เนื้อความทั้งข้อ
[๒๑๔] คำว่า อาสวา ความว่า อาสวะเหล่านั้นเป็นไฉน อาสวะ
เหล่านั้น คือ กามาสวะ ภวาสวะ ทิฏฐาสวะ อวิชชาสวะ ฯ
อาสวะเหล่านี้ย่อมสิ้นไป ณ ที่ไหน ทิฏฐาสวะทั้งสิ้น กามาสวะ
ภวาสวะ อวิชชาสวะ อันเป็นเหตุให้สัตว์ไปสู่อบาย ย่อมสิ้นไปด้วยโสดา-
*ปัตติมรรค อาสวะเหล่านี้ย่อมสิ้นไปในขณะแห่งโสดาปัตติมรรคนี้ ฯ
กามาสวะส่วนหยาบ ภวาสวะ อวิชชาสวะ อันตั้งอยู่ร่วมกันกับ
กามาสวะนั้น ย่อมสิ้นไปด้วยสกทาคามิมรรค อาสวะเหล่านี้ย่อมสิ้นไปใน
ขณะแห่งสกทาคามิมรรคนี้ ฯ
กามาสวะทั้งสิ้น ภวาสวะ อวิชชาสวะ อันตั้งอยู่ร่วมกันกับกามาสวะ
นั้น ย่อมสิ้นไปด้วยอนาคามิมรรค อาสวะเหล่านี้ย่อมสิ้นไปในขณะแห่ง
อนาคามิมรรคนี้ ฯ
ภวาสวะ อวิชชาสวะ ย่อมสิ้นไปไม่มีส่วนเหลือด้วยอรหัตมรรค
อาสวะเหล่านี้ย่อมสิ้นไปในขณะแห่งอรหัตมรรคนี้ ฯ
ชื่อว่าญาณ เพราะอรรถว่ารู้ธรรมนั้น ชื่อว่าปัญญา เพราะอรรถว่ารู้ชัด
เพราะเหตุนั้นท่านจึงกล่าวว่า ปัญญาในการตัดอาสวะขาด เพราะความบริสุทธิ์
แห่งสมาธิอันเป็นเหตุไม่ฟุ้งซ่าน เป็นอานันตริกสมาธิญาณ ฯ
อาสวาติ กตเม เต อาสวา✎ ร่าง
Āsavāti katame te āsavā?
อ้างอิงสยามรัฐ 31.142
กามาสโว ภวาสโว
ทิฏฺฐาสโว อวิชฺชาสโว ฯ✎ ร่าง
Kāmāsavo, bhavāsavo, diṭṭhāsavo, avijjāsavo.
กตฺเถเต อาสวา ขียนฺติ ฯ✎ ร่าง
Katthete āsavā khīyanti?
โสตาปตฺติมคฺเคน อนวเสโส
ทิฏฺฐาสโว ขียติ อปายคมนีโย กามาสโว ขียติ อปายคมนีโย
ภวาสโว ขียติ อปายคมนีโย อวิชฺชาสโว ขียติ✎ ร่าง
Sotāpattimaggena anavaseso diṭṭhāsavo khīyati, apāyagamanīyo kāmāsavo khīyati, apāyagamanīyo bhavāsavo khīyati, apāyagamanīyo avijjāsavo khīyati.
เอตฺเถเต
อาสวา ขียนฺติ ฯ✎ ร่าง
Etthete āsavā khīyanti.
สกทาคามิมคฺเคน โอฬาริโก กามาสโว ขียติ ตเทกฏฺโฐ
ภวาสโว ขียติ ตเทกฏฺโฐ อวิชฺชาสโว ขียติ✎ ร่าง
Sakadāgāmimaggena oḷāriko kāmāsavo khīyati, tadekaṭṭho bhavāsavo khīyati, tadekaṭṭho avijjāsavo khīyati.
เอตฺเถเต อาสวา ขียนฺติ ฯ✎ ร่าง
Etthete āsavā khīyanti.
อนาคามิมคฺเคน อนวเสโส กามาสโว ขียติ ตเทกฏฺโฐ
ภวาสโว ขียติ ตเทกฏฺโฐ อวิชฺชาสโว ขียติ✎ ร่าง
Anāgāmimaggena anavaseso kāmāsavo khīyati, tadekaṭṭho bhavāsavo khīyati, tadekaṭṭho avijjāsavo khīyati.
เอตฺเถเต อาสวา ขียนฺติ ฯ✎ ร่าง
Etthete āsavā khīyanti.
อรหตฺตมคฺเคน อนวเสโส ภวาสโว ขียติ อนวเสโส
อวิชฺชาสโว ขียติ✎ ร่าง
Arahattamaggena anavaseso bhavāsavo khīyati, anavaseso avijjāsavo khīyati.
เอตฺเถเต อาสวา ขียนฺติ✎ ร่าง
Etthete āsavā khīyanti.
ตํ ญาตฏฺเฐน
ญาณํ ปชานนฏฺเฐน ปญฺญา✎ ร่าง
Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.
เตน วุจฺจติ✎ ร่าง
Tena vuccati—
อวิกฺเขปปริสุทฺธตฺตา
อาสวสมุจฺเฉเท ปญฺญา อานนฺตริกสมาธิสฺมึ ญาณํ ฯ✎ ร่าง
“avikkhepaparisuddhattā āsavasamucchede paññā ānantarikasamādhimhi ñāṇaṁ”.
—
Ānantarikasamādhiñāṇaniddeso dvattiṁsatimo.
—
1.1.33. Araṇavihārañāṇaniddesa