เนื้อความทั้งข้อ
[๓๗๐] ญาณในโวทาน ๑๓ เป็นไฉน ฯ
จิตแล่นไปตามอตีตารมณ์ ตกไปข้างฝ่ายฟุ้งซ่านพระโยคาวจรเว้นจิต
นั้นเสีย ย่อมตั้งมั่นจิตนั้นไว้ในฐานหนึ่ง จิตย่อมไม่ถึงความฟุ้งซ่านแม้ด้วย
อาการอย่างนี้ จิตจำนงหวังอนาคตารมณ์ ถึงความกวัดแกว่ง พระโยคาวจร
เว้นจิตนั้นเสีย น้อมจิตนั้นไปในฐานะนั้นแล จิตย่อมไม่ถึงความฟุ้งซ่านแม้
ด้วยอาการอย่างนี้ จิตหดหู่ ตกไปข้างฝ่ายความเกียจคร้าน พระโยคาวจร
ประคองจิตนั้นไว้แล้ว ละความเกียจคร้าน จิตย่อมไม่ถึงความฟุ้งซ่านแม้ด้วย
อาการอย่างนี้ จิตถือจัด ตกไปข้างฝ่ายอุทธัจจะ พระโยคาวจรข่มจิตนั้นเสีย
แล้วละอุทธัจจะ จิตย่อมไม่ถึงความฟุ้งซ่านแม้ด้วยอาการอย่างนี้ จิตรู้เกินไป
ตกไปข้างฝ่ายความกำหนัด พระโยคาวจรผู้รู้ทันจิตนั้น ละความกำหนัดเสีย จิต
ย่อมไม่ถึงความฟุ้งซ่านแม้ด้วยอาการอย่างนี้ จิตไม่รู้ ตกไปข้างฝ่ายความ
พยาบาท พระโยคาวจรเป็นผู้รู้ทันจิตนั้น ละความพยาบาทเสีย จิตย่อมไม่ถึง
ความฟุ้งซ่านแม้ด้วยอาการอย่างนี้ จิตบริสุทธิ์ด้วยฐานะ ๖ ประการนี้ ย่อม
ขาวผ่อง ถึงความเป็นธรรมอย่างเดียว ฯ
กตมานิ เตรส โวทาเน ญาณานิ ฯ✎ ร่าง
Katamāni terasa vodāne ñāṇāni?
อ้างอิงPTS 1.167
อตีตานุธาวนํ
จิตฺตํ วิกฺเขปานุปติตํ✎ ร่าง
Atītānudhāvanaṁ cittaṁ vikkhepānupatitaṁ;
ตํ วิวชฺชยิตฺวา เอกฏฺฐาเน สมาทหติ✎ ร่าง
taṁ vivajjayitvā ekaṭṭhāne samādahati—
เอวํปิ จิตฺตํ น วิกฺเขปํ คจฺฉติ✎ ร่าง
evampi cittaṁ na vikkhepaṁ gacchati.
อนาคตปฏิกงฺขณํ จิตฺตํ วิกมฺปิตํ✎ ร่าง
Anāgatapaṭikaṅkhanaṁ cittaṁ vikampitaṁ;
ตํ วิวชฺชยิตฺวา ตตฺเถว อธิโมกฺเขติ✎ ร่าง
taṁ vivajjayitvā tattheva adhimoceti—
เอวํปิ จิตฺตํ น วิกฺเขปํ
คจฺฉติ✎ ร่าง
evampi cittaṁ na vikkhepaṁ gacchati.
ลีนํ จิตฺตํ โกสชฺชานุปติตํ✎ ร่าง
Līnaṁ cittaṁ kosajjānupatitaṁ;
ตํ ปคฺคณฺหิตฺวา โกสชฺชํ
ปชหติ✎ ร่าง
taṁ paggaṇhitvā kosajjaṁ pajahati—
เอวํปิ จิตฺตํ น วิกฺเขปํ คจฺฉติ✎ ร่าง
evampi cittaṁ na vikkhepaṁ gacchati.
อติปคฺคหิตํ จิตฺตํ
อุทฺธจฺจานุปติตํ✎ ร่าง
Atipaggahitaṁ cittaṁ uddhaccānupatitaṁ;
ตํ นิคฺคณฺหิตฺวา อุทฺธจฺจํ ปชหติ✎ ร่าง
taṁ viniggaṇhitvā uddhaccaṁ pajahati—
เอวํปิ จิตฺตํ
น วิกฺเขปํ คจฺฉติ✎ ร่าง
evampi cittaṁ na vikkhepaṁ gacchati.
อภิญฺญาตํ จิตฺตํ ราคานุปติตํ✎ ร่าง
Abhinataṁ cittaṁ rāgānupatitaṁ;
ตํ สมฺปชาโน
หุตฺวา ราคํ ปชหติ✎ ร่าง
taṁ sampajāno hutvā rāgaṁ pajahati—
เอวํปิ จิตฺตํ น วิกฺเขปํ คจฺฉติ✎ ร่าง
evampi cittaṁ na vikkhepaṁ gacchati.
อปญฺญาตํ
จิตฺตํ พฺยาปาทานุปติตํ✎ ร่าง
Apanataṁ cittaṁ byāpādānupatitaṁ;
ตํ สมฺปชาโน หุตฺวา พฺยาปาทํ ปชหติ✎ ร่าง
taṁ sampajāno hutvā byāpādaṁ pajahati—
เอวํปิ จิตฺตํ น วิกฺเขปํ คจฺฉติ✎ ร่าง
evampi cittaṁ na vikkhepaṁ gacchati.
อิเมหิ ฉหิ ฐาเนหิ ปริสุทฺธํ
จิตฺตํ ปริโยทาตํ เอกตฺตคตํ โหติ ฯ✎ ร่าง
Imehi chahi ṭhānehi parisuddhaṁ cittaṁ pariyodātaṁ ekattagataṁ hoti.