เนื้อความทั้งข้อ
[๓๖๓] ญาณในธรรมอันเป็นอันตราย ๘ และญาณในธรรมอันเป็น
อุปการะ ๘ เป็นไฉน ฯ
กามฉันทะเป็นอันตรายแก่สมาธิ เนกขัมมะเป็นอุปการะแก่สมาธิ
พยาบาทเป็นอันตรายแก่สมาธิ ความไม่พยาบาทเป็นอุปการะแก่สมาธิ ถีนมิทธะ
เป็นอันตรายแก่สมาธิ อาโลกสัญญาเป็นอุปการะแก่สมาธิ อุทธัจจะเป็น
อันตรายแก่สมาธิ ความไม่ฟุ้งซ่านเป็นอุปการะแก่สมาธิ วิจิกิจฉาเป็นอันตราย
แก่สมาธิ ความกำหนดธรรมเป็นอุปการะแก่สมาธิ อวิชชาเป็นอันตรายแก่สมาธิ
ญาณเป็นอุปการะแก่สมาธิ อรติเป็นอันตรายแก่สมาธิ ความปราโมทย์เป็น
อุปการะแก่สมาธิ อกุศลธรรมแม้ทั้งปวงเป็นอันตรายแก่สมาธิ กุศลธรรมทั้งปวง
เป็นอุปการะแก่สมาธิ ญาณในธรรมอันเป็นอันตราย ๘ และญาณในธรรมเป็น
อุปการะ ๘ เหล่านี้ จิตอันฟุ้งซ่านและจิตสงบระงับ ย่อมดำรงอยู่ในความเป็น
ธรรมอย่างเดียวและย่อมหมดจดจากนิวรณ์ ด้วยอาการ ๑๖ เหล่านี้ ฯ
กตมานิ อฏฺฐ ปริปนฺเถ ญาณานิ อฏฺฐ จ อุปกาเร
ญาณานิ ฯ✎ ร่าง
Katamāni aṭṭha paripanthe ñāṇāni, aṭṭha ca upakāre ñāṇāni?
อ้างอิงสยามรัฐ 31.245
กามจฺฉนฺโท สมาธิสฺส ปริปนฺโถ เนกฺขมฺมํ
สมาธิสฺส อุปการํ✎ ร่าง
Kāmacchando samādhissa paripantho, nekkhammaṁ samādhissa upakāraṁ.
พฺยาปาโท สมาธิสฺส ปริปนฺโถ อพฺยาปาโท
สมาธิสฺส อุปการํ✎ ร่าง
Byāpādo samādhissa paripantho, abyāpādo samādhissa upakāraṁ.
ถีนมิทฺธํ สมาธิสฺส ปริปนฺโถ อาโลกสญฺญา
สมาธิสฺส อุปการํ✎ ร่าง
Thinamiddhaṁ samādhissa paripantho, ālokasaññā samādhissa upakāraṁ.
อุทฺธจฺจํ สมาธิสฺส ปริปนฺโถ อวิกฺเขโป
สมาธิสฺส อุปการํ✎ ร่าง
Uddhaccaṁ samādhissa paripantho, avikkhepo samādhissa upakāraṁ.
วิจิกิจฺฉา สมาธิสฺส ปริปนฺโถ ธมฺมววตฺถานํ
สมาธิสฺส อุปการํ✎ ร่าง
Vicikicchā samādhissa paripantho, dhammavavatthānaṁ samādhissa upakāraṁ.
อวิชฺชา สมาธิสฺส ปริปนฺโถ ญาณํ
สมาธิสฺส อุปการํ✎ ร่าง
Avijjā samādhissa paripantho, ñāṇaṁ samādhissa upakāraṁ.
อรติ สมาธิสฺส ปริปนฺโถ ปามุชฺชํ
สมาธิสฺส อุปการํ✎ ร่าง
Arati samādhissa paripantho, pāmojjaṁ samādhissa upakāraṁ.
สพฺเพปิ อกุสลา ธมฺมา สมาธิสฺส ปริปนฺโถ
สพฺเพปิ กุสลา ธมฺมา สมาธิสฺส อุปการํ✎ ร่าง
Sabbepi akusalā dhammā samādhissa paripanthā, sabbepi kusalā dhammā samādhissa upakārā.
อิมานิ อฏฺฐ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. สโตการิสุส ฯ
ปนฺเถ ญาณานิ อฏฺฐ จ อุปกาเร ญาณานิ✎ ร่าง
Imāni aṭṭha paripanthe ñāṇāni, aṭṭha ca upakāre ñāṇāni.
—
1.3.2. Soḷasañāṇaniddesa
อิเมหิ โสฬสหิ
อากาเรหิ อุทุปิตจิตฺตํ สมุทุปิตจิตฺตํ ๑- เอกตฺเต สนฺติฏฺฐติ
นีวรเณหิ วิสุชฺฌติ ฯ✎ ร่าง
Imehi soḷasahi ākārehi uducitaṁ cittaṁ samuducitaṁ cittaṁ ekatte santiṭṭhati, nīvaraṇehi visujjhati.
อ้างอิงPTS 1.163 · ฉัฏฐสังคายนา 79.157