‹ กลับ
อรณวิหารญาณนิทเทส
เล่ม ๓๑ — ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค · ข้อ 216 · ขุ.ป. ๓๑/๒๔๐๖ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๒๑๖] คำว่า สนฺโต จ วิหาราธิคโม ความว่า สุญญตวิหาร อนิมิตตวิหาร อัปปณิหิตวิหาร เป็นวิหาราธิคมอันสงบแต่ละอย่างๆ ฯ คำว่า ปณีตาธิมุตฺตตา ความที่จิตเป็นธรรมชาติน้อมไปในธรรมอันว่าง เปล่า ความที่จิตเป็นธรรมชาติน้อมไปในธรรมอันไม่มีนิมิต ความที่จิตเป็น ธรรมชาติน้อมไปในธรรมอันไม่มีที่ตั้ง เป็นความที่จิตเป็นธรรมชาติน้อมไปใน ผลสมาบัติอันประณีตแต่ละอย่างๆ ฯ คำว่า อรณวิหาโร ความว่า ปฐมฌาน ทุติยฌาน ตติยฌาน จตุตถฌาน อากาสานัญจายตนสมาบัติ ฯลฯ เนวสัญญานาสัญญายตนสมาบัติ เป็นอรณ- *วิหารแต่ละอย่างๆ ฯ คำว่า อรณวิหาโร ความว่า ชื่อว่าอรณวิหาร เพราะอรรถว่ากระไร ชื่อว่าอรณวิหาร เพราะอรรถว่า นำเสียซึ่งนิวรณ์ด้วยปฐมฌาน นำเสียซึ่งวิตก- *วิจารด้วยทุติยฌาน นำเสียซึ่งปีติด้วยตติยฌาน นำเสียซึ่งสุขและทุกข์ด้วย จตุตถฌาน นำเสียซึ่งรูปสัญญา ปฏิฆสัญญา นานัตตสัญญา ด้วยอากาสานัญ- *จายตนสมาบัติ นำเสียซึ่งอากาสานัญจายตนสัญญา ด้วยวิญญาณัญจายตนสมาบัติ นำเสียซึ่งวิญญาณัญจายตนสัญญา ด้วยอากิญจัญญายตนสมาบัติ นำเสียซึ่ง อากิญจัญญายตนสัญญา ด้วยเนวสัญญานาสัญญายตนสมาบัติ นี้ชื่อว่าอรณวิหาร ฯ ชื่อว่าญาณ เพราะอรรถว่ารู้ธรรมนั้น ชื่อว่าปัญญา เพราะอรรถว่ารู้ชัด เพราะเหตุนั้นท่านจึงกล่าวว่า ทัสนาธิปไตย วิหาราธิคมอันสงบ และปัญญาใน ความที่จิตเป็นธรรมชาติน้อมไปในผลสมาบัติอันประณีต เป็นอรณวิหารญาณ ฯ
เทียบรายประโยค (35 ประโยค)
ps1.1:456.1 #
สนฺโต จ วิหาราธิคโมติ สุญฺญโต วิหาโร สนฺโต วิหาราธิคโม✎ ร่าง
Santo ca vihārādhigamoti suññato vihāro santo vihārādhigamo.
อ้างอิงPTS 1.97
ps1.1:456.2 #
อนิมิตฺโต วิหาโร สนฺโต วิหาราธิคโม✎ ร่าง
Animitto vihāro santo vihārādhigamo.
ps1.1:456.3 #
อปฺปณิหิโต วิหาโร สนฺโต วิหาราธิคโม ฯ✎ ร่าง
Appaṇihito vihāro santo vihārādhigamo.
ps1.1:457.1 #
ปณีตาธิมุตฺตตาติ สุญฺญเต อธิมุตฺตตา ปณีตาธิมุตฺตตา✎ ร่าง
Paṇītādhimuttatāti suññate adhimuttatā paṇītādhimuttatā.
ps1.1:457.2 #
อนิมิตฺเต อธิมุตฺตตา ปณีตาธิมุตฺตตา✎ ร่าง
Animitte adhimuttatā paṇītādhimuttatā.
ps1.1:457.3 #
อปฺปณิหิเต อธิมุตฺตตา ปณีตาธิมุตฺตตา ฯ✎ ร่าง
Appaṇihite adhimuttatā paṇītādhimuttatā.
ps1.1:458.1 #
อรณวิหาโรติ ปฐมชฺฌานํ อรณวิหาโร✎ ร่าง
Araṇavihāroti paṭhamaṁ jhānaṁ araṇavihāro.
