เล่ม ๓๑ — ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค ข้อ 159

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๕๙] ในขณะแห่งอรหัตผล ญาณชื่อว่าสัมมาทิฐิ เพราะอรรถว่าเห็น ฯลฯ ชื่อว่าอนุปปาทญาณ เพราะอรรถว่าระงับ ชื่อว่าฉันทะ เพราะอรรถว่าเป็น มูล ฯลฯ ชื่อว่านิพพานอันหยั่งลงในอมตะ เพราะอรรถว่าเป็นที่สุด (ธรรมเหล่า นี้) เข้ามาประชุมกันในขณะนั้น พระโยคาวจรออกจากสมาบัติแล้ว ย่อมพิจารณา เห็นว่า ธรรมเหล่านี้เข้ามาประชุมกันในขณะนั้น ฯ ชื่อว่าญาณ เพราะอรรถว่ารู้ธรรมนั้น ชื่อว่าปัญญา เพราะอรรถว่ารู้ชัด เพราะเหตุนั้นท่านจึงกล่าวว่า ปัญญาในการพิจารณาเห็นธรรมที่มาประชุมกันใน ขณะนั้น เป็นปัจจเวกขณญาณ ฯ

ps1.1:380.1 #

อรหตฺตผลกฺขเณ ทสฺสนฏฺเฐน สมฺมาทิฏฺฐิ ตทา สมุปาคตา ฯเปฯ✎ ร่าง

Arahattaphalakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi tadā samudāgatā …pe…

อ้างอิงPTS 1.76 · สยามรัฐ 31.109

ps1.1:380.2 #

ปฏิปฺปสฺสทฺธฏฺเฐน อนุปฺปาเท ญาณํ ตทา สมุปาคตํ✎ ร่าง

paṭippassaddhaṭṭhena anuppāde ñāṇaṁ tadā samudāgataṁ.

ps1.1:380.3 #

ฉนฺโท มูลฏฺเฐน ตทา สมุปาคโต ฯเปฯ✎ ร่าง

Chando mūlaṭṭhena tadā samudāgato …pe…

ps1.1:380.4 #

อมโตคธํ นิพฺพานํ ปริโยสานฏฺเฐน ตทา สมุปาคตํ✎ ร่าง

amatogadhaṁ nibbānaṁ pariyosānaṭṭhena tadā samudāgataṁ.

ps1.1:380.5 #

วุฏฺฐหิตฺวา ปจฺจเวกฺขติ อิเม ธมฺมา ตทา สมุปาคตา✎ ร่าง

Vuṭṭhahitvā paccavekkhati, ime dhammā tadā samudāgatā.

ps1.1:380.6 #

ตํ ญาตฏฺเฐน ญาณํ ปชานนฏฺเฐน ปญฺญา✎ ร่าง

Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.

ps1.1:380.7 #

เตน วุจฺจติ✎ ร่าง

Tena vuccati—

ps1.1:380.8 #

ตทา สมุปาคเต ธมฺเม ปสฺสเน ปญฺญา ปจฺจเวกฺขเณ ญาณํ ฯ✎ ร่าง

“tadā samudāgate dhamme passane paññā paccavekkhaṇe ñāṇaṁ”.

ps1.1:380.9 #

—

Paccavekkhaṇañāṇaniddeso cuddasamo.

ps1.1:381.0 #

—

1.1.15. Vatthunānattañāṇaniddesa