิตํ ตีริตํ วิภาวิตํ วิภูตํ✎ ร่าง

Pakatiyā lakkhaṇaṁ ñātaṁ hoti diṭṭhaṁ tulitaṁ tīritaṁ vibhūtaṁ vibhāvitaṁ.

cnd8:3.3 #

อญฺเญหิ ปณฺฑิเตหิ สทฺธึ สํสนฺทนตฺถาย ปญฺหํ ปุจฺฉติ✎ ร่าง

Aññehi paṇḍitehi saddhiṁ saṁsandanatthāya pañhaṁ pucchati—

cnd8:3.4 #

อยํ ทิฏฺฐสํสนฺทนา ปุจฺฉา ฯ✎ ร่าง

ayaṁ diṭṭhasaṁsandanā pucchā.

cnd8:4.1 #

กตมา วิมติจฺเฉทนา ปุจฺฉา ฯ✎ ร่าง

Katamā vimaticchedanā pucchā?

cnd8:4.2 #

ปกติยา สํสยํ ปกฺขนฺโน โหติ วิมตึ ปกฺขนฺโน เทฺวฬฺหกชาโต✎ ร่าง

Pakatiyā saṁsayapakkhando hoti vimatipakkhando dveḷhakajāto—

cnd8:4.3 #

เอวํ นุโข น นุโข กินฺนุโข กถํ นุโขติ✎ ร่าง

“evaṁ nu kho, na nu kho, kiṁ nu kho, kathaṁ nu kho”ti?

cnd8:4.4 #

โส วิมติจฺเฉทนตฺถาย ปญฺหํ ปุจฺฉติ✎ ร่าง

So vimaticchedanatthāya pañhaṁ pucchati—

cnd8:4.5 #

อยํ วิมติจฺเฉทนา ปุจฺฉา ฯ✎ ร่าง

ayaṁ vimaticchedanā pucchā.

cnd8:4.6 #

อิมา ติสฺโส ปุจฺฉา ฯ✎ ร่าง

Imā tisso pucchā.

cnd8:5.1 #

อปราปิ ติสฺโส ปุจฺฉา✎ ร่าง

Aparāpi tisso pucchā—

อ้างอิงสยามรัฐ 30.68

cnd8:5.2 #

มนุสฺสปุจฺฉา อมนุสฺสปุจฺฉา นิมมิตปุจฺฉา ฯ✎ ร่าง

manussapucchā, amanussapucchā, nimmitapucchā.

cnd8:5.3 #

กตมา มนุสฺสปุจฺฉา ฯ✎ ร่าง

Katamā manussapucchā?

cnd8:15.1 #

—

Cakkhunā rūpaṁ disvā neva sumano hoti na dummano;

cnd8:5.4 #

มนุสฺสา พุทฺธํ ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺหํ ปุจฺฉนฺติ ภิกฺขู ปุจฺฉนฺติ ภิกฺขุนิโย ปุจฺฉนฺติ อุปาสกา ปุจฺฉนฺติ อุปาสิกาโย ปุจฺฉนฺติ ราชาโน ปุจฺฉนฺติ ขตฺติยา ปุจฺฉนฺติ พฺราหฺมณา ปุจฺฉนฺติ เวสฺสา ปุจฺฉนฺติ สุทฺทา ปุจฺฉนฺติ คหฏฺฐา ปุจฺฉนฺติ ปพฺพชิตา ปุจฺฉนฺติ✎ ร่าง

Manussā buddhaṁ bhagavantaṁ upasaṅkamitvā pañhaṁ pucchanti, bhikkhū pucchanti, bhikkhuniyo pucchanti, upāsakā pucchanti, upāsikāyo pucchanti, rājāno pucchanti khattiyā pucchanti, brāhmaṇā pucchanti, vessā pucchanti, suddā pucchanti, gahaṭṭhā pucchanti, pabbajitā pucchanti—

cnd8:5.5 #

อยํ มนุสฺสปุจฺฉา ฯ✎ ร่าง

ayaṁ manussapucchā.

