อตฺถงฺคตสฺส น ปมาณมตฺถิ✎ ร่าง
Atthaṅgatassa na pamāṇamatthi,
—
Vātāti puratthimā vātā pacchimā vātā uttarā vātā dakkhiṇā vātā sarajā vātā arajā vātā sītā vātā uṇhā vātā parittā vātā adhimattā vātā verambhavātā pakkhavātā supaṇṇavātā tālapaṇṇavātā vidhūpanavātā.
—
Vātavegena khittāti vātavegena khittā ukkhittā nunnā paṇunnā khambhitā vikkhambhitāti—
—
acci yathā vātavegena khittā.
อุปสีวาติ ภควา✎ ร่าง
Upasīvāti bhagavāti.
—
Upasīvāti bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ nāmena ālapati.
—
Bhagavāti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti—
—
Atthaṁ paleti na upeti saṅkhanti.
—
Atthaṁ paletīti atthaṁ paleti, atthaṁ gameti, atthaṁ gacchati nirujjhati vūpasamati paṭippassambhati.
—
Na upeti saṅkhanti saṅkhaṁ na upeti, uddesaṁ na upeti, gaṇanaṁ na upeti, paṇṇattiṁ na upeti, “puratthimaṁ vā disaṁ gatā, pacchimaṁ vā disaṁ gatā, uttaraṁ vā disaṁ gatā, dakkhiṇaṁ vā disaṁ gatā uddhaṁ vā gatā, adho vā gatā, tiriyaṁ vā gatā, vidisaṁ vā gatā”ti, so hetu natthi, paccayo natthi, kāraṇaṁ natthi, yena saṅkhaṁ gaccheyyāti—
—
atthaṁ paleti na upeti saṅkhaṁ.
—
Evaṁ munī nāmakāyā vimuttoti.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 87.98
—
Evanti opammasampaṭipādanaṁ.
—
Munīti monaṁ vuccati ñāṇaṁ …pe… saṅgajālamaticca so muni.
—
Nāmakāyā vimuttoti so muni pakatiyā pubbeva rūpakāyā vimutto.
—
Tadaṅgaṁ samatikkamā vikkhambhanappahānena pahīno.
—
Tassa munino bhavantaṁ āgamma cattāro ariyamaggā paṭiladdhā honti.
—
Catunnaṁ ariyamaggānaṁ paṭiladdhattā nāmakāyo ca rūpakāyo ca pariññātā honti.
—
Nāmakāyassa ca rūpakāyassa ca pariññātattā nāmakāyā ca rūpakāyā ca mutto vimutto suvimutto accantaanupādāvimokkhenāti—
—
evaṁ munī nāmakāyā vimutto.
—
Atthaṁ paleti na upeti saṅkhanti.
อ้างอิงสยามรัฐ 30.138 · พุทธชยันตี 34.236
—
Atthaṁ paletīti anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati.
—
Na upeti saṅkhanti anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbuto saṅkhaṁ na upeti, uddesaṁ na upeti, gaṇanaṁ na upeti, paṇṇattiṁ na upeti—
—
khattiyoti vā brāhmaṇoti vā vessoti vā suddoti vā gahaṭṭhoti vā pabbajitoti vā devoti vā manussoti vā rūpīti vā arūpīti vā saññīti vā asaññīti vā nevasaññīnāsaññīti vā.
—
So hetu natthi paccayo natthi kāraṇaṁ natthi yena saṅkhaṁ gaccheyyāti—
—
atthaṁ paleti na upeti saṅkhaṁ.
—
“Acci yathā vātavegena khittā,
—
Atthaṁ paleti na upeti saṅkhaṁ;
—
Evaṁ munī nāmakāyā vimutto,
—
Atthaṁ paleti na upeti saṅkhan”ti.
—
Atthaṅgato so uda vā so natthi,
—
Udāhu ve sassatiyā arogo;
—
Taṁ me munī sādhu viyākarohi,
—
Tathā hi te vidito esa dhammo.
—
Atthaṅgato so uda vā so natthīti so atthaṅgato udāhu natthi so niruddho ucchinno vinaṭṭhoti—
—
atthaṅgato so uda vā so natthi.
—
Udāhu ve sassatiyā arogoti udāhu nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo sassatisamaṁ tatheva tiṭṭheyyāti—
อ้างอิงสยามรัฐ 30.139
—
udāhu ve sassatiyā arogo.
—
Taṁ me munī sādhu viyākarohīti.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 87.99
—
Tanti yaṁ pucchāmi yaṁ yācāmi yaṁ ajjhesāmi yaṁ pasādemi.
—
Munīti monaṁ vuccati ñāṇaṁ …pe… saṅgajālamaticca so muni.
—
Sādhu viyākarohīti sādhu ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehīti—
—
taṁ me munī sādhu viyākarohi.
—
Tathā hi te vidito esa dhammoti tathā hi te vidito tulito tīrito vibhūto vibhāvito esa dhammoti—
อ้างอิงพุทธชยันตี 34.238
—
tathā hi te vidito esa dhammo.
—
“Atthaṅgato so uda vā so natthi,
—
Udāhu ve sassatiyā arogo;
—
Taṁ me munī sādhu viyākarohi,
เยน นํ วชฺชุ ๒- ตํ ตสฺส นตฺถิ✎ ร่าง
Yena naṁ vajjuṁ taṁ tassa natthi;
สพฺเพสุ ธมฺเมสุ สมูหเตสุ✎ ร่าง
Sabbesu dhammesu samūhatesu,
สมูหตา วาทปถาปิ สพฺเพ ฯ✎ ร่าง
Samūhatā vādapathāpi sabbe.