เล่ม ๓๑ — ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค ข้อ 221

เนื้อความทั้งข้อ

[๒๒๑] คำว่า วิปสฺสนาพลํ ความว่า ชื่อว่าวิปัสสนาพละ เพราะ อรรถว่ากระไร ฯ ชื่อว่าวิปัสสนาพละ เพราะอรรถว่า ไม่หวั่นไหวเพราะนิจจสัญญา ด้วยอนิจจานุปัสนา ไม่หวั่นไหวเพราะสุขสัญญา ด้วยทุกขานุปัสนา ไม่หวั่นไหว เพราะอัตตสัญญา ด้วยอนัตตานุปัสนา ไม่หวั่นไหวเพราะความเพลิดเพลิน ด้วย นิพพิทานุปัสนา ไม่หวั่นไหวเพราะความกำหนัด ด้วยวิราคานุปัสนา ไม่หวั่นไหว เพราะสมุทัย ด้วยนิโรธานุปัสนา ไม่หวั่นไหวเพราะความถือมั่น ด้วยปฏินิสสัคคานุ- *ปัสนา ไม่หวั่นไหว ไม่กวัดแกว่ง ไม่คลอนแคลน เพราะอวิชชา เพราะกิเลส อันสหรคตด้วยอวิชชา และเพราะขันธ์ นี้ชื่อว่าวิปัสสนาพละ ฯ

ps1.1:464.1 #

วิปสฺสนาพลนฺติ เกนตฺเถน วิปสฺสนาพลํ ฯ✎ ร่าง

Vipassanābalanti kenaṭṭhena vipassanābalaṁ?

อ้างอิงPTS 1.99 · พุทธชยันตี 35.1.188

ps1.1:464.2 #

อนิจฺจานุปสฺสนาย นิจฺจสญฺญาย น กมฺปตีติ✎ ร่าง

Aniccānupassanāya niccasaññāya na kampatīti—

ps1.1:464.3 #

วิปสฺสนาพลํ✎ ร่าง

vipassanābalaṁ.

ps1.1:464.4 #

ทุกฺขานุปสฺสนาย สุขสญฺญาย น กมฺปตีติ✎ ร่าง

Dukkhānupassanāya sukhasaññāya na kampatīti—

ps1.1:464.5 #

วิปสฺสนาพลํ✎ ร่าง

vipassanābalaṁ.

ps1.1:464.6 #

อนตฺตานุปสฺสนาย อตฺตสญฺญาย น กมฺปตีติ✎ ร่าง

Anattānupassanāya attasaññāya na kampatīti—

ps1.1:464.7 #

วิปสฺสนาพลํ✎ ร่าง

vipassanābalaṁ.

ps1.1:464.8 #

นิพฺพิทานุปสฺสนาย นนฺทิยา น กมฺปตีติ✎ ร่าง

Nibbidānupassanāya nandiyā na kampatīti—

ps1.1:464.9 #

วิปสฺสนาพลํ✎ ร่าง

vipassanābalaṁ.

ps1.1:464.10 #

วิราคานุปสฺสนาย ราเค น กมฺปตีติ✎ ร่าง

Virāgānupassanāya rāge na kampatīti—

ps1.1:464.11 #

วิปสฺสนาพลํ✎ ร่าง

vipassanābalaṁ.

ps1.1:464.12 #

นิโรธานุปสฺสนาย สมุทเย น กมฺปตีติ✎ ร่าง

Nirodhānupassanāya samudaye na kampatīti—

ps1.1:464.13 #

วิปสฺสนาพลํ✎ ร่าง

vipassanābalaṁ.

ps1.1:464.14 #

ปฏินิสฺสคฺคานุปสฺสนาย อาทาเน น กมฺปตีติ✎ ร่าง

Paṭinissaggānupassanāya ādāne na kampatīti—

ps1.1:464.15 #

วิปสฺสนาพลํ✎ ร่าง

vipassanābalaṁ.

ps1.1:464.16 #

อวิชฺชาย จ อวิชฺชาสหคตกิเลเส จ ขนฺเธ จ น กมฺปติ น จลติ น เวธตีติ✎ ร่าง

Avijjāya ca avijjā sahagatakilese ca khandhe ca na kampati na calati na vedhatīti—

ps1.1:464.17 #

วิปสฺสนาพลํ✎ ร่าง

vipassanābalaṁ.

ps1.1:464.18 #

อิทํ วิปสฺสนาพลํ ฯ✎ ร่าง

Idaṁ vipassanābalaṁ.