กถํ กายมฺปิ จิตฺตมฺปิ เอกววตฺถานตา สุขสญฺญญฺจ
ลหุสญฺญญฺจ อธิฏฺฐานวเสน อิชฺฌนฏฺเฐ ปญฺญา อิทฺธิวิเธ ญาณํ ฯ✎ ร่าง
Kathaṁ kāyampi cittampi ekavavatthānatā sukhasaññañca lahusaññañca adhiṭṭhānavasena ijjhanaṭṭhe paññā iddhividhe ñāṇaṁ?
อ้างอิงสยามรัฐ 31.163 · ฉัฏฐสังคายนา 79.102 · พุทธชยันตี 35.1.210
อิธ ภิกฺขุ ฉนฺทสมาธิปธานสงฺขารสมนฺนาคตํ อิทฺธิปาทํ ภาเวติ ๑-
วิริยสมาธิ ฯเปฯ จิตฺตสมาธิ ฯเปฯ วีมํสาสมาธิปธานสงฺขาร-
สมนฺนาคตํ อิทฺธิปาทํ ภาเวติ✎ ร่าง
Idha bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.
โส อิเมสุ จตูสุ อิทฺธิปาเทสุ
จิตฺตํ ปริภาเวติ ปริทเมติ มุทุํ กโรติ กมฺมนิยํ✎ ร่าง
So imesu catūsu iddhipādesu cittaṁ paribhāveti paridameti, muduṁ karoti kammaniyaṁ.
โส อิเมสุ
จตูสุ อิทฺธิปาเทสุ จิตฺตํ ปริภาเวตฺวา ๒- ปริทเมตฺวา มุทุํ กริตฺวา
กมฺมนิยํ กายมฺปิ จิตฺเต สโมทหติ จิตฺตมฺปิ กาเย สโมทหติ ๓-
กายวเสน จิตฺตํ ปริณาเมติ จิตฺตวเสน กายํ ปริณาเมติ
กายวเสน จิตฺตํ อธิฏฺฐาติ จิตฺตวเสน กายํ อธิฏฺฐาติ✎ ร่าง
So imesu catūsu iddhipādesu cittaṁ paribhāvetvā paridametvā muduṁ karitvā kammaniyaṁ kāyampi citte samodahati, cittampi kāye samodahati, kāyavasena cittaṁ pariṇāmeti, cittavasena kāyaṁ pariṇāmeti, kāyavasena cittaṁ adhiṭṭhāti, cittavasena kāyaṁ adhiṭṭhāti;
กายวเสน จิตฺตํ ปริณาเมตฺวา จิตฺตวเสน กายํ
ปริณาเมตฺวา กายวเสน จิตฺตํ อธิฏฺฐหิตฺวา จิตฺตวเสน กายํ
อธิฏฺฐหิตฺวา สุขสญฺญญฺจ ลหุสญฺญญฺจ กาเย โอกฺกมิตฺวา
วิหรติ✎ ร่าง
kāyavasena cittaṁ pariṇāmetvā cittavasena kāyaṁ pariṇāmetvā kāyavasena cittaṁ adhiṭṭhahitvā cittavasena kāyaṁ adhiṭṭhahitvā sukhasaññañca lahusaññañca kāye okkamitvā viharati.
โส ตถา ภาวิเตน จิตฺเตน ปริสุทฺเธน ปริโยทาเตน
อิทฺธิวิธญาณาย จิตฺตํ อภินีหรติ อภินินฺนาเมติ✎ ร่าง
So tathābhāvitena cittena parisuddhena pariyodātena iddhividhañāṇāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
โส อเนกวิหิตํ
อิทฺธิวิธํ ปจฺจนุโภติ✎ ร่าง
So anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhoti.
เอโกปิ หุตฺวา พหุธา โหติ พหุธาปิ หุตฺวา
เอโก โหติ✎ ร่าง
Ekopi hutvā bahudhā hoti, bahudhāpi hutvā eko hoti;
อ้างอิงสยามรัฐ 31.164
อาวิภาวํ ติโรภาวํ✎ ร่าง
āvibhāvaṁ tirobhāvaṁ;
ติโรกุฑฺฑํ ๔- ติโรปาการํ ติโรปพฺพตํ
อสชฺชมาโน คจฺฉติ เสยฺยถาปิ อากาเส✎ ร่าง
tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamāno gacchati, seyyathāpi ākāse;
ปฐวิยาปิ อุมฺมุชฺชนิมฺมุชฺชํ
กโรติ เสยฺยถาปิ อุทเก✎ ร่าง
pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ karoti, seyyathāpi udake;
อุทเกปิ อภิชฺชมาเน คจฺฉติ เสยฺยถาปิ
@เชิงอรรถ: ๑ กตฺถจิ ปริภาเวติ ฯ ๒ ภาเวตฺวา ฯ ๓ สมาทหตีติปิ ปาโฐ ฯ ๔ ม. ติโรกุฏฺฏํ ฯ
ปฐวิยํ✎ ร่าง
udakepi abhijjamāne gacchati, seyyathāpi pathaviyaṁ;
อากาเสปิ ปลฺลงฺเกน จงฺกมติ ๑- เสยฺยถาปิ ปกฺขี สกุโณ✎ ร่าง
ākāsepi pallaṅkena kamati, seyyathāpi pakkhī sakuṇo;
อิเมปิ จนฺทิมสุริเย เอวํมหิทฺธิเก เอวํมหานุภาเว ปาณินา
ปริมสติ ๒- ปริมชฺชติ✎ ร่าง
imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve pāṇinā parāmasati parimajjati;
ยาว พฺรหฺมโลกาปิ กาเยน วสํ วตฺเตติ✎ ร่าง
yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vatteti.
ตํ
ญาตฏฺเฐน ญาณํ ปชานนฏฺเฐน ปญฺญา✎ ร่าง
Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.
เตน วุจฺจติ✎ ร่าง
Tena vuccati—
กายมฺปิ
จิตฺตมฺปิ เอกววตฺถานตา สุขสญฺญญฺจ ลหุสญฺญญฺจ
อธิฏฺฐานวเสน อิชฺฌนฏฺเฐ ปญฺญา อิทฺธิวิเธ ญาณํ ฯ✎ ร่าง
“kāyampi cittampi ekavavatthānatā sukhasaññañca lahusaññañca adhiṭṭhānavasena ijjhanaṭṭhe paññā iddhividhe ñāṇaṁ”.
—
Iddhividhañāṇaniddeso paññāsamo.
—
1.1.51. Sotadhātuvisuddhiñāṇaniddesa