อ้างอิงสยามรัฐ 31.143
ps1.1:458.2 #
ทุติยชฺฌานํ อรณวิหาโร✎ ร่าง
Dutiyaṁ jhānaṁ araṇavihāro.
ps1.1:458.3 #
ตติยชฺฌานํ อรณวิหาโร✎ ร่าง
Tatiyaṁ jhānaṁ araṇavihāro.
ps1.1:458.4 #
จตุตฺถชฺฌานํ อรณวิหาโร✎ ร่าง
Catutthaṁ jhānaṁ araṇavihāro.
ps1.1:458.5 #
อากาสานญฺจายตนสมาปตฺติ อรณวิหาโร ฯเปฯ✎ ร่าง
Ākāsānañcāyatanasamāpatti araṇavihāro …pe…
ps1.1:458.6 #
เนวสญฺญานาสญฺญายตนสมาปตฺติ อรณวิหาโร✎ ร่าง
nevasaññānāsaññāyatanasamāpatti araṇavihāro.
ps1.1:459.1 #
อรณวิหาโรติ เกนตฺเถน อรณวิหาโร ฯ✎ ร่าง
Araṇavihāroti kenaṭṭhena araṇavihāro?
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 79.90
ps1.1:459.2 #
ปฐมชฺฌาเนน นีวรเณ หรตีติ✎ ร่าง
Paṭhamena jhānena nīvaraṇe haratīti—
ps1.1:459.3 #
อรณวิหาโร✎ ร่าง
araṇavihāro.
ps1.1:459.4 #
ทุติยชฺฌาเนน วิตกฺกวิจาเร หรตีติ✎ ร่าง
Dutiyena jhānena vitakkavicāre haratīti—
ps1.1:459.5 #
อรณวิหาโร✎ ร่าง
araṇavihāro.
ps1.1:459.6 #
ตติยชฺฌาเนน ปีตึ หรตีติ✎ ร่าง
Tatiyena jhānena pītiṁ haratīti—
ps1.1:459.7 #
อรณวิหาโร✎ ร่าง
araṇavihāro.
ps1.1:459.8 #
จตุตฺถชฺฌาเนน สุขทุกฺเข หรตีติ✎ ร่าง
Catutthena jhānena sukhadukkhe haratīti—
ps1.1:459.9 #
อรณวิหาโร✎ ร่าง
araṇavihāro.
ps1.1:459.10 #
อากาสานญฺจายตนสมาปตฺติยา รูปสญฺญํ ปฏิฆสญฺญํ นานตฺตสญฺญํ หรตีติ✎ ร่าง
Ākāsānañcāyatanasamāpattiyā rūpasaññaṁ paṭighasaññaṁ nānattasaññaṁ haratīti—
ps1.1:459.11 #
อรณวิหาโร✎ ร่าง
araṇavihāro.
ps1.1:459.12 #
วิญฺญาณญฺจายตนสมาปตฺติยา อากาสานญฺจายตนสญฺญํ หรตีติ✎ ร่าง
Viññāṇañcāyatanasamāpattiyā ākāsānañcāyatanasaññaṁ haratīti—
ps1.1:459.13 #
อรณวิหาโร✎ ร่าง
araṇavihāro.
ps1.1:459.14 #
อากิญฺจญฺญายตนสมาปตฺติยา วิญฺญาณญฺจายตนสญฺญํ หรตีติ✎ ร่าง
Ākiñcaññāyatanasamāpattiyā viññāṇañcāyatanasaññaṁ haratīti—
ps1.1:459.15 #
อรณวิหาโร✎ ร่าง
araṇavihāro.
ps1.1:459.16 #
เนวสญฺญานาสญฺญายตนสมาปตฺติยา อากิญฺจญฺญายตนสญฺญํ หรตีติ✎ ร่าง
Nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā ākiñcaññāyatanasaññaṁ haratīti—
ps1.1:459.17 #
อรณวิหาโร✎ ร่าง
araṇavihāro.
ps1.1:459.18 #
อยํ อรณวิหาโร✎ ร่าง
Ayaṁ araṇavihāro.
ps1.1:459.19 #
ตํ ญาตฏฺเฐน ญาณํ ปชานนฏฺเฐน ปญฺญา✎ ร่าง
Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.
ps1.1:459.20 #
เตน วุจฺจติ✎ ร่าง
Tena vuccati—
ps1.1:459.21 #
ทสฺสนาธิปเตยฺยํ สนฺโต จ วิหาราธิคโม ปณีตาธิมุตฺตตา ปญฺญา อรณวิหาเร ญาณํ ฯ✎ ร่าง
“dassanādhipateyyaṁ santo ca vihārādhigamo paṇītādhimuttatā paññā araṇavihāre ñāṇaṁ”.
ps1.1:459.22 #
Araṇavihārañāṇaniddeso tettiṁsatimo.
ps1.1:460.0 #
1.1.34. Nirodhasamāpattiñāṇaniddesa
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๓๑ — ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน