เล่ม ๓๐ — ขุททกนิกาย จูฬนิทเทส ข้อ 410

เนื้อความทั้งข้อ

[๔๑๐] คำว่า โดยประการทั้งปวง ในอุเทศว่า สพฺพโส นามรูปสฺมึ วีตเคธสฺส พราหฺมณ ความว่า ทั้งปวงโดยกำหนดทั้งปวง ทั้งปวงโดยประการทั้งปวง ไม่เหลือ มีส่วน ไม่เหลือ. คำว่า สพฺพโส นี้ เป็นเครื่องกล่าวรวมหมด. อรูปขันธ์ ๔ ชื่อว่านาม. มหาภูตรูป ๔ และรูปอาศัยมหาภูตรูป ๔ ชื่อว่า รูป ตัณหา ราคะ สาราคะ ฯลฯ อภิชฌา โลภะ อกุศลมูล ตรัสว่า ความกำหนัด. คำว่า ดูกรพราหมณ์ ... ผู้ปราศจากความกำหนัดในนามรูป โดยประการทั้งปวง ความ ว่า ผู้ปราศจากความกำหนัดในนามรูป คือ มีความกำหนัดในนามรูป ไปปราศแล้ว มีความกำหนัดอันสละแล้ว สำรอกแล้ว ปล่อยแล้ว ละแล้ว สละคืนแล้ว ปราศจากความยินดี คือ มีความยินดีไปปราศแล้ว มีความยินดีอันสละแล้ว สำรอกแล้ว ปล่อยแล้ว ละแล้ว สละคืนแล้ว ในนามรูป โดยประการทั้งปวง เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า ดูกรพราหมณ์ ... ผู้ปราศจากความกำหนัดในนามรูปโดยประการทั้งปวง.

cnd15:30.1 #

สพฺพโส นามรูปสฺมึ วีตเคธสฺส พฺราหฺมณาติ✎ ร่าง

Sabbaso nāmarūpasmiṁ vītagedhassa brāhmaṇāti.

อ้างอิงสยามรัฐ 30.196 · ฉัฏฐสังคายนา 87.133

cnd15:30.2 #

สพฺพโสติ สพฺเพน สพฺพํ สพฺพถา สพฺพํ อเสสํ นิสฺเสสํ ปริยาทายวจนเมตํ สพฺพโสติ ฯ✎ ร่าง

Sabbasoti sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ asesaṁ nissesaṁ pariyādiyanavacanametaṁ sabbasoti.

cnd15:30.3 #

นามนฺติ จตฺตาโร อรูปิโน ขนฺธา ฯ✎ ร่าง

Nāmanti cattāro arūpino khandhā.

cnd15:30.4 #

รูปนฺติ จตฺตาโร จ มหาภูตา จตุนฺนญฺจ มหาภูตานํ อุปาทายรูปํ ฯ✎ ร่าง

Rūpanti cattāro ca mahābhūtā catunnañca mahābhūtānaṁ upādāya rūpaṁ.

cnd15:30.5 #

เคโธ วุจฺจติ ตณฺหา✎ ร่าง

Gedho vuccati taṇhā.

cnd15:30.6 #

โย ราโค สาราโค ฯเปฯ อภิชฺฌา โลโภ อกุสลมูลํ ฯ✎ ร่าง

Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.

cnd15:30.7 #

สพฺพโส นามรูปสฺมึ วีตเคธสฺส พฺราหฺมณาติ สพฺพโส นามรูปสฺมึ วีตเคธสฺส วิคตเคธสฺส จตฺตเคธสฺส วนฺตเคธสฺส @เชิงอรรถ: ๑ ม. สมิตตฺตา ฯ ๒ ม. จริสฺสสิ ฯ ๓ ม. อุปสมิตตฺตา ฯ ๔ ม. นิชฺฌาตตฺตา@นิพฺพุตตฺตา ฯ ๕ ม. อาสวาสฺส ฯ เอวมุปริปิ ฯ มุตฺตเคธสฺส ปหีนเคธสฺส ปฏินิสฺสฏฺฐเคธสฺส วีตราคสฺส วิคตราคสฺส จตฺตราคสฺส วนฺตราคสฺส มุตฺตราคสฺส ปหีนราคสฺส ปฏินิสฺสฏฺฐราคสฺสาติ✎ ร่าง

Sabbaso nāmarūpasmiṁ vītagedhassa brāhmaṇāti sabbaso nāmarūpasmiṁ vītagedhassa vigatagedhassa cattagedhassa vantagedhassa muttagedhassa pahīnagedhassa paṭinissaṭṭhagedhassa vītarāgassa vigatarāgassa cattarāgassa vantarāgassa muttarāgassa pahīnarāgassa paṭinissaṭṭharāgassāti—

cnd15:30.8 #

สพฺพโส นามรูปสฺมึ วีตเคธสฺส พฺราหฺมณ ฯ✎ ร่าง

sabbaso nāmarūpasmiṁ vītagedhassa brāhmaṇa.