เล่ม ๓๑ — ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค ข้อ 413

👁 การแสดงผล ▾

แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน

คำแปลไทย (ทั้งข้อ) บาลีอักษรไทย บาลีโรมัน อ้างอิง

เนื้อความทั้งข้อ

[๔๑๓] บุคคลย่อมศึกษาว่า จักให้จิตเบิกบานหายใจออก ย่อมศึกษาว่า จักให้จิตเบิกบานหายใจเข้า อย่างไร ฯ ก็ความเบิกบานแห่งจิตเป็นไฉน เมื่อรู้ความที่จิตมีอารมณ์เดียว ไม่ฟุ้งซ่าน ด้วยสามารถลมหายใจออกยาว ความเบิกบานแห่งจิตย่อมเกิดขึ้น ความเบิกบาน ความบันเทิง ความหรรษา ความร่าเริงแห่งจิต ความปลื้มจิต ความดีใจ ฯลฯ เมื่อรู้ความที่จิตมีอารมณ์เดียว ไม่ฟุ้งซ่าน ด้วยสามารถลมหายใจเข้ายาว ความ เบิกบานแห่งจิตย่อมเกิดขึ้น ความเบิกบาน ความบันเทิง ความหรรษา ความร่าเริง แห่งจิต ความปลื้มจิต ความดีใจ ฯลฯ เมื่อรู้ความที่จิตมีอารมณ์เดียว ไม่ฟุ้งซ่าน ด้วย สามารถความเป็นผู้รู้แจ้งจิตหายใจออก ด้วยสามารถความเป็นผู้รู้แจ้งจิตหายใจเข้า ความเบิกบานแห่งจิตย่อมเกิดขึ้น ความเบิกบาน ความบันเทิง ความหรรษา ความร่าเริงแห่งจิต ความปลื้มจิต ความดีใจ นี้เป็นความเบิกบานแห่งจิต วิญญาณจิต ด้วยสามารถความเป็นผู้ยังจิตให้เบิกบานหายใจออกหายใจเข้าปรากฏ สติเป็นอนุปัสนาญาณ จิตปรากฏ ไม่ใช่สติ สติปรากฏด้วย เป็นตัวสติด้วย บุคคลย่อมพิจารณาจิตนั้นด้วยสตินั้น ด้วยญาณนั้น เพราะเหตุดังนี้นั้น ท่านจึง กล่าวว่า สติปัฏฐานภาวนา คือ การพิจารณาจิตในจิต ฯ คำว่า ย่อมพิจารณา ความว่า ย่อมพิจารณาจิตนั้นอย่างไร ฯลฯ ย่อม พิจารณาจิตนั้นอย่างนี้ ฯ ภาวนา ในคำว่า ภาวนา มี ๔ ฯลฯ ภาวนา ด้วยอรรถว่าเป็นที่เสพ สีลวิสุทธิ ด้วยสามารถความเป็นผู้ยังจิตให้เบิกบานระวังลมหายใจออกลมหายใจ เข้า ฯลฯ เมื่อรู้ความที่จิตมีอารมณ์เดียว ไม่ฟุ้งซ่าน ด้วยสามารถความเป็นผู้ยัง จิตให้เบิกบานหายใจออกหายใจเข้า ฯลฯ บุคคลเมื่อรู้ย่อมยังอินทรีย์ทั้งหลายให้ ประชุมลง เพราะเหตุนั้นท่านจึงกล่าวว่า และแทงตลอดธรรมอันมีความสงบเป็น ประโยชน์ ฯ

เทียบรายประโยค (47 ประโยค)

ps1.3:113.1 #

—

Kathaṁ taṁ cittaṁ paṭividitaṁ hoti?

ps1.3:113.2 #

—

Dīghaṁ assāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.

ps1.3:113.3 #

—

Tāya satiyā tena ñāṇena taṁ cittaṁ paṭividitaṁ hoti.

ps1.3:113.4 #

—

Dīghaṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.