cnd8:6.1 #

กตมา อมนุสฺสปุจฺฉา ฯ✎ ร่าง

Katamā amanussapucchā?

cnd8:6.2 #

อมนุสฺสา พุทฺธํ ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺหํ ปุจฺฉนฺติ นาคา ปุจฺฉนฺติ สุปณฺณา ปุจฺฉนฺติ ยกฺขา ปุจฺฉนฺติ อสุรา ปุจฺฉนฺติ คนฺธพฺพา ปุจฺฉนฺติ มหาราชาโน ปุจฺฉนฺติ อินฺทา ปุจฺฉนฺติ พฺรหฺมาโน ปุจฺฉนฺติ เทวตาโย ๑- ปุจฺฉนฺติ✎ ร่าง

Amanussā buddhaṁ bhagavantaṁ upasaṅkamitvā pañhaṁ pucchanti, nāgā pucchanti, supaṇṇā pucchanti, yakkhā pucchanti, asurā pucchanti, gandhabbā pucchanti, mahārājāno pucchanti, indā pucchanti, brahmā pucchanti, devā pucchanti—

cnd8:6.3 #

อยํ อมนุสฺสปุจฺฉา ฯ✎ ร่าง

ayaṁ amanussapucchā.

cnd8:7.1 #

กตมา นิมฺมิตปุจฺฉา ฯ ยํ✎ ร่าง

Katamā nimmitapucchā?

อ้างอิงพุทธชยันตี 34.136

cnd8:7.2 #

ภควา รูปํ อภินิมฺมินาติ มโนมยํ สพฺพงฺคปจฺจงฺคํ อหีนินฺทฺริยํ ฯ✎ ร่าง

Bhagavā rūpaṁ abhinimmināti manomayaṁ sabbaṅgapaccaṅgaṁ ahīnindriyaṁ.

cnd8:7.3 #

โส นิมฺมิโต พุทฺธํ ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺหํ ปุจฺฉติ✎ ร่าง

So nimmito buddhaṁ bhagavantaṁ upasaṅkamitvā pañhaṁ pucchati.

cnd8:7.4 #

ภควา วิสชฺเชติ ฯ✎ ร่าง

Bhagavā visajjeti.

cnd8:7.5 #

อยํ นิมฺมิตปุจฺฉา ฯ✎ ร่าง

Ayaṁ nimmitapucchā.

cnd8:7.6 #

อิมา ติสฺโส ปุจฺฉา ฯ✎ ร่าง

Imā tisso pucchā.

cnd8:8.1 #

อปราปิ ติสฺโส ปุจฺฉา✎ ร่าง

Aparāpi tisso pucchā—

อ้างอิงสยามรัฐ 30.69 · ฉัฏฐสังคายนา 87.57

cnd8:8.2 #

อตฺตตฺถปุจฺฉา ปรตฺถปุจฺฉา อุภยตฺถปุจฺฉา ฯ✎ ร่าง

attatthapucchā, paratthapucchā, ubhayatthapucchā …pe…

cnd8:8.3 #

อปราปิ ติสฺโส ปุจฺฉา✎ ร่าง

aparāpi tisso pucchā—

cnd8:8.4 #

ทิฏฺฐธมฺมิกตฺถปุจฺฉา สมฺปรายิกตฺถปุจฺฉา @เชิงอรรถ: ๑ ม. เทวา ฯ ๒ ม. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ ปรมตฺถปุจฺฉา ฯ อปราปิ ติสฺโส ปุจฺฉา✎ ร่าง

diṭṭhadhammikatthapucchā, samparāyikatthapucchā, paramatthapucchā … aparāpi tisso pucchā—

cnd8:8.5 #

อนวชฺชตฺถปุจฺฉา นิกฺกิเลสตฺถปุจฺฉา โวทานตฺถปุจฺฉา ฯ อปราปิ ติสฺโส ปุจฺฉา✎ ร่าง

anavajjatthapucchā, nikkilesatthapucchā, vodānatthapucchā … aparāpi tisso pucchā—

