เนื้อความทั้งข้อ
[๓๓๖] อุจเฉททิฐิอันมีสักกายเป็นวัตถุ มีความถือผิดด้วยอาการ ๑๕
เป็นไฉน ฯ
ปุถุชนผู้ไม่ได้สดับในโลกนี้ ไม่ได้เห็นพระอริยะเจ้า ... ไม่ได้รับแนะนำ
ในธรรมของสัปบุรุษ ย่อมเห็นรูปโดยความเป็นตน เห็นเวทนาโดยความเป็นตน
เห็นสัญญาโดยความเป็นตน เห็นสังขารโดยความเป็นตน เห็นวิญญาณโดยความ
เป็นตน ฯ
ปุถุชนย่อมเห็นรูปโดยความเป็นตนอย่างไร ฯ
บุคคลบางคนในโลกนี้ ย่อมเห็นปฐวีกสิณ ฯลฯ โอทาตกสิณโดยความ
เป็นตน คือ ย่อมเห็นโอทาตกสิณและตนไม่เป็นสองว่า โอทาตกสิณอันใด เรา
ก็อันนั้น เราอันใด โอทาตกสิณก็อันนั้น เปรียบเหมือนเมื่อประทีปน้ำมันลุกโพลง
อยู่ ฯลฯ นี้เป็นอุจเฉททิฐิอันมีสักกายทิฐิเป็นวัตถุที่ ๑ อุจเฉททิฐิเป็นมิจฉาทิฐิ
ฯลฯ เหล่านี้เป็นสังโยชน์ แต่มิใช่ทิฐิ ปุถุชนย่อมเห็นรูปโดยความเป็นตน
อย่างนี้ ฯลฯ อุจเฉททิฐิอันมีสักกายเป็นวัตถุ มีความถือผิดด้วยอาการ ๑๕ เหล่านี้ ฯ
สกฺกายวตฺถุกาย อุจฺเฉททิฏฺฐิยา กตเมหิ ปณฺณรสหิ
อากาเรหิ อภินิเวโส โหติ ฯ✎ ร่าง
Sakkāyavatthukāya ucchedadiṭṭhiyā katamehi pañcahi ākārehi abhiniveso hoti?
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 79.142
อิธ อสฺสุตวา ปุถุชฺชโน อริยานํ
อทสฺสาวี อริยธมฺมสฺส อโกวิโท อริยธมฺเม อวินีโต สปฺปุริสานํ
อทสฺสาวี สปฺปุริสธมฺมสฺส อโกวิโท สปฺปุริสธมฺเม อวินีโต รูปํ
อตฺตโต สมนุปสฺสติ เวทนํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ สญฺญํ
อตฺตโต สมนุปสฺสติ สงฺขาเร อตฺตโต สมนุปสฺสติ วิญฺญาณํ
อตฺตโต สมนุปสฺสติ ฯ✎ ร่าง
Idha assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṁ attato samanupassati, vedanaṁ attato samanupassati, saññaṁ attato samanupassati, saṅkhāre attato samanupassati, viññāṇaṁ attato samanupassati.
กถํ รูปํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ ฯ✎ ร่าง
Kathaṁ rūpaṁ attato samanupassati?
อ้างอิงPTS 1.151
อิเธกจฺโจ ปฐวีกสิณํ
ฯเปฯ✎ ร่าง
Idhekacco pathavīkasiṇaṁ …pe…
โอทาตกสิณํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ✎ ร่าง
odātakasiṇaṁ attato samanupassati.
ยํ โอทาตกสิณํ โส อหํ✎ ร่าง
“Yaṁ odātakasiṇaṁ, so ahaṁ;
โย อหํ ตํ โอทาตกสิณนฺติ✎ ร่าง
yo ahaṁ, taṁ odātakasiṇan”ti—
โอทาตกสิณญฺจ อตฺตญฺจ อทฺวยํ
สมนุปสฺสติ✎ ร่าง
odātakasiṇañca attañca advayaṁ samanupassati.
เสยฺยถาปิ เตลปฺปทีปสฺส ฌายโต ฯเปฯ✎ ร่าง
Seyyathāpi telappadīpassa jhāyato …pe…
อยํ ปฐมา
สกฺกายวตฺถุกา อุจฺเฉททิฏฺฐิ✎ ร่าง
ayaṁ paṭhamā sakkāyavatthukā ucchedadiṭṭhi.
อุจฺเฉททิฏฺฐิ มิจฺฉาทิฏฺฐิ ฯเปฯ✎ ร่าง
Ucchedadiṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
อิมานิ สญฺโญชนานิ น จ ทิฏฺฐิโย✎ ร่าง
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
เอวํ รูปํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ
ฯเปฯ✎ ร่าง
Evaṁ rūpaṁ attato samanupassati …pe…
สกฺกายวตฺถุกาย อุจฺเฉททิฏฺฐิยา อิเมหิ ปญฺจหิ
อากาเรหิ อภินิเวโส โหติ ฯ✎ ร่าง
sakkāyavatthukāya ucchedadiṭṭhiyā imehi pañcahi ākārehi abhiniveso hoti.
—
Ucchedadiṭṭhiniddeso chaṭṭho
—
1.2.7. Antaggāhikādiṭṭhiniddesa