ps1.3:113.5 #

—

Tāya satiyā tena ñāṇena taṁ cittaṁ paṭividitaṁ hoti …pe…

ps1.3:113.6 #

—

sacchikātabbaṁ sacchikaroto taṁ cittaṁ paṭividitaṁ hoti.

ps1.3:113.7 #

—

Evaṁ taṁ cittaṁ paṭividitaṁ hoti.

ps1.3:113.8 #

—

Cittapaṭisaṁvedī assāsapassāsavasena viññāṇaṁ cittaṁ upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ.

ps1.3:113.9 #

—

Cittaṁ upaṭṭhānaṁ, no sati;

ps1.3:113.10 #

—

sati upaṭṭhānañceva sati ca.

ps1.3:113.11 #

—

Tāya satiyā tena ñāṇena taṁ cittaṁ anupassati.

ps1.3:113.12 #

—

Tena vuccati—

ps1.3:113.13 #

—

“citte cittānupassanāsatipaṭṭhānabhāvanā”ti.

ps1.3:114.1 #

—

Anupassatīti kathaṁ taṁ cittaṁ anupassati …pe…

ps1.3:114.2 #

—

evaṁ taṁ cittaṁ anupassati.

ps1.3:114.3 #

—

Bhāvanāti catasso bhāvanā …pe…

ps1.3:114.4 #

—

āsevanaṭṭhena bhāvanā.

ps1.3:114.5 #

—

Cittapaṭisaṁvedī assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi …pe…

ps1.3:114.6 #

—

cittapaṭisaṁvedī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato …pe…

ps1.3:114.7 #

—

pajānanto indriyāni samodhāneti.

ps1.3:114.8 #

—

Tena vuccati—

ps1.3:114.9 #

—

“samatthañca paṭivijjhatī”ti.

ps1.3:115.1 #

กถํ อภิปฺปโมทยํ จิตฺตํ อสฺสสิสฺสามีติ สิกฺขติ อภิปฺปโมทยํ จิตฺตํ ปสฺสสิสฺสามีติ สิกฺขติ ฯ✎ ร่าง

Kathaṁ “abhippamodayaṁ cittaṁ assasissāmī”ti sikkhati, “abhippamodayaṁ cittaṁ passasissāmī”ti sikkhati?

อ้างอิงสยามรัฐ 31.288 · ฉัฏฐสังคายนา 79.183 · พุทธชยันตี 35.1.362

ps1.3:115.2 #

กตโม จ ๑- จิตฺตสฺส อภิปฺปโมโท ฯ✎ ร่าง

Katamo cittassa abhippamodo?

ps1.3:115.3 #

ทีฆํ อสฺสาสวเสน จิตฺตสฺส เอกคฺคตํ อวิกฺเขปํ ปชานโต อุปฺปชฺชติ จิตฺตสฺส อภิปฺปโมโท✎ ร่าง

Dīghaṁ assāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato uppajjati cittassa abhippamodo.

ps1.3:115.4 #

ยา จิตฺตสฺส อาโมทนา ปโมทนา หาโส ปหาโส จิตฺตสฺส โอทคฺยํ อตฺตมนตา จิตฺตสฺส✎ ร่าง

Yā cittassa āmodanā pamodanā hāso pahāso vitti odagyaṁ attamanatā cittassa.

ps1.3:115.5 #

ทีฆํ ปสฺสาสวเสน จิตฺตสฺส เอกคฺคตํ อวิกฺเขปํ ปชานโต อุปฺปชฺชติ จิตฺตสฺส อภิปฺปโมโท✎ ร่าง

Dīghaṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato uppajjati cittassa abhippamodo.

ps1.3:115.6 #

ยา จิตฺตสฺส อาโมทนา ปโมทนา หาโส ปหาโส จิตฺตสฺส ๒- โอทคฺยํ อตฺตมนตา จิตฺตสฺส ฯเปฯ✎ ร่าง