cnd8:8.6 #

อตีตปุจฺฉา อนาคตปุจฺฉา ปจฺจุปฺปนฺนปุจฺฉา ฯ อปราปิ ติสฺโส ปุจฺฉา✎ ร่าง

atītapucchā, anāgatapucchā, paccuppannapucchā … aparāpi tisso pucchā—

cnd8:8.7 #

อชฺฌตฺตปุจฺฉา พหิทฺธาปุจฺฉา อชฺฌตฺตพหิทฺธาปุจฺฉา ฯ {๑๔๗.๖} อปราปิ ติสฺโส ปุจฺฉา✎ ร่าง

ajjhattapucchā, bahiddhāpucchā, ajjhattabahiddhāpucchā … aparāpi tisso pucchā—

cnd8:8.8 #

กุสลปุจฺฉา อกุสลปุจฺฉา อพฺยากตปุจฺฉา ฯ อปราปิ ติสฺโส ปุจฺฉา✎ ร่าง

kusalapucchā, akusalapucchā, abyākatapucchā … aparāpi tisso pucchā—

cnd8:8.9 #

ขนฺธปุจฺฉา ธาตุปุจฺฉา อายตนปุจฺฉา ฯ อปราปิ ติสฺโส ปุจฺฉา✎ ร่าง

khandhapucchā, dhātupucchā āyatanapucchā … aparāpi tisso pucchā—

cnd8:8.10 #

สติปฏฺฐานปุจฺฉา สมฺมปฺปธานปุจฺฉา อิทฺธิปาทปุจฺฉา ฯ อปราปิ ติสฺโส ปุจฺฉา✎ ร่าง

satipaṭṭhānapucchā, sammappadhānapucchā, iddhipādapucchā … aparāpi tisso pucchā—

cnd8:8.11 #

อินฺทฺริยปุจฺฉา พลปุจฺฉา โพชฺฌงฺคปุจฺฉา ฯ อปราปิ ติสฺโส ปุจฺฉา✎ ร่าง

indriyapucchā, balapucchā, bojjhaṅgapucchā … aparāpi tisso pucchā—

cnd8:8.12 #

มคฺคปุจฺฉา ผลปุจฺฉา นิพฺพานปุจฺฉา ฯ✎ ร่าง

maggapucchā, phalapucchā, nibbānapucchā ….

cnd8:9.1 #

ปุจฺฉามิ ตนฺติ ปุจฺฉามิ ตํ ยาจามิ ตํ อชฺเฌสามิ ตํ ปสาเทมิ ตํ กถสฺสุ ๑- เมติ ปุจฺฉามิ ตํ ฯ✎ ร่าง

Pucchāmi tanti pucchāmi taṁ yācāmi taṁ ajjhesāmi taṁ pasādemi taṁ “kathayassu me”ti pucchāmi taṁ.

cnd8:9.2 #

ภควาติ คารวาธิวจนเมตํ ฯเปฯ สจฺฉิกา ปญฺญตฺติ✎ ร่าง

Bhagavāti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti—

cnd8:9.3 #

ยทิทํ ภควาติ ฯ✎ ร่าง

yadidaṁ bhagavāti.

cnd8:9.4 #

พฺรูหิ เม ตนฺติ พฺรูหิ อาจิกฺขาหิ เทเสหิ ปญฺญเปหิ ปฏฺฐเปหิ วิวราหิ วิภชาหิ อุตานีกโรหิ ปกาเสหีติ✎ ร่าง

Brūhi metanti brūhi ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehīti—

cnd8:9.5 #

ปุจฺฉามิ ตํ ภควา พฺรูหิ เม ตํ ฯ✎ ร่าง

pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ.

cnd8:10.1 #

อิจฺจายสฺมา เมตฺตคูติ อิจฺจาติ ปทสนฺธิ ฯเปฯ✎ ร่าง

Iccāyasmā mettagūti iccāti padasandhi …pe…

cnd8:10.2 #

อิจฺจายสฺมา เมตฺตคู ฯ✎ ร่าง

iccāyasmā mettagū.