เนื้อความทั้งข้อ
[๓๑๒] คำว่า ปุจฺฉามิ ตํ ในอุเทศว่า ปุจฺฉามิ ตํ ภควา พฺรูหิ เม ตํ ดังนี้
ความว่า ข้าพระองค์ขอทูลถาม คือ ทูลขอ ทูลเชื้อเชิญ ทูลให้ประสาทซึ่งปัญหานั้นว่า ขอ
พระองค์จงตรัสบอกปัญหานั้นแก่ข้าพระองค์ เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า ข้าพระองค์ขอทูลถาม
ปัญหานั้น.
คำว่า ภควา นี้ เป็นเครื่องกล่าวโดยเคารพ ฯลฯ คำว่า ภควา นี้ เป็น สัจฉิกาบัญญัติ,
คำว่า ขอพระองค์โปรดตรัสบอกปัญหานั้นแก่ข้าพระองค์ ความว่า ขอพระองค์โปรด
ตรัส ... โปรดประกาศ เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า ข้าแต่พระผู้มีพระภาค ข้าพระองค์ขอทูลถามปัญหา
นั้น ขอพระองค์โปรดตรัสบอกปัญหานั้นแก่ข้าพระองค์. เพราะเหตุนั้น พราหมณ์นั้นจึงกล่าวว่า
สมณพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งนี้ ย่อมกล่าวความหมดจด ด้วย
การเห็นและการสดับบ้าง ด้วยศีลและวัตรบ้าง ด้วยมงคล
หลายชนิดบ้าง. ถ้าพระองค์ผู้เป็นพระมุนีตรัสพราหมณ์เหล่านั้น
ว่า ข้ามโอฆะไปไม่ได้แล้ว. ข้าแต่พระองค์ผู้นิรทุกข์ เมื่อเป็น
อย่างนั้น บัดนี้ ใครเล่าในเทวโลกและมนุษยโลก ข้ามชาติและ
ชราไปได้แล้ว. ข้าแต่พระผู้มีพระภาค ข้าพระองค์ขอทูลถาม
ปัญหานั้น. ขอพระองค์โปรดตรัสบอกปัญหานั้นแก่ข้าพระองค์.
ปุจฺฉามิ ตํ ภควา พฺรูหิ เม ตนฺติ✎ ร่าง
Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metanti.
ปุจฺฉามิ ตนฺติ
ปุจฺฉามิ ตํ ยาจามิ ตํ อชฺเฌสามิ ตํ ปสาเทมิ ตํ กถยสฺสุ
เมติ ปุจฺฉามิ ตํ ฯ✎ ร่าง
Pucchāmi tanti pucchāmi taṁ yācāmi taṁ ajjhesāmi taṁ pasādemi taṁ.
ภควาติ คารวาธิวจนเมตํ ฯเปฯ สจฺฉิกา
ปญฺญตฺติ ยทิทํ ภควาติ ฯ✎ ร่าง
Bhagavāti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti.
พฺรูหิ เม ตนฺติ พฺรูหิ อาจิกฺขาหิ
เทเสหิ ปญฺญเปหิ ปฏฺฐเปหิ วิวราหิ วิภชาหิ อุตฺตานีกโรหิ
ปกาเสหีติ✎ ร่าง
Brūhi metanti brūhi ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehīti—
ปุจฺฉามิ ตํ ภควา พฺรูหิ เม ตํ ฯ✎ ร่าง
pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ.
เตนาห โส พฺราหฺมโณ✎ ร่าง
Tenāha so brāhmaṇo—
เยเกจิเม สมณพฺราหฺมณา เส (อิจฺจายสฺมา นนฺโท✎ ร่าง
“Ye kecime samaṇabrāhmaṇāse,
อ้างอิงสยามรัฐ 30.154 · ฉัฏฐสังคายนา 87.108
ทิฏฺฐสุเตนาปิ วทนฺติ สุทฺธึ✎ ร่าง
Diṭṭhassutenāpi vadanti suddhiṁ;
สีลพฺพเตนาปิ วทนฺติ สุทฺธึ✎ ร่าง
Sīlabbatenāpi vadanti suddhiṁ,
อเนกรูเปน วทนฺติ สุทฺธึ✎ ร่าง
Anekarūpena vadanti suddhiṁ.
เต เจ มุนี พฺรูสิ อโนฆติณฺเณ✎ ร่าง
Te ce munī brūsi anoghatiṇṇe,
อถ โก จรหิ เทวมนุสฺสโลเก✎ ร่าง
Atha ko carahi devamanussaloke;
อตาริ ชาติญฺจ ชรญฺจ มาริส✎ ร่าง
Atāri jātiñca jarañca mārisa,
ปุจฺฉามิ ตํ ภควา พฺรูหิ เม ตนฺติ ฯ✎ ร่าง
Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metan”ti.