Yā cittassa āmodanā pamodanā hāso pahāso vitti odagyaṁ attamanatā cittassa …pe…

ps1.3:115.7 #

จิตฺตปฏิสํเวที อสฺสาสวเสน✎ ร่าง

cittapaṭisaṁvedī assāsavasena …

ps1.3:115.8 #

จิตฺตปฏิสํเวที ปสฺสาสวเสน จิตฺตสฺส เอกคฺคตํ อวิกฺเขปํ ปชานโต อุปฺปชฺชติ จิตฺตสฺส อภิปฺปโมโท✎ ร่าง

cittapaṭisaṁvedī passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato uppajjati cittassa abhippamodo.

ps1.3:115.9 #

Yā cittassa āmodanā pamodanā hāso pahāso vitti odagyaṁ attamanatā cittassa—

ps1.3:115.10 #

อยํ จิตฺตสฺส อภิปฺปโมโท ฯ✎ ร่าง

ayaṁ cittassa abhippamodo.

ps1.3:115.11 #

อภิปฺปโมทยํ จิตฺตํ อสฺสาสปสฺสาสวเสน วิญฺญาณจิตฺตํ อุปฏฺฐานํ สติ อนุปสฺสนาญาณํ✎ ร่าง

Abhippamodayaṁ cittaṁ assāsapassāsavasena viññāṇaṁ cittaṁ upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ.

ps1.3:115.12 #

จิตฺตํ อุปฏฺฐานํ โน สติ✎ ร่าง

Cittaṁ upaṭṭhānaṁ, no sati;

ps1.3:115.13 #

สติ อุปฏฺฐานํ เจว สติ จ✎ ร่าง

sati upaṭṭhānañceva sati ca.

ps1.3:115.14 #

ตาย สติยา เตน ญาเณน ตํ จิตฺตํ อนุปสฺสตีติ✎ ร่าง

Tāya satiyā tena ñāṇena taṁ cittaṁ anupassati.

ps1.3:115.15 #

เตน วุจฺจติ✎ ร่าง

Tena vuccati—

ps1.3:115.16 #

จิตฺเต จิตฺตานุปสฺสนา สติปฏฺฐานภาวนา ฯ✎ ร่าง

“citte cittānupassanāsatipaṭṭhānabhāvanā”ti.

ps1.3:116.1 #

อนุปสฺสตีติ กถํ ตํ จิตฺตํ อนุปสฺสติ ฯเปฯ✎ ร่าง

Anupassatīti kathaṁ taṁ cittaṁ anupassati …pe…

อ้างอิงสยามรัฐ 31.289

ps1.3:116.2 #

เอวนฺตํ จิตฺตํ อนุปสฺสติ ฯ✎ ร่าง

evaṁ taṁ cittaṁ anupassatīti.

ps1.3:116.3 #

ภาวนาติ จตสฺโส ภาวนา ฯเปฯ✎ ร่าง

Bhāvanāti catasso bhāvanā …pe…

ps1.3:116.4 #

อาเสวนฏฺเฐน ภาวนา ฯ✎ ร่าง

āsevanaṭṭhena bhāvanā.

ps1.3:116.5 #

อภิปฺปโมทยํ จิตฺตํ อสฺสาสปสฺสาสา สํวรฏฺเฐน สีลวิสุทฺธิ ฯเปฯ✎ ร่าง

Abhippamodayaṁ cittaṁ assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi …pe…

ps1.3:116.6 #

อภิปฺปโมทยํ จิตฺตํ อสฺสาสปสฺสาสวเสน จิตฺตสฺส เอกคฺคตํ อวิกฺเขปํ ปชานโต ฯเปฯ✎ ร่าง

abhippamodayaṁ cittaṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato …pe…

ps1.3:116.7 #

ปชานนฺโต อินฺทฺริยานิ สโมธาเนติ✎ ร่าง

pajānanto indriyāni samodhāneti.

ps1.3:116.8 #

เตน วุจฺจติ✎ ร่าง

Tena vuccati—

ps1.3:116.9 #

สมตฺถญฺจ ปฏิวิชฺฌติ ฯ✎ ร่าง

“samatthañca paṭivijjhatī”ti.

‹ กลับสารบัญ เล่ม ๓๑ — ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค

ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน