เนื้อความทั้งข้อ
[๑๖๖] คำว่า วิญญาณจริยา ความว่า ชื่อว่าวิญญาณจริยา เพราะ
อรรถว่ากระไร ฯ
ชื่อว่าวิญญาณจริยา เพราะอรรถว่า ประพฤติไม่มีราคะประพฤติไม่มี
โทสะ ประพฤติไม่มีโมหะ ประพฤติไม่มีมานะ ประพฤติไม่มีทิฐิ ประพฤติไม่
มีอุทธัจจะ ประพฤติไม่มีวิจิกิจฉา ประพฤติไม่มีอนุสัย ประพฤติไม่ประกอบ
ด้วยราคะ ประพฤติไม่ประกอบด้วยโทสะ ประพฤติไม่ประกอบด้วยโมหะ
ประพฤติไม่ประกอบด้วยมานะ ประพฤติไม่ประกอบด้วยทิฐิ ประพฤติไม่ประกอบ
ด้วยอุทธัจจะ ประพฤติไม่ประกอบด้วยวิจิกิจฉา ประพฤติไม่ประกอบด้วยอนุสัย
ประพฤติไม่ประกอบด้วยกุศลกรรม ประพฤติไม่ประกอบด้วยอกุศลกรรม ประ-
*พฤติไม่ประกอบด้วยกรรมมีโทษ ประพฤติไม่ประกอบด้วยกรรมไม่มีโทษ ประ-
*พฤติไม่ประกอบด้วยกรรมดำ ประพฤติไม่ประกอบด้วยกรรมขาว ประพฤติไม่
ประกอบด้วยกรรมที่มีสุขเป็นกำไร ประพฤติไม่ประกอบด้วยกรรมที่มีทุกข์เป็น
กำไร ประพฤติไม่ประกอบด้วยกรรมที่มีสุขเป็นวิบาก ประพฤติไม่ประกอบด้วย
กรรมที่มีทุกข์เป็นวิบาก ประพฤติในอารมณ์ที่รู้แจ้งแล้ว วิญญาณมีความประพฤติ
เห็นปานนี้ เหตุนั้นจึงชื่อว่า วิญญาณจริยา จิตนี้บริสุทธิ์โดยปกติ เพราะอรรถ
ว่าไม่มีกิเลส เหตุนั้นจึงชื่อว่า วิญญาณจริยานี้ชื่อว่าวิญญาณจริยา ฯ
วิญฺญาณจริยาติ เกนตฺเถน วิญฺญาณจริยา ฯ✎ ร่าง
Viññāṇacariyāti kenaṭṭhena viññāṇacariyā?
อ้างอิงPTS 1.80 · สยามรัฐ 31.118 · พุทธชยันตี 35.1.154
นิราคา จรตีติ✎ ร่าง
Nīrāgā caratīti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
นิทฺโทสา จรตีติ✎ ร่าง
Niddosā caratīti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
นิมฺโมหา จรตีติ✎ ร่าง
Nimmohā caratīti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
นิมฺมานา จรตีติ✎ ร่าง
Nimmānā caratīti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
นิทฺทิฏฺฐิ จรตีติ✎ ร่าง
Niddiṭṭhi caratīti—
วิญฺญาณจริยา นิอุทฺธจฺจา จรตีติ✎ ร่าง
viññāṇacariyā niuddhaccā caratīti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
นิพฺพิจิกิจฺฉา จรตีติ✎ ร่าง
Nibbicikicchā caratīti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
นานุสยา จรตีติ✎ ร่าง
Nānusayā caratīti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
ราควิปฺปยุตฺตา จรตีติ✎ ร่าง
Rāgavippayuttā caratīti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
โทสวิปฺปยุตฺตา จรตีติ✎ ร่าง
Dosavippayuttā caratīti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
โมหวิปฺปยุตฺตา จรตีติ✎ ร่าง
Mohavippayuttā caratīti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
มานวิปฺปยุตฺตา จรตีติ✎ ร่าง
Mānavippayuttā caratīti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
ทิฏฺฐิวิปฺปยุตฺตา จรตีติ✎ ร่าง
Diṭṭhivippayuttā caratīti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
อุทฺธจฺจวิปฺปยุตฺตา จรตีติ✎ ร่าง
Uddhaccavippayuttā caratīti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
วิจิกิจฺฉาวิปฺปยุตฺตา จรตีติ✎ ร่าง
Vicikicchāvippayuttā caratīti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
อนุสยวิปฺปยุตฺตา จรตีติ✎ ร่าง
Anusayavippayuttā caratīti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
กุสเลหิ กมฺเมหิ วิปฺปยุตฺตา ๑- จรตีติ✎ ร่าง
Kusalehi kammehi sampayuttā caratīti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
อกุสเลหิ กมฺเมหิ วิปฺปยุตฺตา จรตีติ✎ ร่าง
Akusalehi kammehi vippayuttā caratīti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
สาวชฺเชหิ
กมฺเมหิ วิปฺปยุตฺตา จรตีติ✎ ร่าง
Sāvajjehi kammehi vippayuttā caratīti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
อนวชฺเชหิ กมฺเมหิ
วิปฺปยุตฺตา ๒- จรตีติ✎ ร่าง
Anavajjehi kammehi sampayuttā caratīti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
กเณฺหหิ กมฺเมหิ วิปฺปยุตฺตา
จรตีติ✎ ร่าง
Kaṇhehi kammehi vippayuttā caratīti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
สุกฺเกหิ กมฺเมหิ วิปฺปยุตฺตา ๓- จรตีติ✎ ร่าง
Sukkehi kammehi sampayuttā caratīti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
สุขุทฺรเยหิ ๔- กมฺเมหิ วิปฺปยุตฺตา ๕- จรตีติ✎ ร่าง
Sukhudrayehi kammehi sampayuttā caratīti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
ทุกฺขุทฺรเยหิ ๖- กมฺเมหิ วิปฺปยุตฺตา จรตีติ✎ ร่าง
Dukkhudrayehi kammehi vippayuttā caratīti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
สุขวิปาเกหิ กมฺเมหิ วิปฺปยุตฺตา ๗-@เชิงอรรถ: ๑-๒-๓-๕-๗ ม. สมฺปยุตฺตา ฯ ๔ สี. สุขินฺทฺริเยหิ ฯ ๖ สี. ทุกฺขินฺทฺริเยหิ ฯ
จรตีติ✎ ร่าง
Sukhavipākehi kammehi sampayuttā caratīti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
ทุกฺขวิปาเกหิ กมฺเมหิ วิปฺปยุตฺตา
จรตีติ✎ ร่าง
Dukkhavipākehi kammehi vippayuttā caratīti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
วิญฺญาเต ๑- จรตีติ✎ ร่าง
Viññāte caratīti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
วิญฺญาณสฺส เอวรูปา จริยา โหตีติ✎ ร่าง
Viññāṇassa evarūpā cariyā hotīti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
ปกติปริสุทฺธมิทํ
จิตฺตํ นิกฺกิเลสฏฺเฐนาติ✎ ร่าง
Pakatiparisuddhamidaṁ cittaṁ nikkilesaṭṭhenāti—
วิญฺญาณจริยา✎ ร่าง
viññāṇacariyā.
อยํ วิญฺญาณจริยา ฯ✎ ร่าง
Ayaṁ viññāṇacariyā.